vihareyya vippamutto etaṃ samaṇassa paṭirūpan"ti imā gāthā abhāsi.

Tattha vijāneyya sakaṃ atthanti viññūjātiko puriso attano atthaṃ yāthāvato vicāretvā jāneyya. Vicārento ca avalokeyyātha pāvacanaṃ idha loke puthusamaṇa- brāhmaṇehi sammāsambuddhena ca pavuttaṃ pāvacanaṃ, samayo. Tattha yaṃ niyyānikaṃ, taṃ olokeyya paññācakkhunā passeyya. Ime hi nānātitthiyā samaṇabrāhmaṇā anicce "aniccan"ti anattani "attā"ti asuddhimaggañca "suddhimaggo"ti micchā- bhinivesino aññamaññañca viruddhavādā, tasmā nesaṃ vādo aniyyāniko, sammā- sambuddho pana "sabbe saṅkhārā aniccā, sabbe dhammā anattā, santaṃ nibbānan"ti sayambhūñāṇena yathābhūtaṃ abbhaññāya pavedeti, tasmā "tassa vādo niyyāniko"ti satthu sāsanamahantataṃ olokeyyāti attho. Yañcettha assa paṭirūpaṃ, sāmaññaṃ ajjhūpagatassāti sāmaññaṃ samaṇabhāvaṃ pabbajjaṃ upagatassa kulaputtassa yaṃ ettha sāsane pabbajitabhāve vā paṭirūpaṃ yuttarūpaṃ sāruppaṃ assa siyā, tampi apalokeyya.

Kiṃ pana tanti āha "mittaṃ idheva kalyāṇan"tiādi. Imasmiṃ sāsane kalyāṇamittaṃ seviyamānaṃ samaṇassa paṭirūpanti yojanā. Esa nayo itaresupi. Kalyāṇamittaṃ hi nissāya akusalaṃ pajahati kusalaṃ bhāveti suddhamattānaṃ pariharati. Sikkhā vipulaṃ samādānanti vipulaṃ sikkhāsamādānaṃ, mahatiyā nibbānāvahāya adhisīlādisikkhāya anuṭṭhānanti attho. Sussūsā ca garūnanti garūnaṃ ācariyupajjhāyādīnaṃ kalyāṇa- mittānaṃ ovādassa sotukamyatā pāricariyā ca. Etanti kalyāṇamittasevanādi.

Buddhesu sagāravatāti sabbaññubuddhesu "sammāsambuddho bhagavā"ti gāravayogo garucittīkāro. Dhamme apaciti yathābhūtanti ariyadhamme yāthāvato apacāyanaṃ ādarena

เล่มที่ ๒๖ ขุททกนิกาย วิมาน-เปตวัตถุ-เถร-เถรีคาถา๔,๔๘๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “๗. โคตมเถรคาถา”