gacchanti appakasirena sukhe laddhe nirāmise"ti gāthaṃ abhāsi.

[16] Tattha yathāpīti opammapaṭipādanatthe nipāto. Bhaddoti sundaro thāmabalasamatthajavaparakkamādisampanno. Ājaññoti ājānīyo jātimā kāraṇā- kāraṇānaṃ ājānanako. So tividho usabhājañño assājañño hatthiājaññoti. Tesu usabhājañño idhādhippeto. So ca kho chekakasanakicce niyutto, tenāha "naṅgalāvattanī"ti. Naṅgalassa sapālassa āvattanako, naṅgalaṃ ito cito ca āvattetvā khette kasakoti attho. Naṅgalaṃ vā āvattissati etthāti naṅgalā- vattaṃ, khette naṅgalapatho, tasmiṃ naṅgalāvattani. Gāthāsukhatthaṃ hettha "vattanī"ti dīghaṃ katvā vuttaṃ. Sikhīti matthake avatthānato sikhāsadisatāya sikhā, siṅgaṃ. Tadassa atthīti sikhī. Apare pana "kūṭaṃ idha `sikhā'ti adhippetan"ti vadanti, ubhayathāpi padhānaṅga- kittanametaṃ "sikhī"ti. Appakasirenāti appakilamathena. Rattindivāti rattiyo ca divā ca, evamimaṃ appakasirena gacchantīti yojanā. Idaṃ vuttaṃ hoti:- yathā bhaddo usabhājānīyo kasane niyutto ghanatiṇamūlādikepi naṅgalapathe taṃpi agaṇento appakasirena ito cito ca parivattento gacchati, yāva kasanatiṇānaṃ parissamaṃ dasseti, evamimaṃ rattindivāpi appakasireneva gacchanti atikkamantīti. Tattha kāraṇamāha "sukhe laddhe nirāmise"ti. Yasmā kāmāmisalokāmisavaṭṭāmisehi asammissaṃ santaṃ paṇītaṃ phalasamāpattisukhaṃ laddhaṃ, tasmāti attho. Paccatte cetaṃ bhummavacanaṃ yathā "vanappagumbe "10- "tena vata re vattabbe"ti ca. Athavā tato pabhūti rattindivā

@4 ka. āvattanato 5 cha.Ma. kasanako 6 Ma. āvattiyati, cha.Ma. āvattayati 7 cha.Ma. kakudhaṃ