ข้ามไปยังเนื้อหา
ธรรมคลัง
หน้าแรกหนังสือบทสวดพระไตรปิฎกชาดกหมวดธรรม
ENเข้าสู่ระบบสมัครสมาชิก
ธรรมคลัง

แหล่งรวมหนังสือ พระสูตร บทสวด และพระไตรปิฎก เพื่อการเรียนรู้ ฝึกฝน และการใช้ชีวิตอย่างมีสติในทุกวัน

เมนูหลัก

  • หน้าแรก
  • หนังสือ
  • บทสวด
  • พระไตรปิฎก
  • ชาดก
  • หมวดธรรม
  • ค้นหา

เกี่ยวกับเรา

  • เกี่ยวกับโครงการ
  • แหล่งที่มาของเนื้อหา
  • ร่วมสนับสนุน

บริการช่วยเหลือ

  • ที่เก็บไว้
  • สำรวจคลังธรรมะ
  • ฟังธรรม
  • API สำหรับนักพัฒนา
“
“สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ”การให้ธรรมเป็นทานย่อมชำนะการให้ทั้งปวง
ธรรมบท ๓๕๔

© ๒๕๖๙ ธรรมคลัง สงวนลิขสิทธิ์

  1. หน้าแรก
  2. /
  3. พระไตรปิฎก
  4. /
  5. เล่มที่ ๒๖
  6. /
  7. …
  8. /
  9. เถรคาถา
  10. /
  11. ทุกนิบาต
  12. /
  13. ๕. วรรคที่ ๕
  14. /
  15. ๗. อนูปมเถรคาถา

๗. อนูปมเถรคาถา

เล่มที่ ๒๖ · ข้อ ๓๐๔ · บรรทัด ๖๐๒๔

คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org

ฉบับหลวงฉบับมหาจุฬาฯบาลีอักษรไทยPALI ROMANอรรถกถาอรรถกถาบาลีอักษรไทยAtthakatha PaliRoman
พรีวิว / พิมพ์ PDFโหมดอ่านต่อเนื่อง

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

304. 7. Anūpamattheragāthāvaṇṇanā

nandamānāgataṃ cittanti āyasmato anūpamattherassa gāthā. Kā uppatti?

@Footnote: 1 Sī.,i....karaṇe 2 khu.apa. 32/37/414 kadaliphaladāyakattherāpadāna

@3 cha.Ma. kadaliphalaṃ paggayha

Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ puññaṃ upacinanto ito ekatiṃse kappe 1- kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patto ekadivasaṃ padumaṃ nāma paccekabuddhaṃ piṇḍāya carantaṃ rathiyaṃ disvā pasannamānaso aṅkolapupphehi 2- pūjesi. So tena puññakammena devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde kosalaraṭṭhe ibbhakule nibbattitvā rūpasampattiyā anūpamoti laddhanāmo vayappatto upanissayasampannatāya kāme pahāya pabbajitvā vipassanāya kammaṃ karonto araññe viharati. Tassa cittaṃ bahiddhā rūpādiārammaṇesu vidhāvati. Kammaṭṭhānaṃ parivaṭṭati. Thero vidhāvantaṃ cittaṃ niggaṇhanto:-

[213]

"nandamānāgataṃ cittaṃ 3- sūlamāropamānakaṃ

tena teneva vajasi yena sūlaṃ kaliṅgaraṃ.

[214]

Tāhaṃ cittakaliṃ brūmi taṃ brūmi cittadubbhakaṃ

satthā te dullabho laddho mānatthe maṃ niyojayī"ti imāhi dvīhi gāthāhi ovadi.

