๓. อัญญตราอุตตมาเถรีคาถา

432. 3. Aparāuttamātherīgāthāvaṇṇanā 2-

ye ime satta bojjhaṅgātiādikā aparāya uttamāya theriyā gāthā.

Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantī vipassissa bhagavato kāle bandhumatīnagare kuladāsī hutvā nibbatti. Sā

@Footnote: 1 Ma. avirājetvā, i. virājetvā 2 ka. aññataRā... Ekadivasaṃ satthusāvakaṃ ekaṃ khīṇāsavattheraṃ piṇḍāya carantaṃ disvā pasannamānasā tīṇi modakāni adāsi. Sā tena puññakammena devamanussesu saṃsarantī imasmiṃ buddhuppāde kosalajanapade aññatarasmiṃ brāhmaṇamahāsālakule nibbattitvā viññutaṃ pattā janapadacārikaṃ carantassa satthu santike dhammaṃ sutvā paṭiladdhasaddhā pabbajitvā nacirasseva saha paṭisambhidāhi arahattaṃ pāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne 1-:-

"nagare bandhumatiyā kumbhadāsī ahosahaṃ

mama bhāgaṃ gahetvāna gacchaṃ udakahārikā.

Panthamhi samaṇaṃ disvā santacittaṃ samāhitaṃ

pasannacittā sumanā modake tīṇidāsahaṃ.

Tena kammena sukatena cetanāpaṇidhīhi ca

ekanavutikappāni vinipātaṃ na gacchahaṃ. 2-

Sampattiñca 3- karitvāna sabbaṃ anubhaviṃ ahaṃ

modake tīṇi datvāna pattāhaṃ acalaṃ padaṃ.

Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. Kataṃ buddhassa sāsanan"ti.

Arahattaṃ pana patvā attano paṭipattiṃ paccavekkhitvā udānavasena:-

"ye ime sattā bojjhaṅgā maggā nibbānapattiyā

bhāvitā te mayā sabbe yathā buddhena desitā.

Suññatassānimittassa lābhinīhaṃ yadicchakaṃ

orasā dhītā buddhassa nibbānābhiratā sadā.

Sabbe kāmā samucchinnā ye dibbā ye ca mānusā

vikkhīṇo jātisaṃsāro natthi dāni punabbhavo"ti imā gāthā abhāsi.

@Footnote: 1 khu.apa. 33/30/301 2 agañchahaṃ (syā) 3 cha.Ma. sampatti taṃ

Tattha suññatassānimittassa, lābhinīhaṃ yadicchakanti suññatasamāpattiyā ca animittasamāpattiyā ca ahaṃ yadicchakaṃ lābhinī, tattha yaṃ yaṃ samāpajjituṃ icchāmi yattha yattha yadā yadā, taṃ taṃ tattha tattha tadā tadā samāpajjitvā viharāmīti attho. Yadipi hi suññatāppaṇihitādināmakassa yassa kassacipi maggassa suññatādibhedaṃ tividhampi phalaṃ sambhavati. Ayaṃ pana therī suññatānimittasamāpattiyova samāpajjati. Tena vuttaṃ "suññatassānimittassa, lābhinīhaṃ yadicchakan"ti. Yebhuyyavasena vā etaṃ vuttaṃ. Nidassanamattametanti apare.

Ye dibbā ye ca mānusāti ye devalokapariyāpannā ye ca manussaloka- pariyāpannā vatthukāmā, te sabbepi tappaṭibaddhachandarāgappahānena mayā sammadeva ucchinnā, aparibhogārahā katā. Vuttañhi "abhabbo āvuso khīṇāsavo bhikkhu kāme paribhuñjituṃ, seyyathāpi pubbe agāriyabhūto"ti. Sesaṃ vuttanayameva.

Aparāuttamātherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.