ข้ามไปยังเนื้อหา
ธรรมคลัง
หน้าแรกหนังสือบทสวดพระไตรปิฎกชาดกหมวดธรรม
ENเข้าสู่ระบบสมัครสมาชิก
ธรรมคลัง

แหล่งรวมหนังสือ พระสูตร บทสวด และพระไตรปิฎก เพื่อการเรียนรู้ ฝึกฝน และการใช้ชีวิตอย่างมีสติในทุกวัน

เมนูหลัก

  • หน้าแรก
  • หนังสือ
  • บทสวด
  • พระไตรปิฎก
  • ชาดก
  • หมวดธรรม
  • ค้นหา

เกี่ยวกับเรา

  • เกี่ยวกับโครงการ
  • แหล่งที่มาของเนื้อหา
  • ร่วมสนับสนุน

บริการช่วยเหลือ

  • ที่เก็บไว้
  • สำรวจคลังธรรมะ
  • ฟังธรรม
  • API สำหรับนักพัฒนา
“
“สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ”การให้ธรรมเป็นทานย่อมชำนะการให้ทั้งปวง
ธรรมบท ๓๕๔

© ๒๕๖๙ ธรรมคลัง สงวนลิขสิทธิ์

  1. หน้าแรก
  2. /
  3. พระไตรปิฎก
  4. /
  5. เล่มที่ ๒๖
  6. /
  7. …
  8. /
  9. เถรคาถา
  10. /
  11. สัตตกนิบาต
  12. /
  13. ๓. ภัททเถรคาถา

๓. ภัททเถรคาถา

เล่มที่ ๒๖ · ข้อ ๓๖๓ · บรรทัด ๖๗๔๔

คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org

ฉบับหลวงฉบับมหาจุฬาฯบาลีอักษรไทยPALI ROMANอรรถกถาอรรถกถาบาลีอักษรไทยAtthakatha PaliRoman
พรีวิว / พิมพ์ PDFโหมดอ่านต่อเนื่อง

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

363. 3. Bhaddattheragāthāvaṇṇanā

ekaputtotiādikā āyasmato bhaddattherassa gāthā. Kā uppatti?

ayaṃ kira padumuttaraṃ bhagavantaṃ bhikkhusaṃghañca satasahassaparimāṇaṃ cīvarādīhi catūhi paccayehi pūjesi. So tena puññakammena devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde sāvatthiyaṃ seṭṭhikule nibbatti, nibbattamāno ca 1- aputtakesu mātāpitūsu devatāyācanādīni katvāpi alabhantesu satthāraṃ upasaṅkamitvā "sace bhante mayaṃ ekaṃ puttaṃ lacchāma, taṃ tumhākaṃ dāsatthāya dassāmā"ti vatvā āyācitvā gatesu satthu adhippāyaṃ ñatvā aññataro devaputto khīṇāyuko hutvā ṭhito sakkena devaraññā "amukasmiṃ kule nibbattāhī"ti āṇatto tattha nibbatti, bhaddotissa nāmaṃ akaṃsu. Taṃ sattavassuddesikaṃ jātaṃ mātāpitaro alaṅkaritvā bhagavato santikaṃ netvā "ayaṃ so bhante tumhe āyācitvā laddhadārako, imaṃ tumhākaṃ niyyātemā"ti 2- āhaṃsu. Satthā ānandattheraṃ āṇāpesi "imaṃ pabbājehī"ti. Āṇāpetvā ca gandhakuṭiṃ pāvisi. Thero taṃ pabbājetvā saṅkhepena vipassanāmukhaṃ ācikkhi, so upanissayasampannattā vipassanāya kammaṃ karonto suriye anoggateyeva bhāvanaṃ ussukkāpetvā chaḷabhiñño ahosi. Tena vuttaṃ apadāne 3-:-

"padumuttarasambuddhaṃ mettacittaṃ mahāmuniṃ

upeti janatā sabbā sabbalokagganāyakaṃ.

Sattukañca baddhakañca 4- āmisaṃ pānabhojanaṃ

dadanti satthuno sabbe puññakkhette anuttare.

Ahampi dānaṃ dassāmi devadevassa tādino

buddhaseṭṭhaṃ nimantetvā saṃghampi ca anuttaraṃ.

@Footnote: 1 Sī.,i. nibbattamānova 2 potthakesu niyyādemāti pāṭho dissati

@3 khu.apa. 32/54137 bhaddiyakāḷigodhāyaputtattherāpadāna 4 pāli. pavākañca

Uyyojitā mayā cete nimantesuṃ tathāgataṃ

kevalaṃ bhikkhusaṃghañca puññakkhettaṃ anuttaraṃ.

Satasahassapallaṅkaṃ sovaṇṇaṃ gonakatthataṃ

tūlikāpaṭalikāya khomakappāsikehi ca

mahārahaṃ paññāpayiṃ āsanaṃ buddhayuttakaṃ.

Padumuttaro lokavidū devadevo narāsabho

bhikkhusaṃghaparibyūḷho mama dvāramupāgami.

Paccuggantvāna sambuddhaṃ lokanāthaṃ yasassinaṃ

pasannacitto sumano atināmayi sagharaṃ 1-

bhikkhūnaṃ satasahassaṃ buddhañca lokanāyakaṃ

pasannacitto sumano paramannena tappayiṃ.

Padumuttaro lokavidū āhutīnaṃ paṭiggaho

bhikkhusaṃghe nisīditvā imā gāthā abhāsatha.

