ข้ามไปยังเนื้อหา
ธรรมคลัง
หน้าแรกหนังสือบทสวดพระไตรปิฎกชาดกหมวดธรรม
ENเข้าสู่ระบบสมัครสมาชิก
ธรรมคลัง

แหล่งรวมหนังสือ พระสูตร บทสวด และพระไตรปิฎก เพื่อการเรียนรู้ ฝึกฝน และการใช้ชีวิตอย่างมีสติในทุกวัน

เมนูหลัก

  • หน้าแรก
  • หนังสือ
  • บทสวด
  • พระไตรปิฎก
  • ชาดก
  • หมวดธรรม
  • ค้นหา

เกี่ยวกับเรา

  • เกี่ยวกับโครงการ
  • แหล่งที่มาของเนื้อหา
  • ร่วมสนับสนุน

บริการช่วยเหลือ

  • ที่เก็บไว้
  • สำรวจคลังธรรมะ
  • ฟังธรรม
  • API สำหรับนักพัฒนา
“
“สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ”การให้ธรรมเป็นทานย่อมชำนะการให้ทั้งปวง
ธรรมบท ๓๕๔

© ๒๕๖๙ ธรรมคลัง สงวนลิขสิทธิ์

  1. หน้าแรก
  2. /
  3. พระไตรปิฎก
  4. /
  5. เล่มที่ ๒๖
  6. /
  7. …
  8. /
  9. เถรคาถา
  10. /
  11. ติกนิบาต
  12. /
  13. ๙. ยโสชเถรคาถา

๙. ยโสชเถรคาถา

เล่มที่ ๒๖ · ข้อ ๓๑๕ · บรรทัด ๖๑๑๙

คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org

หลวงฉบับหลวงมจร.ฉบับมหาจุฬาฯบาลีบาลีอักษรไทยโรมันPALI ROMANอรรถกถาอรรถกถาอรรถกถาบาลีอรรถกถาบาลีอักษรไทยAṭṭhakathāAtthakatha PaliRoman
พรีวิว / พิมพ์ PDFโหมดอ่านต่อเนื่อง

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

135. 9. Yasojattheragāthāvaṇṇanā

kālāpabbaṅgasaṅkāsoti āyasmato yasojattherassa gāthā. Kā uppatti?

@Footnote: 1 Sī.,i. ovādadhammena lokuttaradhamme 2 Ma. ñātī 3 Sī.,i. āyatiṃ duggatiṃ

@4 i. coditā ovaditā 5 Sī.,i. modanti abhiramantīti

Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave puññāni upacinanto vipassissa bhagavato kāle ārāmagopakakule nibbattitvā viññutaṃ patto ekadivasaṃ vipassiṃ bhagavantaṃ ākāsena gacchantaṃ disvā pasannamānaso labujaphalaṃ adāsi. So tena puññakammena devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde sāvatthinagaradvāre kevaṭṭagāme pañcakulasatajeṭṭhakassa kevaṭṭassa putto hutvā nibbatti, yasojotissa nāmaṃ akaṃsu. So vayappatto attano sahāyehi kevaṭṭaputtehi saddhiṃ micchagahaṇatthaṃ aciravatiyaṃ nadiyaṃ jālaṃ khipi. Tattheko suvaṇṇavaṇṇo mahāmaccho antojālaṃ pāvisi. Taṃ te 1- rañño pasenadissa dassesuṃ. Rājā "imassa suvaṇṇavaṇṇassa macchassa vaṇṇakāraṇaṃ bhagavā jānātī"ti macchaṃ gāhāpetvā bhagavato dassesi. Bhagavā "ayaṃ kassapassa sammāsambuddhassa sāsane osakkamāne pabbajitvā micchā 2- paṭipajjanto sāsanaṃ osakkāpetvā niraye nibbatto ekaṃ buddhantaraṃ niraye paccitvā tato cuto aciravatiyaṃ maccho hutvā nibbatto"ti vatvā tassa bhaginīnañca niraye nibbattabhāvaṃ, tassa bhātikattherassa parinibbutabhāvañca teneva kathāpetvā imissā atthuppattiyā kapilasuttaṃ 3- desesi.

Satthu desanaṃ sutvā yasojo saṃvegajāto saddhiṃ attano sahāyehi bhagavato santike pabbajitvā paṭirūpe ṭhāne vasanto ekadivasaṃ sapariso bhagavantaṃ vandituṃ jetavanaṃ agamāsi. Tassa āgamane senāsanapaññāpanādinā vihāre uccāsaddamahā- saddo ahosi. Taṃ sutvā "bhagavā saparisaṃ yasojaṃ paṇāmesī"ti sabbaṃ 4- udāne 5- āgatanayena veditabbaṃ. Paṇāmito pana 6- āyasmā yasojo kasābhihato bhaddo assājānīyo viya saṃviggamānaso saddhiṃ parisāya vaggumudāya nadiyā tīre vasanto ghaṭento vāyamanto vipassanaṃ vaḍḍhetvā antovasseyeva chaḷabhiñño ahosi. Tena vuttaṃ

@Footnote: 1 Sī.,i. ayaṃ pāṭho na dissati 2 Sī.,i. micchāpaṭipattiṃ 3 khu.sutta. 25/277

@ādi/dhammacariyasutta (mahācuḷa.) 4 i. ayaṃ pāṭho na dissati 5 khu.u. 25/23/125

@atthato samānaṃ 6 i. desanaṃ sutvā pana Apadāne 1- :-

"nagare bandhumatiyā ārāmiko ahaṃ tadā

addasaṃ virajaṃ buddhaṃ gacchantaṃ anilañjase.

