๒. สูกรเปตวัตถุ

87. 2. Sūkaramukhapetavatthuvaṇṇanā

kāyo te sabbasovaṇṇoti idaṃ satthari rājagahaṃ upanissāya veḷuvane kalandakanivāpe viharante aññataraṃ sūkaramukhapetaṃ ārabbha vuttaṃ.

Atīte kira kassapassa bhagavato sāsane eko bhikkhu kāyena saññato ahosi vācāya asaññato, bhikkhū akkosati paribhāsati. So kālaṃ katvā niraye nibbatto ekaṃ buddhantaraṃ tattha paccitvā tato cavitvā imasmiṃ buddhuppāde rājagahasamīpe gijjhakūṭapabbatapāde tasseva kammassa vipākāvasesena khuppipāsābhibhūto peto hutvā

@Footnote: 1 Sī.,i. uppajjati Nibbatti. Tassa kāyo suvaṇṇavaṇṇo ahosi, mukhaṃ sūkaramukhasadisaṃ. Athāyasmā nārado gijjhakūṭe pabbate vasanto pātova sarīrapaṭijagganaṃ katvā pattacīvaramādāya rājagahaṃ piṇḍāya gacchanto antarāmagge taṃ petaṃ disvā tena katakammaṃ pucchanto:-

"kāyo te sabbasovaṇṇo sabbā obhāsate disā

mukhaṃ te sūkarasseva kiṃ kammamakarī pure"ti gāthamāha.

Tattha kāyo te sabbasovaṇṇoti tava kāyo deho sabbo suvaṇṇavaṇṇo uttattakanakasannibho. Sabbā obhāsate disāti tassa pabhāya sabbāpi disā samantato obhāsati vijjotati. Obhāsateti vā antogadhahetuatthamidaṃ padanti "te kāyo sabbasovaṇṇo sabbā disā obhāseti vijjotetī"ti attho daṭṭhabbo. Mukhaṃ te sūkarassevāti mukhaṃ pana te sūkarassa viya, sūkaramukhasadisaṃ tava mukhanti attho. Kiṃ kammamakarī pureti "tvaṃ pubbe atītajātiyaṃ kīdisaṃ kammaṃ akāsī"ti pucchati.

Evaṃ therena so peto katakammaṃ puṭṭho gāthāya vissajjento:-

"kāyena saññato āsiṃ vācāyāsimasaññato

tena me tādiso vaṇṇo yathā passasi nāradā"ti āha.

Tattha kāyena saññato āsinti kāyikena saṃyamena saṃyato kāyadvārikena saṃvarena saṃvuto ahosiṃ. Vācāyāsimasaññatoti vācāya asaññato vācasikena asaṃvarena samannāgato ahosiṃ. Tenāti tena ubhayena saṃyamena asaṃyamena ca. Meti mayhaṃ. Etādiso 1- vaṇṇoti ediso, 2- yathā tvaṃ nārada paccakkhato passasi, evarūpo, 3- kāyena

@Footnote: 1 Sī.,Ma. tādiso 2 Sī.,i. etādiso 3 Ma. evarūpena Manussasaṇṭhāno suvaṇṇavaṇṇo, mukhena sūkarasadiso āsinti yojanā. Vaṇṇasaddo hi idha chaviyaṃ saṇṭhāne ca daṭṭhabbo.

Evaṃ peto therena pucchito tamatthaṃ 1- vissajjetvā tameva kāraṇaṃ katvā therassa ovādaṃ dento:-

"taṃ tyāhaṃ nārada brūmi sāmaṃ diṭṭhamidaṃ tayā

mākāsi mukhasā pāpaṃ mā kho sūkaramukho ahū"ti gāthamāha.

Tattha tanti tasmā. Tyāhanti te ahaṃ. Nāradāti theraṃ ālapati. Brūmīti kathemi. Sāmanti sayameva. Idanti attano sarīraṃ sandhāya vadati. Ayaṃ hettha attho:- yasmā bhante nārada idaṃ mama sarīraṃ galato paṭṭhāya heṭṭhā manussasaṇṭhānaṃ, upari sūkarasaṇṭhānaṃ 2- tayā paccakkhatova diṭṭhaṃ. Tasmā te ahaṃ ovādavasena vadāmīti. Kinti ceti āha 3- "mākāsi mukhasā pāpaṃ, mā kho sūkaramukho ahū"ti.

Tattha māti paṭisedhe nipāto. Mukhasāti mukhena. Khoti avadhāraṇe, vācāya pāpakammaṃ mākāsi mā karohi. Mā kho sūkaramukho ahūti ahaṃ viya sūkaramukho mā ahosiyeva. Sace pana tvaṃ mukharo hutvā vācāya pāpaṃ kareyyāsi, ekaṃsena sūkaramukho bhaveyyāsi, tasmā mākāsi mukhasā pāpanti phalapaṭisedhanamukhenapi hetumeva paṭisedheti.

Athāyasmā nārado rājagahe piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto catuparisamajjhe nisinnassa satthuno tamatthaṃ ārocesi. Satthā "nārada pubbeva mayā so satto diṭṭho"ti vatvā anekākāravokāraṃ vacīduccaritasannissitaṃ

@Footnote: 1 Ma. pucchitamatthaṃ 2 Ma. sūkaramukhasaṇṭhānaṃ 3 Sī. kimidaṃ peto āha Ādīnavaṃ, vacīsucaritapaṭisaṃyuttaṃ ca ānisaṃsaṃ pakāsento dhammaṃ desesi, sā desanā sampattaparisāya sātthikā ahosīti.

Sūkaramukhapetavatthuvaṇṇanā niṭṭhitā.