๑๐. สามาเถรีคาถา

429. 10. Sāmātherīgāthāvaṇṇanā

catukkhattuṃ pañcakkhattuntiādikā sāmāya theriyā gāthā.

Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinitvā sugatīsuyeva saṃsarantī imasmiṃ buddhuppāde kosambiyaṃ gahapatimahāsālakule nibbattitvā sāmātissā nāmaṃ ahosi. Sā viññutaṃ pattā sāmāvatiyā upāsikāya piyasahāyikā hutvā tāya kālakatāya sañjātasaṃvegā pabbaji, pabbajitvā ca sāmāvatiṃ 1- ārabbha uppannasokaṃ vinodetuṃ asakkontī ariyamaggaṃ gaṇhituṃ nāsakkhi. Aparabhāge āsanasālāya nisinnassa ānandattherassa ovādaṃ sutvā vipassanaṃ paṭṭhapetvā tato sattame divase saha paṭisambhidāhi arahattaṃ pāpuṇi. Arahattaṃ pana patvā attano paṭipattiṃ paccavekkhitvā taṃ pakāsentī:-

"catukkhattuṃ pañcakkhattuṃ vihārā upanikkhamiṃ

aladdhā cetaso santiṃ citte avasavattinī

tassā me aṭṭhamī ratti yato taṇhā samūhatā.

Bahūhi dukkhadhammehi appamādaratāya me

taṇhakkhayo anuppatto kataṃ buddhassa sāsanan"ti udānavasena dve gāthā abhāsi.

Tattha catukkhattuṃ pañcakkhattuṃ, vihārā upanikkhaminti "mama vasanakavihāre vipassanāmanasikārena nisinnā samaṇakiccaṃ matthakaṃ pāpetuṃ asakkontī utu- sappāyābhāvena nanu kho mayhaṃ vipassanā maggena ghaṭṭetī"ti cintetvā cattāro pañca cāti nava vāre vihārā upassayato bahi nikkhamiṃ. Tenāha "aladdhā

@Footnote: 1 cha.Ma. sāmāvatikaṃ Cetaso santiṃ, citte avasavattinī"ti. Tattha cetaso santinti ariyamaggasamādhiṃ sandhāyāha. Citte avasavattinīti vīriyasamatāya abhāvena mama bhāvanācitte na vasavattinī. Sā kira ativiya paggahitavīriyā ahosi. Tassā me aṭṭhamī rattīti yato paṭṭhāya ānandattherassa santike ovādaṃ paṭilabhiṃ, tato paṭṭhāya rattindivamatanditā vipassanāya kammaṃ karontī rattiyaṃ catukkhattuṃ pañcakkhattuṃ vihārato nikkhamitvā manasikāraṃ pavattentī visesaṃ anadhigantvā aṭṭhamiyaṃ rattiyaṃ vīriyasamataṃ labhitvā maggapaṭipāṭiyā kilese khepesinti attho. Tena vuttaṃ "tassā me aṭṭhamī ratti, yato taṇhā samūhatā"ti. Sesaṃ vuttanayameva.

Sāmātherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.

Dukanipātavaṇṇanā niṭṭhitā.