nissaṭo sabbakāmehi patto me āsavakkhayo"ti imā gāthā abhāsi.

Tattha dvipādakoti yadipi apādakādayopi kāyā asucīyeva, adhikāravasena pana Ukkaṭaṭhaparicchedena vā evaṃ vuttaṃ. Yasmā vā aññe asucibhūtāpi kāyā loṇambilādīhi abhisaṅkharitvā manussānaṃ bhojanepi upaniyanti, na pana manussakāyo. Tasmā asucitarasabhāvamassa dassento "dvipādako"ti āha. Ayanti tadā upaṭṭhitaṃ itthīrūpaṃ sandhāyāha. Asucīti asucieva, na ettha kiñcipi sucīti attho. Dug- gandho parihīratīti duggandho samāno pupphagandhādīhi saṅkharitvā pariharīyati. Nānā- kuṇapaparipūroti kesādianekappakārakuṇapabharito. Vissavanto tato tatoti pupphagandhā- dīhissa jegucchabhāvaṃ paṭicchādetuṃ vāyamantānampi taṃ vāyāmaṃ nipphalaṃ katvā navahi dvārehi kheḷasiṅghāṇikādīni lomakūpehi ca sedajallikaṃ vissavantoyeva parihīratīti sambandho.

Evaṃ jegucchopi samāno cāyaṃ kāyo kūṭādīhi viya migādike attano rūpādīhi andhaputhujjane vañcetiyevāti dassento "migan"tiādimāha. Tattha migaṃ nilīnaṃ kūṭenāti pāsavākarādinā kūṭena nilīnaṃ paṭicchannaṃ katvā migaṃ viya nesādo. Vakkhamāno hi ivasaddo idhāpi ānetvā yojetabbo. Baḷiseneva ambujanti ambujaṃ macchaṃ āmisabaddhena baḷisena viya bāḷisiko. Vānaraṃ viya lepenāti rukkhasilādīsu pakkhittena makukaṭalepena makkaṭaṃ viya migaluddho andhaputhujjanaṃ vañcento bādhentīti.

Ke pana bādhentīti āha "rūpā saddā"tiādi. Rūpādayo hi pañca kāma- koṭṭhāsā visesato visabhāgavatthusannissayā vipallāsūpanissayena ayonisomanasikā rena parikkhittānaṃ andhaputhujjanānaṃ mano ramento kilesavatthutāya anatthāvahabhāvato te bādhenti nāma. Tena vuttaṃ "rūpā saddā .pe. Itthīrūpasmi dissare"ti.

เล่มที่ ๒๖ ขุททกนิกาย วิมาน-เปตวัตถุ-เถร-เถรีคาถา๔,๑๙๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๔. สัพพกามเถรคาถา”