ข้ามไปยังเนื้อหา
ธรรมคลัง
หน้าแรกหนังสือบทสวดพระไตรปิฎกชาดกหมวดธรรม
ENเข้าสู่ระบบสมัครสมาชิก
ธรรมคลัง

แหล่งรวมหนังสือ พระสูตร บทสวด และพระไตรปิฎก เพื่อการเรียนรู้ ฝึกฝน และการใช้ชีวิตอย่างมีสติในทุกวัน

เมนูหลัก

  • หน้าแรก
  • หนังสือ
  • บทสวด
  • พระไตรปิฎก
  • ชาดก
  • หมวดธรรม
  • ค้นหา

เกี่ยวกับเรา

  • เกี่ยวกับโครงการ
  • แหล่งที่มาของเนื้อหา
  • ร่วมสนับสนุน

บริการช่วยเหลือ

  • ที่เก็บไว้
  • สำรวจคลังธรรมะ
  • ฟังธรรม
  • API สำหรับนักพัฒนา
“
“สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ”การให้ธรรมเป็นทานย่อมชำนะการให้ทั้งปวง
ธรรมบท ๓๕๔

© ๒๕๖๙ ธรรมคลัง สงวนลิขสิทธิ์

  1. หน้าแรก
  2. /
  3. พระไตรปิฎก
  4. /
  5. เล่มที่ ๒๖
  6. /
  7. …
  8. /
  9. เถรคาถา
  10. /
  11. ปัญจกนิบาต
  12. /
  13. ๔. สมุนเถรคาถา

๔. สมุนเถรคาถา

เล่มที่ ๒๖ · ข้อ ๓๓๘ · บรรทัด ๖๓๗๒

คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org

ฉบับหลวงฉบับมหาจุฬาฯบาลีอักษรไทยPALI ROMANอรรถกถาอรรถกถาบาลีอักษรไทยAtthakatha PaliRoman
พรีวิว / พิมพ์ PDFโหมดอ่านต่อเนื่อง

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

338. 4. Sumanattheragāthāvaṇṇanā

yaṃ patthayamānotiādikā āyasmato sumanattherassa gāthā. Kā uppatti?

ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave puññāni upacinanto

@Footnote: 1 khu.jā.27/75/24 macchajātaka, khu.cariyā. 33/30/590 maccharājacariya (syā)

@2 aṅ. catukka 21/101/116 paṭhamavalāhakasutta, abhi.pu. 36/157/153

@catukkapuggalapaññatti Ito pañcanavute kappe buddhasuññe loke kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patto ekaṃ paccekabuddhaṃ byādhitaṃ disvā harītakaṃ adāsi. So tena puññakammena deva- manussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde kosalaraṭṭhe gahapatikule nibbattitvā sumanoti laddhanāmo sukhena vaḍḍhi. Tassa pana mātulo pabbajitvā arahā hutvā araññe viharanto sumane vayappatte taṃ pabbājetvā caritānukūlaṃ kammaṭṭhānaṃ adāsi. So tattha yogakammaṃ karonto cattāri jhānāni pañca ca abhiññāyo nibbattesi. Athassa thero vipassanāvidhiṃ ācikkhi, so ca na cireneva vipassanaṃ vaḍḍhetvā arahatte patiṭṭhāsi. Tena vuttaṃ apadāne 1-:-

"harītakaṃ āmalakaṃ ambajambuvibhītakaṃ

kolaṃ bhallātakaṃ billaṃ sayameva harāmahaṃ.

Disvāna pabbhāragataṃ jhāyiṃ jhānarataṃ muniṃ

ābādhena āpīḷentaṃ addhaniyaṃ 2- mahāmuniṃ.

Harītakaṃ gahetvāna sayambhussa adāsahaṃ

khādamattamhi bhesajje byādhi passambhi tāvade.

Pahīnadaratho buddho anumodamakāsi me

bhesajjadāneniminā byādhivūpasamena ca.

