๓. วิสสาสโภชนชาดก

๓. วิสฺสาสโภชนชาตกํ

น วิสฺสเส อวิสฺสฏฺเฐติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต วิสฺสาสโภชนํ อารพฺภ กเถสิ ฯ

ตสฺมึ หิ กิร สมเย เยภุยฺเยน ภิกฺขู มาตรา โน ทินฺนํ ปิตรา โน ทินฺนํ ภาตรา ภคินิยา จูฬมาตรา จูฬปิตรา มาตุเลน มาตุลานิยา ทินฺนํ อมฺหากํ คิหิกาเลปิ ภิกฺขุกาเลปิ เอเต ทาตุํ ยุตฺตรูปาติ ญาตีหิ ทินฺเน จตฺตาโร ปจฺจเย วิสฺสฏฺฐา หุตฺวา อปจฺจเวกฺขิตฺวา ปริภุญฺชนฺติ ฯ สตฺถา ตํ การณํ ญตฺวา ภิกฺขูนํ มยา ธมฺมเทสนํ กาตุํ วฏฺฏตีติ ภิกฺขู สนฺนิปาตาเปตฺวา ภิกฺขเว ภิกฺขุนา นาม ญาตีหิปิ ทินฺนเก จตฺตาโร ปจฺจเย ปจฺจเวกฺขิตฺวา ปริโภโค กาตพฺโพ อปจฺจเวกฺขิตปริโภคํ กตฺวา หิ กาลํ กุรุมานา ภิกฺขู ยกฺขปฺเปตอตฺตภาวโต น มุจฺจนฺติ อปจฺจเวกฺขิตปริโภโค นาเมส วิสปริโภคสทิโส วิสฺสาสิเกน ทินฺนกํปิ อวิสฺสาสิเกน ทินฺนกํปิ มาเรติเยว ปุพฺเพปิ วิสฺสาเสน ทินฺนกํ วิสํ ปริภุญฺชิตฺวา ชีวิตกฺขยํ ปตฺตาติ วตฺวา เตหิ ยาจิโต อตีตํ อาหริ ฯ

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหมฺทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต มหาวิภโว เสฏฺฐี อโหสิ ฯ ตสฺเสโก โคปาลโก กิฏฺฐสมฺพาธสมเย คาโว คเหตฺวา อรญฺญํ ปวิสิตฺวา ตตฺถ โคปลฺลิกํ กตฺวา รกฺขนฺโต วสติ เสฏฺฐิโน จ กาเลน กาลํ โครสํ อาหรติ ฯ อถสฺส โคปาลกสฺส อวิทูเร สีโห นิวาสํ คณฺหิ ฯ คาวีนํ สีหสนฺตาเสน มิลาตานํ ขีรํ มณฺฑํ อโหสิ ฯ อถ นํ เอกทิวสํ สปฺปึ อาทาย อาคตํ เสฏฺฐี ปุจฺฉิ กินฺนุ โข สมฺม โคปาลก มณฺฑํ สปฺปีติ ฯ โส ตํ การณํ อาจิกฺขิ ฯ อตฺถิ ปน สมฺม ตสฺส สีหสฺส กตฺถจิ ปฏิพทฺโธติ ฯ อตฺถิ สามิ เอกาย มิคมาตุกาย สทฺธึ สํสคฺโคติ ฯ สกฺกา ปน ตํ คาหาเปตุนฺติ ฯ สกฺกา สามีติ ฯ เตนหิ ตํ คเหตฺวา ตสฺสา นลาฏโต ปฏฺฐาย สรีเร โลมานิ วิเสน ปุนปฺปุนํ รชิตฺวา สุกฺขาเปตฺวา เทฺว ตโย ทิวเส อติกฺกมิตฺวา ตํ มิคมาตุกํ วิสฺสชฺเชหิ โส ตสฺสา สิเนเหน สรีรํ เลหิตฺวา ชีวิตกฺขยํ ปาปุณิสฺสติ อถสฺส จมฺมนขทาฐา เจว มํสญฺจ คเหตฺวา อาคจฺเฉยฺยาสีติ หลาหลวิสํ ทตฺวา อุยฺโยเชสิ ฯ โคปาลโก ชาลํ ขิปิตฺวา อุปาเยน ตํ มิคมาตุกํ คเหตฺวา ตถา อกาสิ ฯ สีโห ตํ ทิสฺวา พลวสิเนเหน ตสฺสา สรีรํ เลหิตฺวา ชีวิตกฺขยํ ปาปุณิ ฯ โคปาลโกปิ จมฺมาทีนิ คเหตฺวา โพธิสตฺตสฺส สนฺติกํ อคมาสิ ฯ

โพธิสตฺโต ตํ การณํ ญตฺวา ปเรสุ สิเนโห นาม น กาตพฺโพ เอวํ พลสมฺปนฺโนปิ สีโห มิคราชา กิเลสวเสน สํสคฺคํ นิสฺสาย มิคมาตุกาย สรีรํ เลหนฺโต วิสปริโภคํ กตฺวา ชีวิตกฺขยํ ปตฺโตติ วตฺวา สมฺปตฺตปริสาย ธมฺมํ เทเสนฺโต อิมํ คาถมาห

น วิสฺสเส อวิสฺสฏฺเฐ วิสฺสฏฺเฐปิ น วิสฺสเส

วิสฺสาสา ภยมเนฺวติ สีหํว มิคมาตุกาติ ฯ

ตตฺรายํ สงฺเขปตฺโถ โย ปุพฺเพ สภโย อตฺตนิ อวิสฺสฏฺโฐ อโหสิ ตสฺมึ อวิสฺสฏฺเฐ โย ปุพฺเพปิ นิพฺภโย อตฺตนิ วิสฺสาสิโกเยว ตสฺมึ วิสฺสฏฺเฐปิ น วิสฺสเส เนว วิสฺสาสํ กเรยฺย ฯ กึการณา ฯ วิสฺสาสา ภยมเนฺวตีติ โย หิ มิตฺเตปิ อมิตฺเตปิ วิสฺสาโส ตโต ภยเมว อาคจฺฉติ ฯ กถํ ฯ สีหํว มิคมาตุกาติ ยถา มิตฺตสนฺถววเสน กตวิสฺสาสาย มิคมาตุกาย สนฺติกา สีหสฺส ภยํ อเนฺวนฺตํ อุปคตํ สมฺปตฺตนฺติ อตฺโถ ยถา วา วิสฺสาสวเสน สีหํ มิคมาตุกา อเนฺวตุกามา อุปคตาติปิ อตฺโถ ฯ

เอวํ โพธิสตฺโต สมฺปตฺตปริสาย ธมฺมํ เทเสตฺวา ทานาทีนิ ปุญฺญานิ กตฺวา ยถากมฺมํ คโต ฯ

สตฺถา อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ ตทา มหาเสฏฺฐี อหเมว อโหสีติ ฯ

วิสฺสาสโภชนชาตกํ ตติยํ ฯ