๖. ภิกขาทายกวิมาน
เล่มที่ ๒๖ · ข้อ ๗๐ · บรรทัด ๒๔๑๖
คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรไทย ตัวบทจาก 84000.org
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
๗๐. ๖. ภิกฺขาทายกวิมานวณฺณนา
อุจฺจมิทํ มณิถูณํ วิมานนฺติ ภิกฺขาทายกวิมานํ. ตสฺส กา อุปฺปตฺติ? ภควา ราชคเห วิหรติ เวฬุวเน. เตน สมเยน อญฺญตโร ภิกฺขุ อทฺธานมคฺคปฏิปนฺโน อญฺญตรํ คามํ ปิณฺฑาย ปวิฏฺโฐ เอกสฺส ฆรทฺวาเร อฏฺฐาสิ. ตตฺถ อญฺญตโร ปุริโส โธตหตฺถปาโท "ภุญฺชิสฺสามี"ติ นิสินฺโน โภชนํ อุปเนตฺวา ปาติยา ๑- ปกฺขิตฺเต ตํ ภิกฺขุํ ทิสฺวา ปาติยา ภตฺตํ ตสฺส ภิกฺขุโน ปตฺเต อากิรนฺโต เตน "เอกเทสเมว เทหี"ติ วุตฺโตปิ สพฺพเมว อากิริ, โส ภิกฺขุ อนุโมทนํ วตฺวา ปกฺกามิ. โส
@เชิงอรรถ: ๑ อิ. ภาชเน ปุริโส "ฉาตชฺฌตฺตสฺส ภิกฺขุโน มยา อภุญฺชิตฺวา ภตฺตํ ทินฺนนฺ"ติ อนุสฺสรนฺโต อุฬารํ ปีติโสมนสฺสํ ปฏิลภิ. โส อปรภาเค กาลํ กตฺวา ตาวตึเสสุ ทฺวาทสโยชนิเก กนกวิมาเน นิพฺพตฺติ. ตํ อายสฺมา มหาโมคฺคลฺลานตฺเถโร เทวจาริกํ จรนฺโต มหติยา เทวิทฺธิยา วิโรจมานํ ทิสฺวา อิมาหิ คาถาหิ ปฏิปุจฺฉิ:-
"อุจฺจมิทํ มณิถูณํ วิมานํ
สมนฺตโต ทฺวาทส โยชนานิ
กูฏาคารา สตฺตสตา อุฬารา
เวฬุริยถมฺภา รุจกตฺถตา สุภา.
เทวิทฺธิปตฺโตสิ มหานุภาโว ฯเปฯ
วณฺโณ จ เต สพฺพทิสา ปภาสตี"ติ. โสปิ ตสฺส อิมาหิ คาถาหิ พฺยากาสิ:-
โส เทวปุตฺโต อตฺตมโน โมคฺคลฺลาเนน ปุจฺฉิโต
ปญฺหํ ปุฏฺโฐ วิยากาสิ ยสฺส กมฺมสฺสิทํ ผลํ.
"อหํ มนุสฺเสสุ มนุสฺสภูโต
ทิสฺวาน ภิกฺขุํ ตสิตํ กิลนฺตํ
เอกาหํ ภิกฺขํ ปฏิปาทยิสฺสํ
สมงฺคิ ภตฺเตน ตทา อาสึ.
เตน เม'ตาทิโส วณฺโณ ฯเปฯ
วณฺโณ จ เม สพฺพทิสา ปภาสตี"ติ.
#[๑๐๘๔] ตตฺถ เอกาหํ ภิกฺขนฺติ เอกํ อหํ ภิกฺขามตฺตํ, เอกํ ภตฺต- วฑฺฒิตกนฺติ อตฺโถ. ปฏิปาทยิสฺสนฺติ ปฏิปาเทสึ อทาสึ. สมงฺคิ ภตฺเตนาติ ภตฺเตน สมงฺคีภูตํ, ลทฺธภิกฺขนฺติ อตฺโถ. เอวํ มหาเถโร เตน เทวปุตฺเตน อตฺตโน สุจริต- กมฺเม ปกาสิเต สปริวารสฺส ตสฺส ธมฺมํ เทเสตฺวา มนุสฺสโลกมาคโต ตํ ปวตฺตึ สมฺมา- สมฺพุทฺธสฺส กเถสิ, สตฺถา ตํ อฏฺฐุปฺปตฺตึ กตฺวา สมฺปตฺตมหาชนสฺส ธมฺมํ เทเสสิ, สา เทสนา มหาชนสฺส สาตฺถิกา อโหสีติ.
ภิกฺขาทายกวิมานวณฺณนา นิฏฺฐิตา.
ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรไทย เล่มที่ ๓๐ จาก 84000.org
รายงานข้อผิดพลาด