Labujaṃ phalamādāya buddhaseṭṭhassadāsahaṃ

ākāseva ṭhito santo paṭiggaṇhi mahāyaso.

Vittisañjānano mayhaṃ diṭṭhadhammasukhāvaho

phalaṃ buddhassa datvāna vippasannena cetasā.

Adhigacchiṃ tadā pītiṃ vipulaṃ sukhamuttamaṃ

uppajjate me 2- ratanaṃ nibbattassa tahiṃ tahiṃ.

Ekanavute ito 3- kappe yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā

duggatiṃ nābhijānāmi phaladānassidaṃ phalaṃ.

Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. kataṃ buddhassa sāsanan"ti.

Chaḷabhiññaṃ pana samānaṃ saparisaṃ āyasmantaṃ yasojaṃ satthā pakkositvā āneñja- samāpattinā paṭisanthāramakāsi. So sabbepi dhūtaṅgadhamme samādāya vattati. Tenassa sarīraṃ kisaṃ ahosi lūkhaṃ dubbaṇṇaṃ, taṃ bhagavā paramappicchatāya pasaṃsanto:-

[243]

"kālāpabbaṅgasaṅkāso kiso dhamanisanthato 4-

mattaññū annapānamhi alīnamanaso 5- naro"ti paṭhamaṃ gāthamāha.

Tattha kālāpabbaṅgasaṅkāsoti maṃsūpacayavigamena kisadusaṇṭhitasarīrāvayavatāya dantilatā- pabbasadisaṅgo, 6- tenāha "kiso dhamanisanthato"ti. Kisoti 7- moneyyapaṭipadāpūraṇena

@Footnote: 1 khu.apa. 33/57/81 labujaphaladāyakattherāpadāna (syā) 2 cha.Ma. uppajjateva

@3 cha.Ma. ekanavutito 4 pāli. dhamanisaṇṭhito 5 cha.Ma. adīnamānaso

@6 Ma. dantilatāpabbasarīrasaṅkāso 7 Sī.,i. tenāha kisoti Kisasarīro. Dhamanisanthatoti dhamanīhi santhatagatto appamaṃsalohitatāya pākaṭīhi 1- kaṇḍarasirāhi vitatasarīro. Mattaññūti pariyesanapaṭiggahaṇaparibhogavissajjanesu pamāṇaññū. Alīnamānasoti kosajjādīhi anabhibhūtattā alīnacitto akusītavutti. Naroti puriso, porisassa dhurassa vahanato porisalakkhaṇasampanno purisadhorayhoti adhippāyo.

Evaṃ thero satthārā pasaṭṭho pasaṭṭhabhāvānurūpaṃ attano adhivāsanakhanti- viriyārambhavivekābhiratikittanamukhena bhikkhūnaṃ dhammaṃ kathento:-

[244]

"phuṭṭho ḍaṃsehi makasehi araññasmiṃ brahāvane

nāgo saṅgāmasīseva sato tatrādhivāsaye.

[245]

Yathā brahmā tathā eko yathā devo tathā duve

yathā gāmo tathā tayo kolāhalaṃ tatuttarin"ti imā dve gāthā abhāsi.

Tattha nāgo saṅgāmasīsevāti yathā nāma ājāneyyo hatthināgo yuddha- maṇḍale asisattitomarādippahāre adhivāsetvā parasenaṃ viddhaṃseti, evaṃ bhikkhu araññasmiṃ brahāvane araññāniyaṃ 2- ḍaṃsādiparissaye sato sampajāno adhivāseyya, adhivāsetvā ca bhāvanābalena mārabalaṃ vidhameyya.

Yathā brahmāti yathā brahmā ekako cittappakoparahito jhānasukhena niccameva sukhito viharati, tathā ekoti bhikkhupi eko adutiyo vivekasukhamanubrūhento sukhaṃ viharati. Ekassa sāmaññasukhaṃ paṇītanti hi vuttaṃ. Etena ekavihārī bhikkhu "brahma- samo"ti ovādaṃ deti. Yathā devo tathā duveti yathā devānaṃ 3- antarantarā cittappakopopi siyā, tathā dvinnaṃ bhikkhūnaṃ sahavāse ghaṭṭanāpi bhaveyyāti sadutiyavāsena 4- bhikkhu "devasamo"ti vutto. Yathā gāmo tathā tayoti asmimeva pāṭhe 5- tiṇṇaṃ

@Footnote: 1 Sī.,i. pākaṭagatīhi 2 Ma. araññakāni 3 Ma. dutiyaṭṭhāne

@4 Sī.,i. dutiyavāsena 5 Sī.,i. ayameva vā pāṭho Bhikkhūnaṃ sahavāso gāmavāsasadiso vivekavāso na hotīti adhippāyo. Kolāhalaṃ tatuttarinti tato tayato 1- upari ca bahūnaṃ saṃvāso kolāhalaṃ uccāsaddamahāsaddamahā- 2- janasannipātasadiso, tasmā ekavihārinā bhavitabbanti adhippāyoti.

Yasojattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.

ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๓๒ จาก 84000.org

รายงานข้อผิดพลาด
หัวข้อก่อนหน้า๘. ปัสสิกเถรคาถากลับไปยังสารบัญเล่มที่ ๒๖ติกนิบาตหัวข้อถัดไป๑๐. สาฏิมัตติยเถรคาถา