ข้ามไปยังเนื้อหา
ธรรมคลัง
หน้าแรกหนังสือบทสวดพระไตรปิฎกชาดกหมวดธรรม
ENเข้าสู่ระบบสมัครสมาชิก
ธรรมคลัง

แหล่งรวมหนังสือ พระสูตร บทสวด และพระไตรปิฎก เพื่อการเรียนรู้ ฝึกฝน และการใช้ชีวิตอย่างมีสติในทุกวัน

เมนูหลัก

  • หน้าแรก
  • หนังสือ
  • บทสวด
  • พระไตรปิฎก
  • ชาดก
  • หมวดธรรม
  • ค้นหา

เกี่ยวกับเรา

  • เกี่ยวกับโครงการ
  • แหล่งที่มาของเนื้อหา
  • ร่วมสนับสนุน

บริการช่วยเหลือ

  • ที่เก็บไว้
  • สำรวจคลังธรรมะ
  • ฟังธรรม
  • API สำหรับนักพัฒนา
“
“สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ”การให้ธรรมเป็นทานย่อมชำนะการให้ทั้งปวง
ธรรมบท ๓๕๔

© ๒๕๖๙ ธรรมคลัง สงวนลิขสิทธิ์

  1. หน้าแรก
  2. /
  3. พระไตรปิฎก
  4. /
  5. เล่มที่ ๒๖
  6. /
  7. …
  8. /
  9. เถรคาถา
  10. /
  11. ติกนิบาต
  12. /
  13. ๕. มาตังคปุตตเถรคาถา

๕. มาตังคปุตตเถรคาถา

เล่มที่ ๒๖ · ข้อ ๓๑๑ · บรรทัด ๖๐๘๘

คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org

ฉบับหลวงฉบับมหาจุฬาฯบาลีอักษรไทยPALI ROMANอรรถกถาอรรถกถาบาลีอักษรไทยAtthakatha PaliRoman
พรีวิว / พิมพ์ PDFโหมดอ่านต่อเนื่อง

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

311. 5. Mātaṅgaputtattheragāthāvaṇṇanā

atisītanti āyasmato mātaṅgaputtattherassa gāthā. Kā uppatti?

ayaṃ kira padumuttarassa bhagavato kāle himavantasamīpe mahato jātassarassa heṭṭhā mahati nāgabhavane mahānubhāvo nāgarājā hutvā nibbatto ekadivasaṃ nāgabhavanato nikkhamitvā vicaranto satthāraṃ ākāsena gacchantaṃ disvā pasannamānaso attano sīsamaṇinā 3- pūjaṃ akāsi. So tena puññakammena devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde kosalaraṭṭhe mātaṅgassa nāma kuṭumbikassa putto hutvā nibbatto mātaṅgaputtotveva paññāyittha. So viññutaṃ patto alasajātiko hutvā kiñci kammaṃ akaronto ñātakehi aññehi ca garahito "sukhajīvino ime samaṇā sakyaputtiyā"ti sukhajīvitaṃ ākaṅkhanto bhikkhūhi kataparicayo hutvā satthāraṃ upasaṅkamitvā dhammaṃ sutvā paṭiladdhasaddho pabbajitvā aññe bhikkhū iddhimante disvā iddhibalaṃ patthetvā satthu santike kammaṭṭhānaṃ gahetvā bhāvanaṃ anuyuñjanto chaḷabhiñño ahosi. Tena vuttaṃ apadāne 4- :-

@Footnote: 1 Sī.,i. appamādadhammaṃ anuyuñjantassa 2 Ma.Ma. 13/352/338 aṅgulimālasutta,

@ khu.dhamMa. 25/27/20 bālanakkhattavatthu 3 Sī.,i. kaṇṭhamaṇinā

@4 khu.apa. 33/62/88 maṇipūjakattherāpadāna (syā)

"padumuttaro nāma jino sabbadhammāna pāragū

vivekakāmo sambuddho gacchate anilañjase.

Avidūre himavantassa mahājātassaro ahu

tattha me bhavanaṃ āsi puññakammena saṃyutaṃ.

Bhavanā nikkhamitvāna 1- addasaṃ lokanāyakaṃ

indīvaraṃva jalitaṃ 2- ādittaṃva hutāsanaṃ.

Vijanaṃ addasaṃ 3- pupphaṃ pūjayissanti nāyakaṃ

sakaṃ cittaṃ pasādetvā avandiṃ satthuno ahaṃ.

Mama sīse maṇiṃ gayha 4- pūjayiṃ lokanāyakaṃ

imāya maṇipūjāya vipāko hotu bhaddako.

Padumuttaro lokavidū āhutīnaṃ paṭiggaho

antalikkhe ṭhito satthā imaṃ gāthaṃ abhāsatha.

So te ijjhatu saṅkappo labhassu 5- vipulaṃ sukhaṃ

imāya maṇipūjāya anubhohi mahāyasaṃ.

