๒. ภคุเถรคาถา
เล่มที่ ๒๖ · ข้อ ๓๒๔ · บรรทัด ๖๒๐๓
คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
324. 2. Bhaguttheragāthāvaṇṇanā
ahaṃ middhenātiādikā āyasmato bhaguttherassa gāthā. Kā uppatti?
ayaṃ kira padumuttarassa bhagavato kāle kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patto satthari parinibbute tassa dhātuyo pupphehi pūjesi. So tena puññakammena nimmānaratīsu nibbattitvā aparāparaṃ devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde sakyarājakule nibbattitvā bhagūti laddhanāmo vayappatto anuruddhakimbilehi 5- saddhiṃ nikkhamitvā pabbajitvā bālakaloṇakagāme vasanto ekadivasaṃ thīnamiddhābhibhavaṃ vinodetuṃ vihārato nikkhamma caṅkamaṃ abhiruhanto papatitvā tadeva aṅkusaṃ katvā thīnamiddhaṃ vinodetvā vipassanaṃ vaḍḍhetvā arahattaṃ pāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne 6-:-
@Footnote: 1 Sī.khaṇabhaṅguratañca, i. pabhaṅguratañca 2 Sī.,i. me taṃ
@3 i. muccitukamyatāñāṇaṃ 4 Sī.,i. phalappattiṃ 5 cha.Ma....kimilehi
@6 khu.apa. 33/48/73 jātipupphiyattherāpadāna (syā)
"parinibbute bhagavati padumuttare mahāyase
pupphacaṅkoṭake gahetvā 1- sarīramabhiropayiṃ.
Tattha cittaṃ pasādetvā nimmānaṃ agamāsahaṃ
devalokaṃ gato santo puññakammaṃ sarāmahaṃ.
Ambarā pupphavasso me sabbakālaṃ pavassati
saṃsarāmi manusse ce rājā homi mahāyaso.
Tahiṃ kusumavasso me abhivassati sabbadā
tasseva pupphapūjāya vāhasā sabbadassino.
Ayaṃ pacchimako mayhaṃ carimo vattate bhavo
ajjāpi pupphavasso me abhivassati sabbadā.
Satasahassito kappe yaṃ pupphamabhiropayiṃ
duggatiṃ nābhijānāmi dehapūjāyidaṃ phalaṃ.
Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. Kataṃ buddhassa sāsanan"ti.
Arahattaṃ pana patvā phalasukhena nibbānasukhena ca vītināmento satthārā ekavihāraṃ anumodituṃ upagatena "kacci tvaṃ bhikkhu appamatto viharasī"ti puṭṭho attano appamādavihāraṃ nivedento:-
"ahaṃ middhena pakato vihārā upanikkhamiṃ
caṅkamaṃ abhirūhanto tattheva papatiṃ chamā.
Gattāni parimajjitvā punapāruyha caṅkamaṃ
caṅkame caṅkamiṃ sohaṃ ajṇattaṃ susamāhito.
Tato me manasīkāro yoniso udapajjatha
ādīnavo pāturahu nibbidā samatiṭṭhatha.
@Footnote: 1 cha.Ma. pupphavaṭaṃsake katvā
Tato cittaṃ vimucci me passa dhammasudhammataṃ
tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanan"ti imā catasso gāthā abhāsi.
Tattha middhena pakatoti kāyālasiyasaṅkhātena asattivighātasabhāvena middhena abhibhūto. Vihārāti senāsanato. Upanikkhaminti caṅkamituṃ nikkhamiṃ. Tattheva papatiṃ chamāti tattheva caṅkamasopāne niddābhibhūtatāya bhūmiyaṃ nipatiṃ. 1- Gattāni parimajjitvāti bhūmiyaṃ patanena paṃsukitāni attano sarīrāvayavāni anumajjitvā. Punapāruyha caṅkamanti "patito dānāhan"ti saṅkocaṃ anāpajjitvā punapi caṅkamaṭṭhānaṃ āruhitvā. Ajjhattaṃ susamāhitoti gocarajjhatte kammaṭṭhāne nīvaraṇavikkhambhanena suṭṭhu samāhito ekagga- citto hutvā caṅkaminti yojanā. Sesaṃ vuttanayameva. Idameva ca therassa aññābyākaraṇaṃ ahosi.
Bhaguttheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๓๓ จาก 84000.org
รายงานข้อผิดพลาด