Devabhūto manusso vā jāto vā aññajātiyā

sabbattha sukhito hotu mā ca te byādhimāgamā.

Idaṃ vatvāna sambuddho sayambhū aparājito

nabhaṃ abbhuggamī dhīro haṃsarājāva ambare.

Yato harītakaṃ dinnaṃ sayambhussa mahesino

imaṃ jātiṃ upādāya byādhi me nupapajjatha.

@Footnote: 1 khu.apa. 33/28/51 harītakidāyakattherāpadāna (syā) 2 cha.Ma. adutīyaṃ

Ayaṃ pacchimako mayhaṃ carimo vattate bhavo

tisso vijjā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

Catunnavutito kappe bhesajjamadadiṃ tadā

duggatiṃ nābhijānāmi bhesajjassa idaṃ phalaṃ.

Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. Kataṃ buddhassa sāsanan"ti

arahatte pana patiṭṭhito ekadivasaṃ mātulattherassa upaṭṭhānaṃ agamāsi. Taṃ thero adhigamaṃ pucchi, taṃ byākaronto:-

[330]

"yaṃ patthayamāno dhammesu upajjhāyo anuggahi

amataṃ abhikaṅkhantaṃ kataṃ kattabbakaṃ mayā.

[331]

Anuppatto sacchikato sayaṃ dhammo anītiho

visuddhañāṇo nikkaṅkho byākaromi tavantike.

[332]

Pubbenivāsaṃ jānāmi dibbacakkhu visodhitaṃ

sadattho me anuppatto kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

[333]

Appamattassa me sikkhā sussutā tava sāsane

sabbe me āsavā khīṇā natthi dāni punabbhavo.

[334]

Anusāsi maṃ ariyavatā anukampi anuggahi

amogho tuyhamovādo antevāsimhi sikkhito"ti imāhi pañcahi gāthāhi sīhanādaṃ nadanto aññaṃ byākāsi.

Tattha yaṃ patthayamāno dhammesu, upajjhāyo anuggahi. Amataṃ abhikaṅkhantanti samathavipassanādīsu anavajjadhammesu yaṃ dhammaṃ mayhaṃ patthayanto ākaṅkhanto upajjhāyo amataṃ nibbānaṃ abhikaṅkhantaṃ maṃ ovādadānavasena anuggaṇhi. Kataṃ kattabbakaṃ mayāti tassa adhigamatthaṃ kattabbaṃ pariññādisoḷasavidhaṃ kiccaṃ kataṃ niṭṭhāpitaṃ mayā.

Tatoeva anuppatto adhigato catubbidhopi maggadhammo sacchikato. Sayaṃ dhammo anītihoti sayaṃ attanāyeva nibbānadhammo phaladhammo ca anītiho asandiddho atta- paccakkho kato, "itiha, iti kirā"ti pavattiyā itihasaṅkhātaṃ saṃsayaṃ samucchindantoyeva ariyamaggo pavattati. Tenāha "visuddhañāṇo nikkaṅkho"tiādi. Tattha visuddhañāṇoti sabbasaṅkilesavisuddhiyā visuddhañāṇo. Tavantiketi tava samīpe.

Sadatthoti arahattaṃ. Sikkhāti adhisīlasikkhādayo. Sussutāti pariyatti- bāhusaccassa paṭivedhabāhusaccassa ca pāripūrivasena suṭṭhu sutā. Tava sāsaneti tava ovāde anusiṭṭhiyaṃ ṭhitassa.

Ariyavatāti suvisuddhasīlādivatasamādānena. Antevāsimhi sikkhitoti tuyhaṃ samīpe ciṇṇabrahmacariyavāsatāya antevāsī sikkhitvā sikkhitaadhisīlādisikkho amhīti.

Sumanattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.

ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๓๓ จาก 84000.org

รายงานข้อผิดพลาด
หัวข้อก่อนหน้า๓. คิริมานันทเถรคาถากลับไปยังสารบัญเล่มที่ ๒๖ปัญจกนิบาตหัวข้อถัดไป๕. วัฑฒเถรคาถา