นิสฺสโฏ สพฺพกาเมหิ ปตฺโต เม อาสวกฺขโย"ติ อิมา คาถา อภาสิ.
ตตฺถ ทฺวิปาทโกติ ยทิปิ อปาทกาทโยปิ กายา อสุจีเยว, อธิการวเสน ปน อุกฺกฏฐปริจฺเฉเทน วา เอวํ วุตฺตํ. ยสฺมา วา อญฺเญ อสุจิภูตาปิ กายา โลณมฺพิลาทีหิ อภิสงฺขริตฺวา มนุสฺสานํ โภชเนปิ อุปนิยนฺติ, น ปน มนุสฺสกาโย. ตสฺมา อสุจิตรสภาวมสฺส ทสฺเสนฺโต "ทฺวิปาทโก"ติ อาห. อยนฺติ ตทา อุปฏฺฐิตํ อิตฺถีรูปํ สนฺธายาห. อสุจีติ อสุจิเอว, น เอตฺถ กิญฺจิปิ สุจีติ อตฺโถ. ทุคฺ- คนฺโธ ปริหีรตีติ ทุคฺคนฺโธ สมาโน ปุปฺผคนฺธาทีหิ สงฺขริตฺวา ปริหรียติ. นานา- กุณปปริปูโรติ เกสาทิอเนกปฺปการกุณปภริโต. วิสฺสวนฺโต ตโต ตโตติ ปุปฺผคนฺธา- ทีหิสฺส เชคุจฺฉภาวํ ปฏิจฺฉาเทตุํ วายมนฺตานมฺปิ ตํ วายามํ นิปฺผลํ กตฺวา นวหิ ทฺวาเรหิ เขฬสิงฺฆาณิกาทีนิ โลมกูเปหิ จ เสทชลฺลิกํ วิสฺสวนฺโตเยว ปริหีรตีติ สมฺพนฺโธ.
เอวํ เชคุจฺโฉปิ สมาโน จายํ กาโย กูฏาทีหิ วิย มิคาทิเก อตฺตโน รูปาทีหิ อนฺธปุถุชฺชเน วญฺเจติเยวาติ ทสฺเสนฺโต "มิคนฺ"ติอาทิมาห. ตตฺถ มิคํ นิลีนํ กูเฏนาติ ปาสวากราทินา ๑- กูเฏน นิลีนํ ปฏิจฺฉนฺนํ กตฺวา มิคํ วิย เนสาโท. วกฺขมาโน หิ อิวสทฺโท อิธาปิ อาเนตฺวา โยเชตพฺโพ. พฬิเสเนว อมฺพุชนฺติ อมฺพุชํ มจฺฉํ อามิสพทฺเธน พฬิเสน วิย พาฬิสิโก. วานรํ วิย เลเปนาติ รุกฺขสิลาทีสุ ปกฺขิตฺเตน มกุกฏเลเปน มกฺกฏํ วิย มิคลุทฺโธ อนฺธปุถุชฺชนํ วญฺเจนฺโต พาเธนฺตีติ.
เก ปน พาเธนฺตีติ อาห "รูปา สทฺทา"ติอาทิ. รูปาทโย หิ ปญฺจ กาม- โกฏฺฐาสา วิเสสโต วิสภาควตฺถุสนฺนิสฺสยา วิปลฺลาสูปนิสฺสเยน อโยนิโสมนสิกา เรน ปริกฺขิตฺตานํ อนฺธปุถุชฺชนานํ มโน รเมนฺโต กิเลสวตฺถุตาย อนตฺถาวหภาวโต เต พาเธนฺติ นาม. เตน วุตฺตํ "รูปา สทฺทา ฯเปฯ อิตฺถีรูปสฺมิ ทิสฺสเร"ติ.