๑๐. อกตัญญูชาดก

๑๐. อกตญฺญูชาตกํ

โย ปุพฺเพ กตกลฺยาโณติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต อนาถปิณฺฑิกํ อารพฺภ กเถสิ ฯ

ตสฺส กิเรโก ปจฺจนฺตวาสิโก เสฏฺฐี อทิฏฺฐสหาโย อโหสิ ฯ โส เอกทา ปจฺจนฺเต อุฏฺฐานกภณฺฑสฺส ปญฺจ สกฏสตานิ ปูเรตฺวา กมฺมิเก มนุสฺเส อาห คจฺฉถ โภ อิมํ ภณฺฑํ สาวตฺถึ เนตฺวา อมฺหากํ สหายสฺส อนาถปิณฺฑิกสฺส มหาเสฏฺฐิสฺส ปจฺจคฺเฆน วิกฺกิณิตฺวา ปฏิภณฺฑํ อาหรถาติ ฯ เต สาธูติ ตสฺส วจนํ สมฺปฏิจฺฉิตฺวา สาวตฺถึ คนฺตฺวา มหาเสฏฺฐึ ทิสฺวา ปณฺณาการํ ทตฺวา ตํ ปวุตฺตึ อาโรจยึสุ ฯ มหาเสฏฺฐีปิ ทิสฺวา สฺวาคตํ โวติ เตสํ นิวาสญฺจ ปริพฺพยญฺจ ทาเปตฺวา สหายสฺส สุขํ ปุจฺฉิตฺวา ภณฺฑํ วิกฺกิณิตฺวา ปฏิภณฺฑํ ทาเปสิ ฯ เต ปจฺจนฺตํ คนฺตฺวา ตมตฺถํ อตฺตโน เสฏฺฐิสฺส อาโรเจสุํ ฯ อปรภาเค อนาถปิณฺฑิโกปิ ตเถว ปญฺจ สกฏสตานิ ตตฺถ เปเสสิ ฯ มนุสฺสา ตตฺถ คนฺตฺวา ปณฺณาการํ อาทาย ปจฺจนฺตวาสิกเสฏฺฐึ ปสฺสึสุ ฯ โส กุโต อาคจฺฉถาติ ปุจฺฉิตฺวา สาวตฺถิโต ตุมฺหากํ สหายกสฺส อนาถปิณฺฑิกสฺส สนฺติกาติ วุตฺเต อนาถปิณฺฑิโกติ กสฺสจิ ปุริสสฺส นามํ ภวิสฺสตีติ ปริหาสํ กตฺวา ปณฺณาการํ คเหตฺวา คจฺฉถ ตุมฺเหติ อุยฺโยเชสิ เนว นิวาสํ น ปริพฺพยํ ทาเปสิ ฯ เต สยเมว ภณฺฑํ วิกฺกิณิตฺวา ปฏิภณฺฑํ อาทาย สาวตฺถึ อาคนฺตฺวา เสฏฺฐิสฺส ตํ ปวุตฺตึ อาโรเจสุํ ฯ อถ โส ปจฺจนฺตวาสี ปุนปิ เอกวารํ ตเถว ปญฺจ สกฏสตานิ สาวตฺถึ เปเสสิ ฯ มนุสฺสา ปณฺณาการํ อาทาย มหาเสฏฺฐึ ปสฺสึสุ ฯ เต ปน ทิสฺวา อนาถปิณฺฑิกสฺส มนุสฺสา มยํ สามิ เอเตสํ นิวาสญฺจ ภตฺตญฺจ ปริพฺพยญฺจ ชานิสฺสามาติ วตฺวา เตสํ สกฏานิ พหินคเร ตถารูเป ฐาเน โมจาเปตฺวา ตุมฺเห อิธ วสถ อมฺหากํ โว ฆเร ยาคุภตฺตญฺจ ปริพฺพโย จ ภวิสฺสตีติ คนฺตฺวา ทาสกมฺมกเร สนฺนิปาเตตฺวา มชฺฌิมยามสมนนฺตเร ปญฺจ สกฏสตานิ วิลุมฺปิตฺวา นิวาสนปารุปนานิปิ เตสํ อจฺฉินฺทิตฺวา โคเณ ปลาเปตฺวา ปญฺจ สกฏสตานิ วิจกฺกานิ กตฺวา ภูมิยํ ฐเปตฺวาว จกฺกานิปิ คณฺหิตฺวา อคมํสุ ฯ ปจฺจนฺตวาสิโน นิวาสนมตฺตสฺสาปิ สามิกา อหุตฺวา ภีตา เวเคน ปลายิตฺวา ปจฺจนฺตเมว คตา ฯ เสฏฺฐิมนุสฺสาปิ ตํ ปวุตฺตึ มหาเสฏฺฐิโน อาโรเจสุํ ฯ โส อตฺถิทานิ กถาปาภตนฺติ สตฺถุ สนฺติกํ คนฺตฺวา อาทิโต ปฏฺฐาย สพฺพํ ปวุตฺตึ อาโรเจสิ ฯ สตฺถา น โข คหปติ โส ปจฺจนฺตวาสี อิทาเนว เอวํสีโล ปุพฺเพปิ เอวํสีโลเยว อโหสีติ วตฺวา เตน ยาจิโต อตีตํ อาหริ ฯ

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต พาราณสิยํ มหาวิภโว เสฏฺฐี อโหสิ ฯ ตสฺเสโก ปจฺจนฺตวาสิโก เสฏฺฐี อทิฏฺฐสหาโยติ สพฺพํ อตีตวตฺถุํ ปจฺจุปฺปนฺนวตฺถุสทิสเมว ฯ โพธิสตฺโต ปน อตฺตโน มนุสฺเสหิ อชฺช อมฺเหหิ อิทนฺนาม กตนฺติ อาโรจิเต ปฐมํ อตฺตโน กตํ อุปการํ อชานนฺตา ปจฺฉา เอวรูปํ ลภนฺติเยวาติ วตฺวา สมฺปตฺตปริสาย ธมฺมํ เทเสนฺโต อิมํ คาถมาห

โย ปุพฺเพ กตกลฺยาโณ กตตฺโถ นาวพุชฺฌติ

ปจฺฉา กิจฺเจ สมุปฺปนฺเน กตฺตารํ นาธิคจฺฉตีติ ฯ

ตตฺรายํ ปิณฺฑตฺโถ ขตฺติยาทีสุ โยโกจิ ปุริโส ปุพฺเพ ปฐมตรํ อญฺเญน กตกลฺยาโณ กตูปกาโร กตตฺโถ นิปฺผาทิตกิจฺโจ หุตฺวา ตํ ปเรน อตฺตนิ กตํ กลฺยาณญฺเจว อตฺถญฺจ น ชานาติ โส ปจฺฉา อตฺตโน กิจฺเจ สมุปฺปนฺเน ตสฺส กิจฺจสฺส กตฺตารํ นาธิคจฺฉติ น ลภตีติ ฯ

เอวํ โพธิสตฺโต อิมาย คาถาย ธมฺมํ เทเสตฺวา ทานาทีนิ ปุญฺญานิ กตฺวา ยถากมฺมํ คโต ฯ

สตฺถา อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ ตทา ปจฺจนฺตวาสี อิทานิ ปจฺจนฺตวาสีเยว พาราณสีเสฏฺฐี ปน อหเมว เตน สมเยนาติ ฯ

อกตญฺญูชาตกํ ทสมํ ฯ

อปายิมฺหวคฺโค นวโม ฯ