๗. นาวาวิมาน ที่ ๒
เล่มที่ ๒๖ · ข้อ ๗ · บรรทัด ๑๕๓
คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
7. Dutiyanāvāvimānavaṇṇanā
suvaṇṇacchadanaṃ nāvanti dutiyanāvāvimānaṃ. Tassa kā uppatti? bhagavati sāvatthiyaṃ viharante aññataro khīṇāsavatthero upakaṭṭhāya vassūpanāyikāya gāmakāvāse vassaṃ upagantukāmo sāvatthito taṃ gāmaṃ uddissa pacchābhattaṃ addhānamaggapaṭipanno maggaparissamena kilanto tasito antarāmagge aññataraṃ gāmaṃ sampatto bahigāme tādisaṃ chāyūdakasampannaṃ ṭhānaṃ apassanto parissamena ca abhibhuyyamāno cīvaraṃ pārupitvā gāmaṃ pavisitvā dhuragehasseva dvāre aṭṭhāsi. Tattha aññatarā itthī theraṃ passitvā "kuto bhante āgatatthā"ti pucchitvā maggaparissamaṃ pipāsitabhāvañca ñatvā "etha bhante"ti gehaṃ pavesetvā "idha nisīdathā"ti āsanaṃ paññāpetvā adāsi. Tattha nisinne pādodakaṃ pādabbhañjanatelañca datvā tālavaṇṭaṃ gahetvā vīji. Pariḷāhe vūpasante madhuraṃ sītalaṃ sugandhaṃ pānakaṃ yojetvā adāsi. Thero taṃ pivitvā paṭippassaddhakilamatho anumodanaṃ katvā pakkāmi. Sā aparabhāge kālaṃ katvā tāvatiṃsabhavane nibbattīti sabbaṃ anantaravimānasadisanti veditabbaṃ. Gāthāsupi apubbaṃ natthi. Tena vuttaṃ:-
"suvaṇṇacchadanaṃ nāvaṃ nāri āruyha tiṭṭhasi
ogāhasi pokkharaṇiṃ padmaṃ chindasi pāṇinā.
1- Kūṭāgārā nivesā te vibhattā bhāgaso mitā
daddallamānā ābhanti samantā caturo disā. 1-
Kena te'tādiso vaṇṇo kena te idha mijjhati
uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.
@Footnote: 1-1 cha.Ma. ayaṃ gāthā na dissati
Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve
manussabhūtā kimakāsi puññaṃ
kenāsi evañjalitānubhāvā
vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti.
Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā
pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.
Ahaṃ manussesu manussabhūtā
purimāya jātiyā manussaloke
disvāna bhikkhuṃ tasitaṃ kilantaṃ
uṭṭhāya pātuṃ udakaṃ adāsiṃ.
Yo ve kilantassa pipāsitassa
uṭṭhāya pātuṃ udakaṃ dadāti
sītodakā tassa bhavanti najjo
pahūtamalyā bahupuṇḍarīkā.
Taṃ āpagā anupariyanti sabbadā
sītodakā vālukasanthatā nadī
ambā ca sālā tilakā ca jambuyo
uddālakā pāṭaliyo ca phullā.
Taṃ bhūmibhāgehi upetarūpaṃ
vimānaseṭṭhaṃ bhusa sobhamānaṃ
tasseva kammassa ayaṃ vipāko
etādisaṃ puññakatā labhanti.
Tena me'tādiso vaṇṇo tena me idha majjhati
uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.
Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
manussabhūtā yamakāsi puññaṃ
tenamhi evañjalitānubhāvā
vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī"ti. Atthavaṇṇanāsupi idha ekova theroti apubbaṃ natthi.
Dutiyanāvāvimānavaṇṇanā niṭṭhitā.
ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๓๐ จาก 84000.org
รายงานข้อผิดพลาด