๕. ทุพพลกัฏฐชาดก

๕ ทุพฺพลกฏฺฐชาตกํ

พหุมฺเปตํ วเน กฏฺฐนฺติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต เอกํ อุตฺตสตภิกฺขุํ อารพฺภ กเถสิ ฯ

โส กิร สาวตฺถีวาสี เอโก กุลปุตฺโต สตฺถุ ธมฺมเทสนํ สุตฺวา ปพฺพชิตฺวา มรณภีรุโก อโหสิ ฯ รตฺติฏฺฐานทิวาฏฺฐาเนสุ วาตสฺส วา วีชนฺตสฺส สุกฺขทณฺฑกสฺส วา ปตนฺตสฺส ปกฺขิจตุปฺปาทานํ วา สทฺทํ สุตฺวา มรณภยสนฺตชฺชิโต มหาวิรวํ วิรวนฺโต ปลายติ ฯ ตสฺส หิ มริตพฺพํ มยาติ สติมตฺตมฺปิ นตฺถิ ฯ สเจ หิ โส อหํ มริสฺสามีติ ชาเนยฺย น มรณํ ภาเยยฺย มรณสฺสติกมฺมฏฺฐานสฺส ปนสฺส อภาวิตตฺตาว ภายติ ฯ ตสฺส โส มรณภีรุกภาโว ภิกฺขุสงฺเฆ ปากโฏ ชาโต ฯ อเถกทิวสํ ธมฺมสภายํ ภิกฺขู กถํ สมุฏฺฐาเปสุํ อาวุโส อสุโก นาม ภิกฺขุ มรณภีรุโก มรณํ ภายติ ภิกฺขุนา นาม อวสฺสํ มยา มริตพฺพนฺติ มรณสฺสติกมฺมฏฺฐานํ ภาเวตุํ วฏฺฏตีติ ฯ สตฺถา อาคนฺตฺวา กาย นุตฺถ ภิกฺขเว เอตรหิ กถาย สนฺนิสินฺนาติ ปุจฺฉิตฺวา อิมาย นามาติ วุตฺเต ตํ ภิกฺขุํ ปกฺโกสาเปตฺวา สจฺจํ กิร ตฺวํ ภิกฺขุ มรณภีรุโกติ ปุจฺฉิตฺวา สจฺจํ ภนฺเตติ วุตฺเต ภิกฺขเว มา เอตสฺส ภิกฺขุโน อนตฺตมนา โหถ นายํ อิทาเนว มรณภีรุโก ปุพฺเพปิ มรณภีรุโกเยวาติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต หิมวนฺเต รุกฺขเทวตา หุตฺวา นิพฺพตฺติ ฯ ตสฺมึ กาเล พาราณสีราชา อตฺตโน มงฺคลหตฺถึ อานญฺชการณํ สิกฺขาเปตุํ หตฺถาจริยานํ อทาสิ ฯ ตํ อาลาเน นิจฺจลํ พนฺธิตฺวา โตมรหตฺถา มนุสฺสา ปริวาเรตฺวา อานญฺชการณํ กโรนฺติ ฯ โส ตํ การณํ การิยมาโน เวทนํ อธิวาเสตุํ อสกฺโกนฺโต อาลานํ ภินฺทิตฺวา มนุสฺเส ปลาเปตฺวา หิมวนฺตํ ปาวิสิ ฯ มนุสฺสา ตํ คเหตุํ อสกฺโกนฺตา นิวตฺตึสุ ฯ โส ตตฺถ มรณภีรุโก อโหสิ วาตสทฺทาทีนิ สุตฺวา กมฺปมาโน มรณภยตชฺชิโต โสณฺฑํ วิธูนิตฺวา เวเคน ปลายติ ฯ อาลาเน พนฺธิตฺวา อานญฺชการณํ กรณกาโล วิยสฺส โหติ ฯ กายสฺสาทํ วา จิตฺตสฺสาทํ วา อลภนฺโต กมฺปมาโน วิจรติ ฯ รุกฺขเทวตา นํ ทิสฺวา ขนฺธวิฏเป ฐตฺวา อิมํ คาถมาห

พหุมฺเปตํ วเน กฏฺฐํ วาโต ภญฺชติ ทุพฺพลํ

ตสฺส เจ ภายสิ นาค กีโส นูน ภวิสฺสสีติ ฯ

ตตฺถ อยํ ปิณฺฑตฺโถ ยํ เอตํ ทุพฺพลํ กฏฺฐํ ปุรตฺถิมาทิเภโท วาโต ภญฺชติ ตํ อิมสฺมึ วเน พหุํ สุลภํ ตตฺถ ตตฺถ วิชฺชติ สเจ ตฺวํ ตสฺส ภายสิ เอวํ สนฺเต นิจฺจํ ภีโต มํสโลหิตกฺขยํ ปตฺวา กีโส นูน ภวิสฺสสิ อิมสฺมึ ปน วเน ตว ภยํ นาม นตฺถิ ตสฺมา อิโต ปฏฺฐาย มา ภายีติ ฯ

เอวํ เทวตา ตสฺส โอวาทํ อทาสิ ฯ โสปิ ตโต ปฏฺฐาย นิพฺภโย อโหสิ ฯ

สตฺถา อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา สจฺจานิ ปกาเสตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ ฯ สจฺจปริโยสาเน โส ภิกฺขุ โสตาปตฺติผเล ปติฏฺฐหิ ฯ ตทา นาโค อยํ ภิกฺขุ อโหสิ รุกฺขเทวตา ปน อหเมวาติ ฯ

ทุพฺพลกฏฺฐชาตกํ ปญฺจมํ ฯ

-------