๘. สูจิวิมาน ที่ ๑

๕๘. ๘. ปฐมสูจิวิมานวณฺณนา

อุจฺจมิทํ มณิถูณํ วิมานนฺติ สูจิวิมานํ. ตสฺส กา อุปฺปตฺติ? ภควา ราชคเห วิหรติ เวฬุวเน. เตน สมเยน อายสฺมโต สาริปุตฺตสฺส จีวรกมฺมํ กาตพฺพํ โหติ. อตฺโถ จ โหติ สูจิยา. โส ราชคเห ปิณฺฑาย จรนฺโต กมฺมารสฺส เคหทฺวาเร อฏฺฐาสิ. ตํ ทิสฺวา กมฺมาโร อาห "เกน ภนฺเต อตฺโถ"ติ. จีวรกมฺมํ กาตพฺพํ อตฺถิ, สูจิยา อตฺโถติ. กมฺมาโร ปสนฺนมานโส กตปริโยสิตา เทฺว สูจิโย ทตฺวา "ปุนปิ ภนฺเต สูจิยา อตฺเถ สติ มม อาจิกฺเขยฺยาถา"ติ วตฺวา ปญฺจปติฏฺฐิเตน วนฺทิ. เถโร ตสฺส อนุโมทนํ กตฺวา ปกฺกามิ. โส อปรภาเค กาลํ กตฺวา ตาวตึเสสุ อุปฺปชฺชิ. อถ อายสฺมา มหาโมคฺคลฺลาโน เทวจาริกํ จรนฺโต ตํ เทวปุตฺตํ อิมาหิ คาถาหิ ปุจฺฉิ:-

"อุจฺจมิทํ มณิถูนํ วิมานํ

สมนฺตโต ทฺวาทส โยชานิ

กูฏาคารา สตฺตสตา อุฬารา

เวฬุริยถมฺภา รุจกตฺถตา สุภา.

ตตฺถจฺฉสิ ปิวสิ ขาทสิ จ

ทิพฺพา จ วีณา ปวทนฺติ วคฺคุํ

ทิพฺพา รสา กามคุเณตฺถ ปญฺจ

นาริโย จ นจฺจนฺติ สุวณฺณฉนฺนา.

เกน เต'ตาทิโส วณฺโณ เกน เต อิธ มิชฺฌติ

อุปฺปชฺชนฺติ จ เต โภคา เย เกจิ มนโส ปิยา.

ปุจฺฉามิ ตํ เทว มหานุภาว

มนุสฺสภูโต กิมกาสิ ปุญฺญํ

เกนาสิ เอวญฺชลิตานุภาโว

วณฺโณ จ เต สพฺพทิสา ปภาสตี"ติ.

โส เทวปุตฺโต อตฺตมโน โมคฺคลฺลาเนน ปุจฺฉิโต

ปญฺหํ ปุฏฺโฐ วิยากาสิ ยสฺส กมฺมสฺสิทํ ผลํ.

"ยํ ททาติ น ตํ โหติ

ยญฺเจว ทชฺชา ตญฺเจว เสยฺโย

สูจิ ทินฺนา สูจิเมว เสยฺโย

เตน เม'ตาทิโส วณฺโณ เตน เม อิธ มิชฺฌติ

อุปฺปชฺชนฺติ จ เม โภคา เย เกจิ มนโส ปิยา.

อกฺขามิ เต ภิกฺขุ มหานุภาว

มนุสฺสภูโต ยมกาสิ ปุญฺญํ

เตนมฺหิ เอวญฺชลิตานุภาโว

วณฺโณ จ เม สพฺพทิสา ปภาสตี"ติ.

#[๙๔๙] ตตฺถ ยํ ททาตีติ ยาทิสํ เทยฺยธมฺมํ ททาติ. น ตํ โหตีติ ตสฺส ตาทิสเมว ผลํ น โหติ, อถ โข เขตฺตสมฺปตฺติยา จ จิตฺตสมฺปตฺติยา จ ตโต วิปุลตรํ อุฬารตรเมว ผลํ โหติ. ตสฺมา ยญฺเจว ทชฺชา ตญฺเจว เสยฺโยติ ยํ กิญฺจิเทว วิชฺชมานํ ทชฺชา ทเทยฺย, ตญฺเจว ตาวเทว เสยฺโย, ยสฺส กสฺสจิ อนวชฺชสฺส เทยฺยธมฺมสฺส ทานเมว เสยฺโย, กสฺมา? มยา หิ สูจิ ทินฺนา, สูจิเมว เสยฺโย, สูจิทานเมว มยฺหํ เสยฺยํ ชาตํ, ยโต อยมีทิสํ สมฺปตฺติ ลทฺธาติ อธิปฺปาโย.

ปฐมสูจิวิมานวณฺณนา ๑- นิฏฺฐิตา.