๔. สุชาตาเถรีคาถา
เล่มที่ ๒๖ · ข้อ ๔๕๔ · บรรทัด ๙๓๒๔
คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรไทย ตัวบทจาก 84000.org
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
๔๕๔. ๔. สุชาตาเถรีคาถาวณฺณนา
อลงฺกตา สุวสนาติอาทิกา สุชาตาย เถริยา คาถา.
อยมฺปิ ปุริมพุทฺเธสุ กตาธิการา ตตฺถ ตตฺถ ภเว วิวฏฺฏูปนิสฺสยํ กุสลํ อุปจินนฺตี อนุกฺกเมน สมฺภตวิโมกฺขสมฺภารา หุตฺวา อิมสฺมึ พุทฺธุปฺปาเท สาเกตนคเร เสฏฺฐิกุเล นิพฺพตฺติตฺวา วยปฺปตฺตา มาตาปิตูหิ สมานชาติกสฺส เสฏฺฐิปุตฺตสฺส ทินฺนา หุตฺวา ปติกุลํ คตา ตตฺถ เตน สทฺธึ สุขสํวาสํ วสนฺตี เอกทิวสํ อุยฺยานํ คนฺตฺวา นกฺขตฺตกีฬํ กีฬิตฺวา ปริชเนน สทฺธึ นครํ อาคจฺฉนฺตี อญฺชนวเน สตฺถารํ ทิสฺวา ปสนฺนมานสา อุปสงฺกมิตฺวา วนฺทิตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. สตฺถา ตสฺสา อนุปุพฺพิกถํ กเถตฺวา กลฺลจิตฺตตํ ญตฺวา อุปริ สามุกฺกํสิกํ ธมฺมเทสนํ ปกาเสสิ. สา เทสนาวสาเน อตฺตโน กตาธิการตาย ญาณปริปากคตตฺตา จ สตฺถุ จ เทสนาวิลาเสน ยถานิสินฺนาว สห ปฏิสมฺภิทาหิ อรหตฺตํ ปตฺวา สตฺถารํ วนฺทิตฺวา เคหํ คนฺตฺวา สามิกญฺจ มาตาปิตโร จ อนุชานาเปตฺวา สตฺถุ อาณาย ภิกฺขุนุปสฺสยํ คนฺตฺวา ภิกฺขุนีนํ สนฺติเก ปพฺพชิ. ปพฺพชิตฺวา จ อตฺตโน ปฏิปตฺตึ ปจฺจเวกฺขิตฺวา อุทานวเสน:-
"อลงฺกตา สุวสนา มาลินี จนฺทโนกฺขิตา
สพฺพาภรณสญฺฉนฺนา ทาสีคณปุรกฺขตา.
อนฺนํ ปานํ จ อาทาย ขชฺชํ โภชฺชํ อนปฺปกํ
เคหโต นิกฺขมิตฺวาน อุยฺยานมภิหารยึ.
ตตฺถ รมิตฺวา กีฬิตฺวา อาคจฺฉนฺตี สกํ ฆรํ
วิหารํ ทฏฺฐุํ ปาวิสึ ๑- สาเกเต อญฺชนํ วนํ.
ทิสฺวาน โลกปชฺโชตํ วนฺทิตฺวาน อุปาวิสึ
โส เม ธมฺมมเทเสสิ อนุกมฺปาย จกฺขุมา.
สุตฺวา จ โข มเหสิสฺส สจฺจํ สมฺปฏิวิชฺฌหํ
ตตฺเถว วิรชํ ธมฺมํ ผุสยึ อมตํ ปทํ.
ตโต วิญฺญาตสทฺธมฺมา ปพฺพชึ อนคาริยํ
ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา อโมฆํ พุทฺธสาสนนฺ"ติ อิมา คาถา อภาสิ.
ตตฺถ อลงฺกตาติ วิภูสิตา. ตํ ปน อลงฺกตาการํ ทสฺเสตุํ "สุวสนา มาลินี จนฺทโนกฺขิตา"ติ วุตฺตํ. ตตฺถ มาลินีติ มาลาธารินี. จนฺทโนกฺขิตาติ จนฺทนานุลิตฺตา. สพฺพาภรณสญฺฉนฺนาติ หตฺถูปคาทีหิ สพฺพาภรเณหิ อลงฺการวเสน สญฺฉาทิตสรีรา.
อนฺนํ ปานํ จ อาทาย, ขชฺชํ โภชฺชํ อนปฺปกนฺติ สาลิโอทนาทิอนฺนํ อมฺพปานาทิปานํ ปิฏฺฐขาทนียาทิขชฺชํ อวสิฏฺฐํ อาหารสงฺขาตํ โภชฺชญฺจ ปหูตํ คเหตฺวา. อุยฺยานมภิหารยินฺติ นกฺขตฺตกีฬาวเสน อุยฺยานํ อุปเนสึ, อนฺนปานาทึ ตตฺถ อาเนตฺวา สห ปริชเนน กีฬนฺตี รมนฺตี ปริจาเรสินฺติ อธิปฺปาโย.
@เชิงอรรถ: ๑ ม. วิหารํ ทกฺขึ ปาวิสึ, อิ. วิหารํ ทฏฺฐุํ ปาวิสึ
สาเกเต อญฺชนํ วนนฺติ สาเกตสมีเป อญฺชนวเน วิหารํ ปาวิสึ.
โลกปชฺโชตนฺติ ญาณปชฺโชเตน โลกสฺส ปชฺโชตภูตํ.
ผุสยินฺติ ผุสึ, ตํ ๑- อธิคจฺฉินฺติ อตฺโถ. เสสํ วุตฺตนยเมว.
สุชาตาเถรีคาถาวณฺณนา นิฏฺฐิตา.
ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรไทย เล่มที่ ๓๔ จาก 84000.org
รายงานข้อผิดพลาด