ข้ามไปยังเนื้อหา
ธรรมคลัง
หน้าแรกหนังสือบทสวดพระไตรปิฎกชาดกหมวดธรรม
ENเข้าสู่ระบบสมัครสมาชิก
ธรรมคลัง

แหล่งรวมหนังสือ พระสูตร บทสวด และพระไตรปิฎก เพื่อการเรียนรู้ ฝึกฝน และการใช้ชีวิตอย่างมีสติในทุกวัน

เมนูหลัก

  • หน้าแรก
  • หนังสือ
  • บทสวด
  • พระไตรปิฎก
  • ชาดก
  • หมวดธรรม
  • ค้นหา

เกี่ยวกับเรา

  • เกี่ยวกับโครงการ
  • แหล่งที่มาของเนื้อหา
  • ร่วมสนับสนุน

บริการช่วยเหลือ

  • ที่เก็บไว้
  • สำรวจคลังธรรมะ
  • ฟังธรรม
  • API สำหรับนักพัฒนา
“
“สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ”การให้ธรรมเป็นทานย่อมชำนะการให้ทั้งปวง
ธรรมบท ๓๕๔

© ๒๕๖๙ ธรรมคลัง สงวนลิขสิทธิ์

  1. หน้าแรก
  2. /
  3. พระไตรปิฎก
  4. /
  5. เล่มที่ ๒๖
  6. /
  7. …
  8. /
  9. เถรคาถา
  10. /
  11. ปัญจกนิบาต
  12. /
  13. ๑๐. ยสทัตตเถรคาถา

๑๐. ยสทัตตเถรคาถา

เล่มที่ ๒๖ · ข้อ ๓๔๔ · บรรทัด ๖๔๔๕

คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org

ฉบับหลวงฉบับมหาจุฬาฯบาลีอักษรไทยPALI ROMANอรรถกถาอรรถกถาบาลีอักษรไทยAtthakatha PaliRoman
พรีวิว / พิมพ์ PDFโหมดอ่านต่อเนื่อง

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

344. 10. Yasadattattheragāthāvaṇṇanā

upārambhacittotiādikā āyasmato yasadattattherassa gāthā. Kā uppatti?

ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacini. Tathā hesa padumuttarassa 1- bhagavato kāle brāhmaṇakule nibbattitvā brāhmaṇānaṃ vijjāsippesu nipphattiṃ gato kāme pahāya isipabbajjaṃ pabbajitvā araññe viharanto ekadivasaṃ satthāraṃ disvā pasannamānaso añjaliṃ paggayha abhitthavi. So tena puññakammena devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde mallaraṭṭhe mallarājakule nibbattitvā yasadattoti laddhanāmo vayappatto takkasilaṃ gantvā sabbasippāni sikkhitvā sabhiyena paribbājakena saddhiṃyeva cārikaṃ caramāno anupubbena sāvatthiyaṃ bhagavantaṃ upasaṅkamitvā sabhiyena puṭṭhapañhesu vissajjiyamānesu sayaṃ

@Footnote: 1 Sī.,i. upacinanto padumuttarassa Otārāpekkho suṇanto nisīdi "samaṇassa gotamassa vāde dosaṃ dassāmī"ti. Athassa bhagavā cittācāraṃ ñatvā sabhiyasuttadesanāvasāne 1- ovādaṃ dento:-

[360]

"upārambhacitto dummedho suṇāti jinasāsanaṃ

ārakā hoti saddhammā nabhaso paṭhavī yathā.

[361]

Upārambhacitto dummedho suṇāti jinasāsanaṃ

parihāyati saddhammā kāḷapakkheva candimā.

[362]

Upārambhacitto dummedho suṇāti jinasāsanaṃ

parisussati saddhamme maccho appodake yathā.

[363]

Upārambhacitto dummedho suṇāti jinasāsanaṃ

na virūhati saddhamme khette bījaṃva pūtikaṃ.

