๓. มณิถูณวิมาน

๗๗. ๓. มณิถูณวิมานวณฺณนา

อุจฺจมิทํ มณิถูณํ วิมานนฺติ มณิถูณวิมานํ. ตสฺส กา อุปฺปตฺติ? ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน. เตน สมเยน สมฺพหุลา เถรา ภิกฺขู อรญฺญายตเน วิหรนฺติ. เตสํ ๑- คามํ ปิณฺฑาย คมนมคฺเค เอโก อุปาสโก วิสมํ สมํ กโรติ, กณฺฏเก นีหรติ, คจฺฉคุมฺเพ อปเนติ, อุทกกาเล มาติกาสุ เสตุํ พนฺธติ, วิวนฏฺฐาเนสุ ฉายารุกฺเข โรเปติ, ชลาสเยสุ มตฺติกํ อุทฺธริตฺวา เต ปุถุลคมฺภีเร กโรติ, ติตฺเถ สมฺปาเทติ, ยถาวิภวํ ทานํ เทติ, สีลํ ๒- รกฺขติ. โส อปรภาเค กาลํ กตฺวา ตาวตึเสสุ ทฺวาทสโยชนิกา กนกวิมาเน นิพฺพตฺติ. ตํ อายสฺมา มหาโมคฺคลฺลานตฺ- เถโร อุปสงฺกมิตฺวา อิมาหิ คาถาหิ ปฏิปุจฺฉิ:-

"อุจฺจมิทํ มณิถูณํ วิมานํ

สมนฺตโต ทฺวาทส โยชนานิ

กูฏาคารา สตฺตสตา อุฬารา

เวฬุริยถมฺภา รุจกตฺถตา สุภา.

ตตฺถจฺฉสิ ปิวสิ ขาทสิ จ

ทิพฺพา จ วีณา ปวทนฺติ วคฺคุํ

@เชิงอรรถ: ๑ ก. เตสํ สมีปํ ๒ สี. สีลานิ

ทิพฺพา รสา กามคุเณตฺถ ปญฺจ

นาริโย จ นจฺจนฺติ สุวณฺณฉนฺนา.

เกน เต'ตาทิโส วณฺโณ เกน เต อิธ มิชฺฌติ

อุปฺปชฺชนฺติ จ เต โภคา เย เกจิ มนโส ปิยา.

ปุจฺฉามิ ตํ เทว มหานุภาว

มนุสฺสภูโต กิมกาสิ ปุญฺญํ

เกนาสิ เอวญฺชลิตานุภาโว

วณฺโณ จ เต สพฺพทิสา ปภาสตี"ติ. โสปิ ตสฺส คาถาหิ พฺยากาสิ:-

"โส เทวปุตฺโต อตฺตมโน ฯเปฯ ยสฺส กมฺมสฺสิทํ ผลํ.

"อหํ มนุสฺเสสุ มนุสฺสภูโต

วิวเน ปเถ สงฺกมนํ ๑- อกาสึ

อารามรุกฺขานิ จ โรปยิสฺสํ

ปิยา จ เม สีลวนฺโต อเหสุํ

อนฺนญฺจ ปานญฺจ ปสนฺนจิตฺโต

สกฺกจฺจ ทานํ วิปุลํ อทาสึ.

เตน เม'ตาทิโส วณฺโณ ฯเปฯ

วณฺโณ จ เม สพฺพทิสา ปภาสตี"ติ.

@เชิงอรรถ: ๑ สี.,ก. จงฺกมนํ

ตตฺถ วิวเนติ อรญฺเญ. อารามรุกฺขานิ จาติ อารามภูเต รุกฺเข, อารามํ กตฺวา ตตฺถ รุกฺเข โรเปสินฺติ อตฺโถ. เสสํ สพฺพํ วุตฺตนยเมว.

มณิถูณวิมานวณฺณนา นิฏฺฐิตา.