Yenidaṃ āsanaṃ dinnaṃ sovaṇṇaṃ gonakatthataṃ

tamahaṃ kittayissāmi suṇātha mama bhāsato.

Catusattatikkhattuṃ so devarajjaṃ karissati

anubhossati sampattiṃ accharāhi purakkhato.

Padesarajjaṃ sahassaṃ vasudhaṃ āvasissati

ekapaññāsakkhattuñca cakkavattī bhavissati.

Sabbāsu bhavayonīsu uccākulī bhavissati

so ca pacchā pabbajitvā sukkamūlena codito.

Bhaddiyo nāma nāmena hessati satthu sāvako

vivekamanuyuttomhi pantasenanivāsahaṃ

phalañcādhigataṃ 2- sabbaṃ cattaklesomhi ajjahaṃ.

@Footnote: 1 cha.Ma. abhināmayiṃ saṃgharaṃ 2 pāli. phalaṃ vādhigataṃ

Mama sabbaṃ abhiññāya sabbaññū lokanāyako

bhikkhusaṃghe nisīditvā etadagge ṭhapesi maṃ.

Paṭisambhidā catasso vimokkhāpi ca aṭṭhime

chaḷabhiññā sacchikatā kataṃ buddhassa sāsanan"ti.

Tassa bhagavā chaḷabhiññuppattiṃ ñatvā "ehi bhaddā"ti āha. So tāvadeva satthāraṃ upasaṅkamitvā vanditvā pañjaliko satthu samīpe aṭṭhāsi, sāeva cassa upasampadā ahosi, buddhūpasampadā nāma kiresā. Thero jātito paṭṭhāya attano pavattiyā kathanamukhena aññaṃ byākaronto:-

[473]

"ekaputto ahaṃ āsiṃ piyo mātu piyo pitu

bahūhi vatacariyāhi 1- laddho āyācanāhi ca.

[474]

Te ca maṃ anukampāya atthakāmā hitesino

ubho pitā ca mātā ca buddhassa upanāmayuṃ.

[475]

Kicchā laddho ayaṃ putto sukhumālo sukhedhito

imaṃ dadāma te nātha jinassa paricārakaṃ.

[476]

Satthā ca maṃ paṭiggayha ānandaṃ etadabravi

pabbājehi imaṃ khippaṃ hessatyājāniyo ayaṃ.

[477]

Pabbājetvāna maṃ satthā vihāraṃ pāvisī jino

anoggatasmiṃ suriyasmiṃ tato cittaṃ vimucci me.

[478]

Tato satthā niraṅkatvā 2- paṭisallānavuṭṭhito

ehi bhaddāti maṃ āha sā me āsūpasampadā.

[479]

Jātiyā sattavassena laddhā me upasampadā

tisso vijjā anuppattā aho dhammasudhammatā"ti imā gāthā abhāsi.

@Footnote: 1 Sī. vatacariyehi 2 cha.Ma. nirākatvā

Tattha vatacariyāhīti "evaṃ katvā puttaṃ labhissathā"ti vuttaṃ samaṇabrāhmaṇānaṃ vacanaṃ sutvā khīraṃ pāyitvā anasanādivatacaraṇehi. Āyācanāhīti devatāyācanāhi satthuāyācanāya ca, idameva cettha kāraṇaṃ, itaraṃ thero mātāpitūnaṃ paṭipatti- dassanatthañceva kicchaladdhabhāvadassanatthañca vadati.

Teti mātāpitaro. Upanāmayunti upanāmesuṃ.

Sukhedhitoti sukhasaṃvaḍḍhito. Teti tuyhaṃ. Paricārakanti kiṃ kāraṃ.

Hessatyājāniyo ayanti ayaṃ dārako mama sāsane ājānīyo bhavissati. Tasmā khippaṃ ajjeva pabbājehīti etaṃ abravi āha.

Pabbājetvānāti ānandattherena pabbājetvā. Vihāranti gandhakuṭiṃ. Anoggatasmiṃ suriyasminti suriye anatthaṅgateyeva. Tato cittaṃ vimucci meti tato vipassanārambhato paraṃ na cireneva khaṇena sabbāsavehi me cittaṃ vimucci, khīṇāsavo ahosiṃ.

Tatoti mama āsavakkhayato pacchā. Niraṅkatvāti attanā samāpannaṃ phalasamāpattiṃ appetvā tato vuṭṭhāya. Tenāha "paṭisallānavuṭṭhito"ti. Sā me āsūpasampadā"ti yā maṃ 1- uddissa "ehi bhaddā"ti satthu vācā pavattā, sāeva me mayhaṃ upasampadā āsi. Evaṃ jātiyā sattavassena, laddhā me upasampadāti sātisayaṃ satthārā attano kataṃ anuggahaṃ sāsanassa ca niyyānikataṃ dasseti. Tenāha "aho dhammasudhammatā"ti.

Ettha ca "cittaṃ vimucci me"ti khīṇāsavabhāvaṃ pakāsetvāpi puna "tisso

@Footnote: 1 i. sā maṃ Vijjā anuppattā"ti lokiyābhiññekadesadassanaṃ chaḷabhiññabhāvavibhāvanatthaṃ. Tenāha apadāne "../../bdpicture/chaḷabhiññā sacchikatā"ti.

Bhaddattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.

ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๓๓ จาก 84000.org

รายงานข้อผิดพลาด
หัวข้อก่อนหน้า๒. ลกุณฏกเถรคาถากลับไปยังสารบัญเล่มที่ ๒๖สัตตกนิบาตหัวข้อถัดไป๔. โสปากเถรคาถา