๖. เมตติกาเถรีคาถา
เล่มที่ ๒๖ · ข้อ ๔๒๕ · บรรทัด ๙๐๑๑
คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรไทย ตัวบทจาก 84000.org
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
๔๒๕. ๖. เมตฺติกาเถรีคาถาวณฺณนา
กิญฺจาปิ โขมฺหิ ทุกฺขิตาติอาทิกา เมตฺติกาย เถริยา คาถา.
อยมฺปิ ปุริมพุทฺเธสุ กตาธิการา ตตฺถ ตตฺถ ภเว วิวฏฺฏูปนิสฺสยํ ปุญฺญํ อุปจินนฺตี สิทฺธตฺถสฺส ภควโต กาเล คหปติกุเล นิพฺพตฺติตฺวา วิญฺญุตํ ปตฺวา สตฺถุ เจติเย รตนปฏิมณฺฑิตาย เมขลาย ปูชํ อกาสิ. สา เตน ปุญฺญกมฺเมน
@เชิงอรรถ: ๑ ม.ชรตาทิวิกาเรน ๒ ม. ยฏฺฐึ อวลุพฺภิตฺวาว เทวมนุสฺเสสุ สํสรนฺตี อิมสฺมึ พุทฺธุปฺปาเท ราชคเห พฺราหฺมณมหาสาลกุเล นิพฺพตฺติ. เสสํ อนนฺตรวุตฺตสทิสํ. อยํ ปน ปฏิภาคกูฏํ ๑- อภิรุหิตฺวา สมณธมฺมํ กโรนฺตี วิปสฺสนํ วฑฺเฒตฺวา สห ปฏิสมฺภิทาหิ อรหตฺตํ ปาปุณิ. เตน วุตฺตํ อปทาเน ๒-:-
"สิทฺธตฺถสฺส ภควโต ถูปการมกาสหํ ๓-
เมขลิกา มยา ทินฺนา นวกมฺมสฺส ๔- สตฺถุโน.
นิฏฺฐิเต จ มหาถูเป เมขลํ ปุนทาสหํ
โลกนาถสฺส มุนิโน ปสนฺนา เสหิ ปาณิภิ.
จตุนฺนวุติโต กปฺเป เมขลํ อททึ ๕- ตทา
ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ถูปการสฺสิทํ ผลํ.
กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ฯเปฯ กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺ"ติ.
อรหตฺตํ ปน ปตฺวา อตฺตโน ปฏิปตฺตึ ปจฺจเวกฺขิตฺวา อุทานวเสน:-
"กิญฺจาปิ โขมฺหิ ทุกฺขิตา ทุพฺพลา คตโยพฺพนา
ทณฺฑโมลุพฺภ คจฺฉามิ ปพฺพตํ อภิรูหิย.
นิกฺขิปิตฺวาน สงฺฆาฏึ ปตฺตกญฺจ นิกุชฺชิย
นิสินฺนา จมฺหิ เสลมฺหิ อถ จิตฺตํ วิมุจฺจิ เม
ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺ"ติ อิมา เทฺว คาถา อภาสิ.
ตตฺถ ทุกฺขิตาติ โรคาภิภเวน ทุกฺขิตา สญฺชาตทุกฺขา ทุกฺขปฺปตฺตา. ทุพฺพลาติ ตาย เจว ทุกฺขปฺปตฺติยา, ชราชิณฺณตาย จ พลวิรหิตา. เตนาห "คตโยพฺพนา"ติ,
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ปฏิสานกูฏํ ๒ ขุ.อป. ๓๓/๒๐/๒๘๔ ๓ ฉ.ม. ถูปการาปิกา อหุํ ๔ ฉ.ม. นวกมฺมาย
@๕ ฉ.ม. ยํ เมขลมทํ อทฺธคตาติ อตฺโถ. อถ จิตฺตํ วิมุจฺจิ เมติ เสลมฺหิ ปาสาเณ นิสินฺนา จมฺหิ, อถ ตทนนฺตรํ วีริยสมตาย สมฺมเทว โยชิตตฺตา มคฺคปฏิปาฏิยา สพฺเพหิปิ อาสเวหิ มม จิตฺตํ วิมุจฺจิ. เสสํ วุตฺตนยเมว.
เมตฺติกาเถรีคาถาวณฺณนา นิฏฺฐิตา.
ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรไทย เล่มที่ ๓๔ จาก 84000.org
รายงานข้อผิดพลาด