[364]

Yo ca tuṭṭhena 2- cittena suṇāti jinasāsanaṃ

khepetvā āsave sabbe sacchikatvā akuppataṃ

pappuyya paramaṃ santiṃ parinibbātināsavo"ti imā pañca gāthā abhāsi.

Tattha upārambhacittoti sārambhacitto, dosāropanādhippāyoti attho. Dummedhoti nippañño. Ārakā hoti saddhammāti so tādiso puggalo nabhaso viya paṭhavī 3- paṭipattisaddhammatopi dūre hoti, pageva paṭivedhasaddhammato. "na tvaṃ imaṃ dhammavinayaṃ ājānāsī"tiādinā 4- viggāhikakathaṃ anuyuttassa kuto santanipuṇo paṭipattisaddhammo.

Parihāyati saddhammāti navavidhalokuttaradhammato pubbabhāgiyasaddhādisaddhammatopi nihīyati. 5- Parisussatīti visussati kāyacittānaṃ pīṇanarasassa pītipāmojjādikusala- dhammassābhāvato. Na virūhatīti viruḷhiṃ vuḍḍhiṃ na pāpuṇāti. Pūtikanti gomayalepadānā- diabhāvena pūtibhāvaṃ pattaṃ.

@Footnote: 1 khu.sutta. 25/516-553/432-442 sabhiyasutta 2 pāli. guttena

@3 Sī.,i. nabho viya pathaviyā 4 dī.Sī. 9/18/8 brahmajālasutta 5 Sī.,i. parihāyati

Tuṭṭhena cittenāti itthambhūtalakkhaṇe karaṇavacanaṃ, attamano pamudito hutvāti attho. Khepetvāti samucchinditvā. Akuppatanti arahattaṃ. Pappuyyāti pāpuṇitvā. Paramaṃ santinti anupādisesaṃ nibbānaṃ. Tadadhigamo 1- cassa kevalaṃ kālāgamanameva, 2- na kocividhoti 3- taṃ dassetuṃ vuttaṃ "parinibbātināsavo"ti.

Evaṃ satthārā ovadito saṃvegajāto pabbajitvā vipassanaṃ paṭṭhapetvā na cirasseva arahattaṃ pāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne 4-:-

"kaṇikāraṃva jalitaṃ dīparukkhaṃva jotitaṃ

kañcanaṃva virocantaṃ addasaṃ dvipaduttamaṃ.

Kamaṇḍaluṃ ṭhapetvāna vākacīrañca kuṇḍikaṃ

ekaṃsaṃ ajinaṃ katvā buddhaseṭṭhaṃ thaviṃ ahaṃ.

Tamandhakāraṃ vidhamaṃ mohajālasamākulaṃ

ñāṇālokaṃ dassetvāna nittiṇṇosi mahāmuni.

Samuddharasimaṃ lokaṃ sabbāvantamanuttaraṃ

ñāṇe te upamā natthi yāvatā jagato gati.

Tena ñāṇena sabbaññū iti buddho 5- pavuccati

vandāmi taṃ mahāvīraṃ sabbaññutamanāvaraṃ.

Satasahassito kappe buddhaseṭṭhaṃ thaviṃ ahaṃ

duggatiṃ nābhijānāmi ñāṇatthavāyidaṃ phalaṃ.

Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. Kataṃ buddhassa sāsanan"ti

arahattaṃ pana patvā aññaṃ byākarontopi thero imāeva gāthā abhāsi.

Yasadattattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.

@Footnote: 1 Sī. tadadhigame 2 Sī. vūpasamanameva 3 Ma. visuddhoti

@4 khu.apa. 33/24/48 ñāṇatthavikattherāpadāna (syā) 5 pāli. sabbaññūti

ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๓๓ จาก 84000.org

รายงานข้อผิดพลาด
หัวข้อก่อนหน้า๙. วิชิตเสนเถรคาถากลับไปยังสารบัญเล่มที่ ๒๖ปัญจกนิบาตหัวข้อถัดไป๑๑. โสณกุฏิกัณณเถรคาถา