@7 ka. paretaṃ bhūtaṃ bhūtarataṃ bhavā 8 khu.udāna. 25/30/137 lokasutta 9 Sī....atthehi Āgatoti tathāgato, tathadhamme yāthāvato abhisambuddhoti tathāgato, tathadassitāya tathāgato, tathāvāditāya tathāgato, tathākāritāya tathāgato, abhibhavanaṭṭhena tathāgatoti evaṃ aṭṭhahi kāraṇehi bhagavā tathāgato. Tathāya āgatoti tathāgato, tathāya gatoti tathāgato, tathalakkhaṇaṃ gatoti tathāgato, tathāni āgatoti tathāgato, tathāvidhoti tathāgato, tathā pavattitoti tathāgato, tathehi āgatoti tathāgato, tathā gatabhāvena tathāgatoti evampi aṭṭhahi kāraṇehi bhagavā tathāgatoti ayamettha saṅkhePo. Vitthāro pana paramatthadīpaniyā udānaṭṭhakathāya itivuttakaṭṭhakathāya ca vuttanayeneva veditabbo.

Idāni tassā paññāya asādhāraṇavisesaṃ dassetuṃ "aggi yathā"tiādi vuttaṃ. Yathā aggīti upamāvacanaṃ. Yathāti tassa upamābhāvadassanaṃ. Pajjalitoti upameyyena sambandhadassanaṃ. Nisītheti kiccakaraṇakāladassanaṃ. Ayaṃ hettha attho:- yathā nāma nisīthe rattiyaṃ caturaṅgasamannāgate andhakāre vattamāne unnate ṭhāne pajjalito aggi tasmiṃ padese tamakataṃ vidhamantaṃ tiṭṭhati, evameva tathāgatānaṃ imaṃ desanā- ñāṇasaṅkhātaṃ sabbaso veneyyānaṃ saṃsayatamaṃ vidhamantaṃ paññaṃ passāti. Yato desanāvilāsena sattānaṃ ñāṇamayaṃ ālokaṃ dentīti ālokadā. Paññāmayameva cakkhuṃ dadantīti cakkhudadā. Tadubhayampi kaṅkhāvinayapadaṭṭhānameva katvā dassento "ye āgatānaṃ vinayanti kaṅkhan"ti āha. Ye tathāgatā attano santikaṃ āgatānaṃ upagatānaṃ veneyyānaṃ "ahosiṃ nu kho ahamatītamaddhānan"tiādinayappavattaṃ soḷasavatthukaṃ, "buddhe kaṅkhati dhamme kaṅkhatī"tiādinayappavattaṃ aṭaṭhavatthukañca kaṅkhaṃ vicikicchaṃ vinayanti desanānubhāvena anavasesato vidhamanti viddhaṃsenti. Vinayakukkuccasaṅkhātā pana kaṅkhā tabbinayeneva vinītā hontīti.

เล่มที่ ๒๖ ขุททกนิกาย วิมาน-เปตวัตถุ-เถร-เถรีคาถา๒,๑๒๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. กังขาเรวตเถรคาถา”