๗. สาลิตตกชาดก

๗ สาลิตฺตกชาตกํ

สาธุ โข สิปฺปกนฺนามาติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต เอกํ หํสปฺปหรณกํ ภิกฺขุํ อารพฺภ กเถสิ ฯ

โส กิเรโก สาวตฺถีวาสิกุลปุตฺโต สาลิตฺตกสิปฺเป นิปฺผตฺตึ ปตฺโต ฯ สาลิตฺตกสิปฺปนฺติ สกฺขราขิปนสิปฺปํ วุจฺจติ ฯ โส เอกทิวสํ ธมฺมํ สุตฺวา สาสเน อุรํ ทตฺวา ปพฺพชิตฺวา อุปสมฺปทํ ลภิ น ปน สิกฺขากาโม น ปฏิปตฺติสาธโก อโหสิ ฯ โส เอกทิวสํ เอกํ ทหรภิกฺขุํ อาทาย อจิรวตึ คนฺตฺวา นฺหายิตฺวา นทีตีเร อฏฺฐาสิ ฯ ตสฺมึ สมเย เทฺว เสตหํสา อากาเสน คจฺฉนฺติ ฯ โส ตํ ทหรํ อาห อิมํ ปจฺฉิมหํสํ สกฺขราย อกฺขิมฺหิ ปหริตฺวา ปาทมูเล เต ปาเตมีติ ฯ อิตโร กถํ ปาเตสฺสสิ น สกฺขิสฺสสิ ปหริตุนฺติ อาห ฯ อิตโร ติฏฺฐตุ ตาวสฺส โอรโต อกฺขึ ปรโต อกฺขิมฺหิ ตํ ปหรามีติ ฯ อิทานิ ปน อสนฺตํ กเถสีติ ฯ เตนหิ อุปธาเรหีติ เอกํ ติขิณสกฺขรํ คเหตฺวา องฺคุลิยา ปริวตฺเตตฺวา ตสฺส หํสสฺส ปจฺฉโต ขิปิ ฯ สา รุหุนฺติ สทฺทมกาสิ ฯ หํโส ปริสฺสเยน ภวิตพฺพนฺติ นิวตฺเตตฺวา สทฺทํ โสตุํ อารภิ ฯ อิตโร ตสฺมึ ขเณ เอกํ วฏฺฏสกฺขรํ คเหตฺวา ตสฺส นิวตฺเตตฺวา โอโลเกนฺตสฺส อปรภาเค อกฺขึ ปหริ ฯ สกฺขรา อิตรมฺปิ อกฺขึ วินิวิชฺฌิตฺวา คตา ฯ หํโส มหารวํ รวนฺโต ปาทมูเลเยว ปติ ฯ ตโต ตโต ภิกฺขู อาคนฺตฺวา ครหิตฺวา อนนุจฺฉวิกํ เต กตนฺติ สตฺถุ สนฺติกํ เนตฺวา ภนฺเต อิมินา อิทนฺนาม กตนฺติ ตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ สตฺถา ตํ ภิกฺขุํ ครหิตฺวา น ภิกฺขเว อิทาเนว เอส ตสฺมึ สิปฺเป กุสโล ปุพฺเพปิ กุสโลเยว อโหสีติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต ตสฺส อมจฺโจ อโหสิ ฯ ตสฺมึ กาเล รญฺโญ ปุโรหิโต อติมุขโร โหติ พหุภาณี ฯ ตสฺมึ กเถตุํ อารทฺเธ อญฺเญ โอกาสเมว น ลภนฺติ ฯ ราชาปิ จินฺเตสิ กทา นุ โข เอตสฺส วจนปจฺเฉทกํ กญฺจิ ลภิสฺสามีติ ฯ โส ตโต ปฏฺฐาย ตถารูปํ เอกํ อุปธาเรนฺโต วิจรติ ฯ ตสฺมึ กาเล พาราณสิยํ เอโก ปีฐสปฺปิ สกฺขราขิปนสิปฺเป นิปฺผตฺตึ ปตฺโต ฯ คามทารกา นํ รถกํ อาโรเปตฺวา อากฑฺฒมานา พาราณสีนครทฺวารมูเล เอโก วิฏปสมฺปนฺโน มหานิโคฺรโธ อตฺถิ ตตฺถ อาเนตฺวา สมฺปริวาเรตฺวา กากณิกาทีนิ ทตฺวา หตฺถิรูปกํ กร อสฺสรูปกํ กราติ วทนฺติ ฯ โส สกฺขรา ขิปิตฺวา นิโคฺรธปณฺเณสุ นานารูปานิ ทสฺเสติ ฯ สพฺพานิ ปณฺณานิ ฉิทฺทาวจฺฉิทฺทาเนว อเหสุํ ฯ