4- Tattha nandamānāgataṃ cittanti nandamānaṃ āgataṃ. Tatratatrābhinandinī yāyaṃ taṇhā, tassā taṃ taṃ bhavaṃ nandamānaṃ abhinandamānaṃ cittaṃ imaṃ bhavāpi bhavaṃ nandamānaṃ ānandamānaṃ āgataṃ uppannaṃ. 4- Sūlamāropamānakanti dukkhuppattiṭṭhānatāya sūlasadisattā sūlaṃ taṃ taṃ bhavaṃ kammakilesehi ettakaṃ kālaṃ āropiyamānaṃ. Tena teneva vajasi, yena sūlaṃ kaliṅgaranti yattha yattha sūlasaṅkhātā bhavā kaliṅgarasaṅkhātā adhikuṭṭana- nāmakā 5- kāmaguṇā ca tena teneva pāpacittena 6- vajasi, taṃ tadeva ṭhānaṃ upagacchasi, attano anatthaṃ na sallakkhesi.

@Footnote: 1 Sī.,i. sattatiṃsakappe, Ma. sattasattatime kappe 2 Sī.,i. ākulīpupphehi

@3 cha.Ma. citta 4-4 cha.Ma. tattha nandamānāgataṃ cittāti nandamāna abhinandamāna

@ citta abhinandamānaṃ āgataṃ uppannaṃ 5 cha.Ma. adhikuṭṭanakā, Ma. adhikuṭṭanāmakā

@6 cha.Ma. pāpacitta

Tāhaṃ cittakaliṃ brūmīti taṃ tasmā pamattabhāvato cittakaliṃ cittakālakaṇṇiṃ ahaṃ kathayāmi. Punapi taṃ brūmi kathemi cittadubbhakaṃ cittasaṅkhātassa attano bahukārassa 1- santānassa anatthāvahanato cittadubbhiṃ. "cittadubbhagā"tipi paṭhanti. Cittasaṅkhātaalakkhika appapuññāti attho. Kinti brūhīti ce? āha "satthā te Dullabho laddho, mānatthe maṃ niyojayī"ti. Kappānaṃ asaṅkheyyampi nāma buddha- suñño loko hoti, satthari uppannepi manussattasaddhāpaṭilābhādayo 2- dullabhāeva, laddhesu ca tesu satthāpi aladdhoyeva 3- hoti. Evaṃ dullabho satthā idāni tayā laddho, tasmiṃ laddhe sampatipi anatthe ahite āyatiṃ ca anatthāvahe dukkhāvahe akusale maṃ mā niyojesīti. Evaṃ thero attano cittaṃ ovadantoeva vipassanaṃ vaḍḍhetvā arahattaṃ pāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne 4- :-

"padumo nāma sambuddho cittakūṭe vasī tadā

disvāna taṃ ahaṃ buddhaṃ sayambhuṃ aparājitaṃ. 5-

Aṅkolaṃ pupphitaṃ disvā ocinitvānahaṃ tadā

upagantvāna sambuddhaṃ pūjesiṃ padumaṃ jinaṃ. 6-

Ekatiṃse ito kappe 7- yaṃ kammamakariṃ tadā 8-

duggatiṃ nābhijānāmi buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.

Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. kataṃ buddhassa sāsanan"ti.

Anūpamattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.

@Footnote: 1 cha.Ma. bahūpakārassa 2 Sī., i. manussattalābhapaṭilābhādayo 3 cha.Ma. dullabhoyeva

@4 khu.apa. 32/16/399 aṅkolapupphiyattherāpadāna 5 pāli. upagañchahaṃ

@6 Sī. pūjayiṃ padumanāyakaṃ, cha.Ma. pūjayiṃ padumaṃ jinaṃ 7 Sī. sattatiṃsamhi kappamhi

@8 cha.Ma. yaṃ pupphamabhipūjayiṃ

ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๓๒ จาก 84000.org

รายงานข้อผิดพลาด
หัวข้อก่อนหน้า๖. จูฬกเถรคาถากลับไปยังสารบัญเล่มที่ ๒๖๕. วรรคที่ ๕หัวข้อถัดไป๘. วัชชิตเถรคาถา