๑๔. สุมนาเถรีคาถา

๔๑๕. ๑๔. สุมนาเถรีคาถาวณฺณนา

ธาตุโย ทุกฺขโต ทิสฺวาติอาทิกา สุมนาย เถริยา คาถา.

ตสฺสา วตฺถุ ติสฺสาเถริยา วตฺถุสทิสํ. อิมิสฺสาปิ หิ สตฺถา โอภาสํ วิสฺสชฺเชตฺวา ปุรโต นิสินฺโน วิย อตฺตานํ ทสฺเสตฺวา:-

"ธาตุโย ทุกฺขโต ทิสฺวา มา ชาตึ ปุนราคมิ

ภเว ฉนฺทํ วิราเชตฺวา อุปสนฺตา จริสฺสสี"ติ อิมํ คาถมาห. สา คาถา ปริโยสาเน อรหตฺตํ ปาปุณิ.

ตตฺถ ธาตุโย ทุกฺขโต ทิสฺวาติ สนฺตติปริยาปนฺนา ๑- จกฺขาทิธาตุโย อิตราปิ จ อุทยพฺพยปฏิปีฬนาทินา "ทุกฺขา"ติ ญาณจกฺขุนา ทิสฺวา. มา ชาตึ ปุนราคมีติ ปุน ชาตึ อายตึ ๒- ปุนพฺภวํ มา อุปคจฺฉิ. ภเว ฉนฺทํ วิราเชตฺวาติ กามภวาทิเก สพฺพสฺมึ ภเว ตณฺหาฉนฺทํ วิราคสงฺขาเตน มคฺเคน ปชหิตฺวา. อุปสนฺตา จริสฺสสีติ สพฺพโส ปหีนกิเลสตาย นิพฺพุตา วิหริสฺสสิ.

เอตฺถ จ "ธาตุโย ทุกฺขโต ทิสฺวา"ติ อิมินา ทุกฺขานุปสฺสนามุเขน วิปสฺสนา ทสฺสิตา. "ภเว ฉนฺทํ วิราเชตฺวา"ติ อิมินา มคฺโค, "อุปสนฺตา จริสฺสสี"ติ อิมินา สอุปาทิเสสา นิพฺพานธาตุ, "มา ชาตึ ปุนราคมี"ติ อิมินา อนุปาทิเสสา นิพฺพานธาตุ ทสฺสิตาติ ทฏฺฐพฺพํ.

สุมนาเถรีคาถาวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

@เชิงอรรถ: ๑ ฉ.ม. สสนฺตติปริยาปนฺนา ๒ สี.,อิ. อายติ