๓. สิคาลชาดก

๓ สิคาลชาตกํ

สทฺทหาสิ สิคาลสฺสาติ อิมํ สตฺถา เวฬุวเน วิหรนฺโต เทวทตฺตํ อารพฺภ กเถสิ ฯ

ตสฺมึ สมเย ภิกฺขู ธมฺมสภายํ สนฺนิปติตฺวา อาวุโส เทวทตฺเตน ปญฺจ ภิกฺขุสตานิ อาทาย คยาสีสํ คนฺตฺวา ยํ สมโณ โคตโม กโรติ น โส ธมฺโม ยมหํ กโรมิ อยเมว ธมฺโมติ เต ภิกฺขู อตฺตโน ลทฺธึ คาหาเปตฺวา ฐานปฺปตฺตํ มุสาวาทํ กตฺวา สงฺฆํ ภินฺทิตฺวา เอกสีมายํ เทฺว อุโปสถา กตาติ เทวทตฺตสฺส อคุณํ กเถนฺตา นิสีทึสุ ฯ สตฺถา อาคนฺตฺวา กาย นุตฺถ ภิกฺขเว เอตรหิ กถาย สนฺนิสินฺนาติ ปุจฺฉิตฺวา อิมาย นามาติ วุตฺเต น ภิกฺขเว เทวทตฺโต อิทาเนว มุสาวาที ปุพฺเพปิ มุสาวาทีเยวาติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต สุสานปสฺเส รุกฺขเทวตา หุตฺวา นิพฺพตฺติ ฯ ตทา พาราณสิยํ นกฺขตฺตํ สงฺฆุฏฺฐํ ฯ มนุสฺสา ยกฺขพลิกมฺมํ กโรมาติ เตสุ เตสุ จจฺจรรจฺฉาทิฏฺฐาเนสุ มจฺฉมํสาทีนิ วิปฺปกิริตฺวา กปาลเกสุ พหุํ สุรํ ฐปยึสุ ฯ อเถโก สิคาโล อฑฺฒรตฺติสมเย นิทฺธมเนน นครํ ปวิสิตฺวา มจฺฉมํสาทีนิ ขาทิตฺวา สุรํ ปิวิตฺวา ปุนฺนาคคจฺฉนฺตรํ ปวิสิตฺวา ยาว อรุณุคฺคมนา นิทฺทํ โอกฺกมิ ฯ โส ปพุชฺฌิตฺวา อาโลกํ ทิสฺวา อิทานิ นิกฺขมิตุํ น สกฺกาติ มคฺคสมีปํ คนฺตฺวา อทิสฺสมาโน นิปชฺชิตฺวา อญฺเญ มนุสฺเส ทิสฺวาปิ กิญฺจิ อวตฺวา เอกํ พฺราหฺมณํ มุขโธวนตฺถาย คจฺฉนฺตํ ทิสฺวา จินฺเตสิ พฺราหฺมณา นาม ธนโลภา โหนฺติ อิมํ ธเนน ปโลเภตฺวา ยถา มํ อุปกจฺฉนฺตเร กตฺวา นครา นีหรติ ตถา กริสฺสามีติ ฯ โส มนุสฺสภาสาย พฺราหฺมณาติ อาห ฯ โส นิวตฺติตฺวา โก มํ ปกฺโกสตีติ อาห ฯ อหํ พฺราหฺมณาติ ฯ กึการณาติ ฯ พฺราหฺมณ มยฺหํ เทฺว กหาปณสตานิ อตฺถิ สเจ มํ อุปกจฺฉนฺตเร กตฺวา อุตฺตราสงฺเคน ปฏิจฺฉาเทตฺวา ยถา น โกจิ ปสฺสติ ตถา นครา นิกฺขมาเปตุํ สกฺโกสิ ตุยฺหํ เต กหาปเณ ทสฺสามีติ ฯ พฺราหฺมโณ ธนโลเภน สาธูติ สมฺปฏิจฺฉิตฺวา ตถา กตฺวา อาทาย นครา นิกฺขมิตฺวา โถกํ อคมาสิ ฯ อถ นํ สิคาโล ปุจฺฉิ กตรํ ฐานํ พฺราหฺมณาติ ฯ อสุกํ นามาติ ฯ อญฺญํ โถกํ ฐานํ คจฺฉาติ ฯ เอวํ ปุนปฺปุนํ วทนฺโต มหาสุสานํ ปตฺวา อิธ มํ โอตาเรหีติ อาห ฯ อถ นํ โอตาเรสิ ฯ สิคาโล เตนหิ พฺราหฺมณ อุตฺตริสาฏกํ ปฏฺฐราติ อาห ฯ โส ธนโลเภน อตฺตโน อุตฺตราสงฺคํ ปฏฺฐริ ฯ อถ นํ อิมํ รุกฺขมูลํ ขณาหีติ ปฐวีขณเน โยเชตฺวา พฺราหฺมณสฺส อุตฺตริสาฏกํ อภิรุยฺห จตูสุ กณฺเณสุ มชฺเฌ จาติ ปญฺจสุ ฐาเนสุ สรีรนิสฺสนฺทํ ปาเตตฺวา มกฺเขตฺวา เจว เตเมตฺวา จ สุสานวนํ ปาวิสิ ฯ โพธิสตฺโต รุกฺขวิฏเป ฐตฺวา อิมํ คาถมาห

สทฺทหาสิ สิคาลสฺส สุราปีตสฺส พฺราหฺมณ

สิปฺปิกานํ สตํ นตฺถิ กุโต กํสสตา ทุเวติ ฯ

ตตฺถ สทฺทหาสีติ สทฺทหสิ ฯ อยเมว วา ปาโฐ ฯ ปตฺติยายสีติ อตฺโถ ฯ สิปฺปิกานํ สตํ นตฺถีติ เอตสฺส หิ สิปฺปิกานํ สตมฺปิ นตฺถิ ฯ กุโต กํสสตา ทุเวติ เทฺว กหาปณสตานิ ปนสฺส กุโตเยวาติ ฯ

โพธิสตฺโต อิมํ คาถํ วตฺวา คจฺฉ พฺราหฺมณ ตว สาฏกํ โธวิตฺวา นฺหายิตฺวา อตฺตโน กมฺมํ กโรหีติ วตฺวา อนฺตรธายิ ฯ พฺราหฺมโณ ตถา กตฺวา วญฺจิโต วตมฺหิ อิมินาติ โทมนสฺสปฺปตฺโต ปกฺกามิ ฯ

สตฺถา อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ ตทา สิคาโล เทวทตฺโต อโหสิ รุกฺขเทวตา ปน อหเมวาติ ฯ

สิคาลชาตกํ ตติยํ ฯ