๑๑. ติงสมัตตาเถรีคาถา

449. 11. Tiṃsamattātherīgāthāvaṇṇanā

musalāni gahetvānātiādikā tiṃsamattānaṃ therīnaṃ gāthā.

Tāpi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ upacinantiyo anukkamena upacitavimokkhasambhārā 3- imasmiṃ buddhuppāde sakakamma- sañcoditā tattha tattha kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patvā paṭācārāya theriyā santike dhammaṃ sutvā paṭiladdhasaddhā pabbajitvā parisuddhasīlā vattapaṭivattaṃ paripūrentiyo viharanti. Athekadivasaṃ paṭācārātherī tāsaṃ ovādaṃ dentī:-

@Footnote: 1 cha.Ma....nijigisāya 2 Ma.,i. uppajjanato 3 Sī. upacitakusalasambhārā

"musalāni gahetvāna dhaññaṃ koṭṭenti māṇavā

puttadārāni posentā dhanaṃ vindanti māṇavā.

Karotha buddhasāsanaṃ yaṃ katvā nānutappati

khippaṃ pādāni dhovitvā ekamante nisīdatha

cetosamathamanuyuttā karotha buddhasāsanan"ti imā dve gāthā abhāsi.

Tatthāyaṃ saṅkhepattho:- ime sattā jīvitahetu musalāni gahetvā paresaṃ dhaññaṃ koṭṭenti, udukkhalakammaṃ karonti. Aññampi edisaṃ 1- nihīnakammaṃ katvā puttadāraṃ posentā yathārahaṃ dhanampi saṃharanti. Taṃ pana nesaṃ kammaṃ nihīnaṃ gammaṃ pothujjanikaṃ dukkhaṃ anatthasañhitañca. Tasmā edisaṃ saṅkilesikapapañcaṃ vajjetvā karotha buddhasāsanaṃ sikkhattayasaṅkhātaṃ sammāsambuddhasāsanaṃ karotha sampādetha attano santāne nibbattetha. Tattha kāraṇamāha "yaṃ katvā nānutappatī"ti, yassa karaṇahetu etarahi āyatiṃ ca anutāpaṃ nāpajjati. Idāni tassa karaṇe pubbakiccaṃ anuyogavidhiñca dassetuṃ "khippaṃ pādāni dhovitvā"tiādi vuttaṃ. Tattha yasmā adhovitapādassa avikkhālitamukhassa ca nisajjanasukhaṃ utusappāyalābho ca na hoti, pāde pana dhovitvā mukhañca vikkhāletvā ekamante nisinnassa tadubhayaṃ labhati, tasmā khippaṃ imaṃ yathāladdhaṃ khaṇaṃ avirādhentiyo pādāni attano pāde dhovitvā ekamante vivitte okāse nisīdatha nisajjatha. Aṭṭhatiṃsāya ārammaṇesu yattha katthaci cittarucike ārammaṇe attano cittaṃ uparibandhitvā cetosamathamanuyuttā samāhitena cittena catusacca- kammaṭṭhānabhāvanāvasena buddhassa bhagavato sāsanaṃ ovādaṃ anusiṭṭhiṃ karotha sampādethāti.

Atha tā bhikkhuniyo tassā theriyā ovāde ṭhatvā vipassanaṃ paṭṭhapetvā bhāvanāya kammaṃ karontiyo ñāṇaparipākagatattā hetusampannatāya ca saha

@Footnote: 1 Ma. ekadivasaṃ Paṭisambhidāhi arahattaṃ patvā attano paṭipattiṃ paccavekkhitvā ovādagāthāhi saddhiṃ:-

"tassā tā vacanaṃ sutvā paṭācārāya sāsanaṃ

pāde pakkhālayitvāna ekamantaṃ upāvisuṃ

cetosamathamanuyuttā akaṃsu buddhasāsanaṃ.

Rattiyā purime yāme pubbajātimanussaruṃ

rattiyā majjhime yāme dibbacakkhuṃ visodhayuṃ

rattiyā pacchime yāme tamokkhandhaṃ padālayuṃ.

Uṭṭhāya pāde vandiṃsu katā te anusāsanī

indaṃva devā tidasā saṅgāme aparājitaṃ

purakkhatvā vihassāma tevijjāmha anāsavā"ti imā gāthā abhāsiṃsu.

Tattha tassā tā vacanaṃ sutvā, paṭācārāya sāsananti tassā paṭācārāya theriyā kilese paṭinissaggasāsanaṭṭhena 1- sāsanabhūtaṃ ovādavacanaṃ tā tiṃsamattā bhikkhuniyo sutvā paṭisutvā sirasā sampaṭicchitvā.

Uṭṭhāya pāde vandiṃsu, katā te anusāsanīti yathāsampaṭicchitaṃ tadanusāsanaṃ aṭṭhikatvā 2- manasikatvā yathāphāsukaṭṭhāne nisīditvā bhāventiyo bhāvanaṃ matthakaṃ pāpetvā attanā adhigatavisesaṃ ārocetuṃ nisinnāsanato uṭṭhāya tassā santikaṃ gantvā "mahātheri tava anusāsanī yathānusiṭṭhaṃ amhehi katā"ti vatvā tassā pāde pañcapatiṭṭhitena vandiṃsu. Indaṃva devā tidasā, saṅgāme aparājitanti

@Footnote: 1 cha.Ma. kilesapaṭisattusāsanaṭṭhena 2 cha.Ma. tassā sāsanaṃ aṭṭhiṃ katvā Devāsurasaṅgāme aparājitaṃ vijitāviṃ indaṃ tāvatiṃsā devā viya mahātheri mayantaṃ purakkhatvā viharissāma 1- aññassa kattabbassa abhāvato. Tasmā "tevijjāmha anāsavā"ti attano kataññubhāvaṃ pavedenti. Idameva tāsaṃ aññābyākaraṇaṃ ahosi. Yaṃ panettha atthato avibhattaṃ, taṃ heṭṭhā vuttanayameva.

Tiṃsamattātherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.