๑๕. อุตตราเถรีคาถา

416. 15. Uttarātherīgāthāvaṇṇanā

kāyena saṃvutā āsintiādikā uttarāya theriyā gāthā.

Tassāpi vatthu tissātheriyā vatthusadisaṃ. Sāpi hi sakyakulappasutā bodhisattassa orodhabhūtā mahāpajāpatigotamiyā saddhiṃ nikkhantā obhāsagāthāya arahattaṃ patvā pana:-

"kāyena saṃvutā āsiṃ vācāya uda cetasā

samūlaṃ taṇhamabbuyha sītibhūtāmhi nibbutā"ti udānavasena sayameva imaṃ gāthaṃ 1- abhāsi.

Tattha kāyena saṃvutā āsinti kāyikena saṃvarena saṃvutā ahosiṃ. Vācāyāti vācasikena saṃvarena saṃvutā āsinti yojanā, padadvayenāpi sīlasaṃvaramāha. Udāti atha. Cetasāti samādhicittena, 2- etena vipassanābhāvanamāha. Samūlaṃ taṇhamabbuyhāti samūlaṃ, 3- saha vā avijjāya taṇhaṃ uddharitvā. Avijjāya hi paṭicchāditādīnave bhavattaye taṇhā uppajjati.

Aparo nayo:- kāyena saṃvutāti sammākammantena sabbaso micchākammantassa pahānā maggasaṃvareneva kāyena saṃvutā āsiṃ. Vācāyāti sammāvācāya sabbaso micchāvācāya pahānā maggasaṃvareneva vācāya saṃvutā āsinti attho. Cetasāti samādhinā. Cetosīsena hettha sammāsamādhi vutto, sammāsamādhiggahaṇeneva magga- lakkhaṇena ekalakkhaṇā sammādiṭṭhiādayo maggadhammā gahitāva hontīti, maggasaṃvarena abhijjhādikassa asaṃvarassa anavasesato pahānaṃ dassitaṃ hoti. Tenevāha "samūlaṃ taṇhamabbuyhā"ti. Sītibhūtāmhi nibbutāti sabbaso kilesapariḷāhābhāvena sīti- bhāvappattā anupādisesāya nibbānadhātuyā nibbutā amhīti.

Uttarātherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.

@Footnote: 1 cha.Ma. tameva gāthaṃ 2 Sī. adhicittena 3 cha.Ma. sānusayaṃ