๕. จิตตาเถรีคาถา

424. 5. Cittātherīgāthāvaṇṇanā

kiñcāpi khomhi kisikātiādikā cittāya theriyā gāthā.

Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī ito catunavutikappe candabhāgāya nadiyā tīre kinnarayoniyaṃ nibbatti, sā ekadivasaṃ ekaṃ paccekasambuddhaṃ rukkhamūle nisinnaṃ disvā pasannamānasā naḷapupphehi pūjaṃ katvā vanditvā añjaliṃ paggahetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi. Sā tena puññakammena devamanussesu saṃsarantī imasmiṃ buddhuppāde rājagahe gahapatimahāsāla- kule nibbattitvā viññutaṃ patvā satthu rājagahappavesane paṭiladdhasaddhā pacchā

@Footnote: 1 ka. voharatīti 2 Ma.,i. iti 3 cha.Ma. hi vuttaṃ 4 Sī....ādinā sadatthaṃ katheti Mahāpajāpatigotamiyā santike pabbajitvā mahallikākāle gijjhakūṭaṃ pabbataṃ abhiruhitvā samaṇadhammaṃ karontī vipassanaṃ vaḍḍhetvā saha paṭisambhidāhi arahattaṃ pāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne 1-:-

"candabhāgānadītīre ahosiṃ kinnarī tadā

addasaṃ virajaṃ buddhaṃ sayambhuṃ aparājitaṃ.

Pasannacittā sumanā vedajātā katañjalī

naḷamālaṃ gahetvāna sayambhuṃ abhipūjayiṃ.

Tena kammena sukatena cetanāpaṇidhīhi ca

jahitvā kinnarīdehaṃ agacchiṃ tidasaṃ gaṇaṃ. 2-

Chattiṃsadevarājūnaṃ mahesittamakārayiṃ

dasannaṃ cakkavattīnaṃ mahesittamakārayiṃ.

3- Saṃvejetvāna me cittaṃ 3- pabbajiṃ anagāriyaṃ

kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā.

Sabbāsavaparikkhīṇā natthi dāni punabbhavo

catunnavutito kappe yaṃ pupphamabhipūjayiṃ.

Duggatiṃ nābhijānāmi buddhapūjāyidaṃ 4- phalaṃ

kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. Kataṃ buddhassa sāsanan"ti.

Sā pana arahattaṃ patvā attano paṭipattiṃ paccavekkhitvā:-

"kiñcāpi khomhi kisikā gilānā bāḷhadubbalā

daṇḍamolubbha gacchāmi pabbataṃ abhirūhiya.

@Footnote: 1 khu.apa. 33/37/286 2 cha.Ma. gatiṃ 3-3 vedayitvāna kusalaṃ (syā)

@4 cha.Ma. pupphapūjāyidaṃ

Saṅghāṭiṃ nikkhipitvāna pattakañca nikujjiya

sele khambhesiṃ attānaṃ tamokkhandhaṃ padāliyā"ti imā dve gāthā abhāsi.

Tattha kiñcāpi khomhi kisikāti yadipi ahaṃ jarā jiṇṇā appamaṃsalohitabhāvena kisasarīrā amhi. Gilānā bāḷhadubbalāti dhātvādivikārena 1- gilānā, teneva gelaññena ativiya dubbalā. Daṇḍamolubbha gacchāmīti yattha katthaci gacchantī kattarayaṭṭhiṃ ālambitvāva 2- gacchāmi. Pabbataṃ abhirūhiyāti evaṃ bhūtāpi vivekakāmatāya gijjhakūṭaṃ pabbataṃ abhiruhitvā. Saṅghāṭiṃ nikkhipitvānāti santaruttarā eva hutvā yathā saṃhataṃ aṃse ṭhapitaṃ saṅghāṭiṃ hatthapāse ṭhapetvā. Pattakañca nikujjiyāti mayhaṃ valañjanamattikāpattaṃ adhomukhaṃ katvā ekamante ṭhapetvā. Sele khambhesiṃ attānaṃ, tamokkhandhaṃ padāliyāti pabbate nisinnā iminā dīghena addhunā apadālitapubbaṃ mohakkhandhaṃ padāletvā, teneva ca mohakkhandhapadālanena attānaṃ attabhāvaṃ khambhesiṃ, mama santānaṃ āyatiṃ anupattidhammatāpādanena vikhambhesinti attho.

Cittātherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.