อถ พาราณสีราชา อุยฺยานํ คจฺฉนฺโต ตํ ฐานํ ปาปุณิ ฯ อุสฺสารณภเยน สพฺเพ ทารกา ปลายึสุ ฯ ปีฐสปฺปิ ตตฺเถว นิปชฺชิ ฯ ราชา นิโคฺรธมูลํ ปตฺวา รเถว นิสินฺโน ปตฺตานํ ฉิทฺทตาย ฉายํ กพรกพรํ ทิสฺวา โอโลเกนฺโต สพฺเพสํ ปตฺตานํ ฉิทฺทภาวํ ทิสฺวา เกเนตานิ เอวํ กตานีติ ปุจฺฉิ ฯ ปีฐสปฺปินา เทวาติ ฯ ราชา อิมํ นิสฺสาย พฺราหฺมณสฺส วจนปจฺเฉทํ กาตุํ สกฺกา ภวิสฺสตีติ จินฺเตตฺวา กหํ ภเณ ปีฐสปฺปีติ ปุจฺฉิ ฯ วิจินนฺตา นํ มูลนฺตเร นิปนฺนํ ทิสฺวา อยํ เทวาติ อาหรึสุ ฯ ราชา ตํ ปกฺโกสาเปตฺวา ปริสํ อุสฺสาเรตฺวา ปุจฺฉิ อมฺหากํ สนฺติเก เอโก มุขรพฺราหฺมโณ อตฺถิ สกฺขิสฺสสิ ตํ นิสฺสทฺทํ กาตุนฺติ ฯ นาฬิมตฺตา อชลณฺฑิกา ลภนฺโต สกฺขิสฺสามิ เทวาติ ฯ ราชา ปีฐสปฺปึ ฆรํ เนตฺวา อนฺโตสาณิยํ นิสีทาเปตฺวา สาณิยา ฉิทฺทํ กาเรตฺวา พฺราหฺมณสฺส ฉิทฺทาภิมุขํ อาสนํ ปญฺญาเปตฺวา นาฬิมตฺตา สุกฺขา อชลณฺฑิกา ปีฐสปฺปิสฺส สนฺติเก ฐปาเปตฺวา พฺราหฺมณํ อุปฏฺฐานกาเล อาคตํ ตสฺมึ อาสเน นิสีทาเปตฺวา กถํ สมุฏฺฐาเปสิ ฯ พฺราหฺมโณ อญฺเญสํ โอกาสํ อทตฺวา รญฺญา สทฺธึ กเถตุํ อารภิ ฯ อถสฺส โส ปีฐสปฺปิ สาณิจฺฉิทฺเทน เอเกกํ อชลณฺฑิกํ ปจฺฉิยํ ปเวเสนฺโต วิย ตาลุตลมฺหิเยว ปาเตติ ฯ พฺราหฺมโณ อาคตาคตํ นาฬิยํ เตลํ ปเวเสนฺโต วิย คิลติ ฯ สพฺพา ปริกฺขยํ คมึสุ ฯ ตสฺส ตา นาฬิมตฺตา อชลณฺฑิกา กุจฺฉึ ปวิฏฺฐา อฑฺฒาฬฺหกมตฺตา อเหสุํ ฯ ราชา ตาสํ ปริกฺขีณภาวํ ญตฺวา อาห อาจริย ตุมฺเหหิ อติมุขรตาย นาฬิมตฺตา อชลณฺฑิกา คิลิตา กิญฺจิ น ชานิตฺถ อิโตทานิ อุตฺตรึ ชิราเปตุํ น สกฺขิสฺสถ คจฺฉถ ปิยงฺคุทกํ ปิวิตฺวา ฉฑฺเฑตฺวา อตฺตานํ อโรคํ กโรถาติ ฯ พฺราหฺมโณ ตโต ปฏฺฐาย ปิหิตมุโข วิย หุตฺวา กเถนฺเตนาปิ สทฺธึ อกถนสีโล อโหสิ ฯ ราชา อิมินา เม กณฺณสุขํ กตนฺติ ปีฐสปฺปิสฺส สตสหสฺสุฏฺฐานเก จตูสุ ทิสาสุ จตฺตาโร คาเม อทาสิ ฯ โพธิสตฺโต ราชานํ อุปสงฺกมิตฺวา เทว สิปฺปํ นาม โลเก ปณฺฑิเตหิ อุคฺคณฺหิตพฺพํ ปีฐสปฺปินา สาลิตฺตกมตฺเตนาปิ อยํ สมฺปตฺติ ลทฺธาติ วตฺวา อิมํ คาถมาห

สาธุ โข สิปฺปกนฺนาม อปิ ยาทิสกีทิสํ

ปสฺส ขญฺชปฺปหาเรน ลทฺธา คามา จตุทฺทิสาติ ฯ

ตตฺถ ปสฺส ขญฺชปฺปหาเรนาติ ปสฺส มหาราช อิมินา ขญฺชปีฐสปฺปินา อชลณฺฑิกาปหาเรน จตุทฺทิสา จตฺตาโร คามา ลทฺธา อญฺเญสํ สิปฺปานํ โก อานิสํสปริจฺเฉโทติ สิปฺปสฺส คุณํ กเถสิ ฯ

สตฺถา อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ ตทา ปีฐสปฺปิ อยํ ภิกฺขุ อโหสิ ราชา อานนฺโท ปณฺฑิตามจฺโจ ปน อหเมวาติ ฯ

สาลิตฺตกชาตกํ สตฺตมํ ฯ