Idaṃ vatvāna sambuddho 6- jalajuttamanāmako

agamāsi buddhaseṭṭho yattha cittaṃ paṇīhitaṃ.

Saṭṭhikappāni devindo devarajjamakārayiṃ

anekasatakkhattuñca cakkavattī ahosahaṃ.

Pubbakammaṃ sarantassa devabhūtassa me sato

maṇi nibbattate mayhaṃ ālokakaraṇo mamaṃ.

Chaḷasītisahassāni nāriyo me pariggahā

vicittavatthābharaṇā āmuttamaṇikuṇḍalā 7-.

@Footnote: 1 cha.Ma. abhinikkhamma 2 Sī. indavajirajalitaṃ 3 cha.Ma. vicinaṃ naddasaṃ

@4 Sī. mama sīsaṃ maṇiṃ paggayha 5 pāli. labhatu 6 cha.Ma. bhagavā 7 cha.Ma. āmukka....

Āḷāramukhā 1- hasulā susaññā 2- tanumajjhimā

parivārenti maṃ niccaṃ maṇipūjāyidaṃ phalaṃ.

Soṇṇamayā maṇimayā lohitaṅkamayā tathā

bhaṇḍā me sukatā honti yadicchasi 3- piḷandhanā.

Kūṭāgārā gahā rammā sayanañca mahārahaṃ

mama saṅkappamaññāya nibbattanti yadicchakaṃ.

Lābhā tesaṃ suladdhañca ye labhanti upassutiṃ

puññakkhettaṃ manussānaṃ osathaṃ 4- sabbapāṇinaṃ.

Mayhampi sukataṃ kammaṃ yohaṃ adakkhi nāyakaṃ

vinipātā sumuttomhi 5- pattomhi acalaṃ padaṃ.

Yaṃ yaṃ yonūpapajjāmi devattaṃ atha mānusaṃ

divasañceva rattiñca āloko hoti me sadā.

Tāyeva maṇipūjāya anubhotvāna sampadā

ñāṇāloko mayā diṭṭho pattomhi acalaṃ padaṃ.

Satasahasse ito 6- kappe yaṃ maṇiṃ abhipūjayiṃ

duggatiṃ nābhijānāmi maṇipūjāyidaṃ phalaṃ.

Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. kataṃ buddhassa sāsanan"ti.

Chaḷabhiñño pana hutvā puggalādhiṭṭhānavasena kosajjaṃ garahanto attano ca viriyārambhaṃ kittento:-

[231]

"atisītaṃ atiuṇhaṃ atisāyamidaṃ ahu

iti vissaṭṭhakammante khaṇā accenti māṇave.

[232]

Yo ca sītañca uṇhañca tiṇā bhiyyo na maññati

@Footnote: 1 cha.Ma. aḷārapamhā 2 Sī. sutthanā 3 Sī. yadicchāya 4 cha.Ma. osadhaṃ. evamuparipi

@5 cha.Ma. pamuttomhi 6 cha.Ma. satasahassito

Karaṃ purisakiccāni so sukhā na vihāyati.

[233]

Dabbaṃ kusaṃ poṭakilaṃ usīraṃ muñjapabbajaṃ

urasā panudahissāmi 1- vivekamanubrūhayan"ti gāthāttayamāha.

Tattha atisītanti himapātavaddalādinā 2- ativiya sītaṃ, idaṃ ahūti ānetvā sambandho. Atiuṇhanti ghammaparitāpādinā ativiya uṇhaṃ, ubhayenapi utuvasena kosajjavatthumāha. Atisāyanti divasassa pariṇatiyā 3- atisāyaṃ, sāyaggahaṇeneva 4- cettha pātopi saṅgayhati, tadubhayena kālavasena 5- kosajjavatthumāha. Itīti iminā pakārena. Etena "idha bhikkhave bhikkhunā 6- kammaṃ kattabbaṃ hotī"tiādinā 7- vuttaṃ kosajjavatthuṃ saṅgaṇhāti. Vissaṭṭhakammanteti pariccattayogakammante. Khaṇāti buddhuppādādayo brahmacariyavāsassa okāsā. Accentīti atikkamanti. Māṇaveti satte. Tiṇā bhiyyo na maññatīti tiṇato upari na maññati, tiṇaṃ viya maññati, sītuṇhāni abhibhavitvā attanā kattabbaṃ karoti. Karanti karonto. Purisakiccānīti vīrapurisena kattabbāni attahitaparahitāni. Sukhāti sukhato, nibbānasukhatoti adhippāyo. Tatiyagāthāya attho heṭṭhā vuttoyeva.

Mātaṅgaputtattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.

ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๓๒ จาก 84000.org

รายงานข้อผิดพลาด
หัวข้อก่อนหน้า๔. ธนิยเถรคาถากลับไปยังสารบัญเล่มที่ ๒๖ติกนิบาตหัวข้อถัดไป๖. ขุชชโสภิตเถรคาถา