๘. มูสิกชาดก
เล่มที่ ๒๗ · ข้อ ๑๒๘ · บรรทัด ๘๔๓เรื่องนี้ในคลังชาดก
คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรไทย ตัวบทจาก 84000.org
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
๘ มูสิกชาตกํ
โย เว ธมฺมทฺธชํ กตฺวาติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต เอกํ กุหกํ ภิกฺขุํ อารพฺภ กเถสิ ฯ
ตทา หิ สตฺถา ตสฺส กุหกภาเว อาโรจิเต น ภิกฺขเว อิทาเนว ปุพฺเพเปส กุหโกเยวาติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ
อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต มูสิกโยนิยํ ปฏิสนฺธึ คเหตฺวา วุฑฺฒิมนฺวาย มหาสรีโร สูกรจฺฉาปกสทิโส หุตฺวา อเนกสตมูสิกาหิ ปริวุโต อรญฺเญ วิจรติ ฯ อเถโก สิคาโล อิโต จิโต จ วิจรนฺโต ตํ มูสิกยูถํ ทิสฺวา อิมา มูสิกา วญฺเจตฺวา ขาทิสฺสามีติ จินฺเตตฺวา มูสิกานํ อาสยสฺส อวิทูเร สุริยาภิมุโข วาตํ ปิวนฺโต เอเกน ปาเทน อฏฺฐาสิ ฯ โพธิสตฺโต โคจราย จรมาโน ตํ ทิสฺวา สีลวา เอโส ภวิสฺสตีติ ตสฺส สนฺติกํ คนฺตฺวา ภนฺเต ตฺวํ โก นามาติ ปุจฺฉิ ฯ ธมฺมิโก นามาติ ฯ จตฺตาโร ปาเท ภูมิยํ อฏฺฐเปตฺวา กสฺมา เอเกเนว ฐิโตสีติ ฯ มยิ จตฺตาโร ปาเท ปฐวิยํ ฐเปนฺเต ปฐวี สหิตุํ น สกฺโกติ ตสฺมา เอเกเนว ติฏฺฐามีติ ฯ มุขํ วิวริตฺวา กสฺมา ฐโตสีติ ฯ มยํ อญฺญํ น ภกฺขยาม วาตเมว ภกฺขยามาติ ฯ อถ กสฺมา สุริยาภิมุขา ติฏฺฐถาติ ฯ สุริยํ นมสฺสามาติ ฯ โพธิสตฺโต ตสฺส วจนํ สุตฺวา สีลวา เอโส ภวิสฺสตีติ ตโต ปฏฺฐาย มูสิกคเณน สทฺธึ สายํ ปาตํ ตสฺส อุปฏฺฐานํ คจฺฉติ ฯ อถสฺส อุปฏฺฐานํ กตฺวา คมนกาเล สิคาโล สพฺพปจฺฉิมํ มูสิกํ คเหตฺวา มํสํ ขาทิตฺวา อชฺโฌหริตฺวา มุขํ ปุญฺฉิตฺวา ติฏฺฐติ ฯ อนุปุพฺเพน มูสิกคโณ ตนุโก ชาโต ฯ มูสิกา ปุพฺเพ อมฺหากํ อาสโย นปฺปโหติ มยํ นิรนฺตรา ติฏฺฐาม อิทานิ สิถิโล เอวมฺปิ อาสโย น ปูรเตว กึ นุ โข เอตนฺติ โพธิสตฺตสฺส ปวุตฺตึ อาโรเจสุํ ฯ โพธิสตฺโต เกน นุ โข การเณน มูสิกา ตนุกาติ จินฺเตนฺโต สิคาเล อาสงฺกํ ฐเปตฺวา วีมํสิสฺสามิ นนฺติ อุปฏฺฐานกาเล เสสมูสิกา ปุรโต กตฺวา สยํ ปจฺฉโต อโหสิ ฯ สิคาโล ตสฺส อุปริ ปกฺขนฺทิ ฯ โพธิสตฺโต อตฺตโน คหณตฺถาย ตํ ปกฺขนฺตํ ทิสฺวา นิวตฺเตตฺวา โภ สิคาล อิทนฺเต วตฺตสมาทานํ น ธมฺมสุธมฺมตาย ปเรสมฺปน วิหึสนตฺถาย ธมฺมทฺธชํ กตฺวา จรสีติ วตฺวา อิมํ คาถมาห
โย เว ธมฺมทฺธชํ กตฺวา นิคุยฺโห ปาปมาจเร
วิสฺสาสยิตฺวา ภูตานิ พิฬารนฺนาม ตํ วตนฺติ ฯ
ตตฺถ โย เวติ ขตฺติยาทีสุ โยโกจิเทว ฯ ธมฺมทฺธชํ กตฺวาติ ทสกุสลกมฺมปถํ ธมฺมทฺธชํ กตฺวา ตํ กโรนฺโต วิย อุสฺสาเปตฺวา ทสฺเสนฺโตติ อตฺโถ ฯ วิสฺสาสยิตฺวาติ สีลวา อยนฺติ สญฺญาย สญฺชาตวิสฺสาสานิ กตฺวา ฯ พิฬารนฺนาม ตํ วตนฺติ ตํ เอวํ ธมฺมทฺธชํ กตฺวา รโห ปาปานิ กโรนฺตสฺเสว วตํ เกราฏิกวตนฺนาม โหตีติ อตฺโถ ฯ
มูสิกราชา กเถนฺโตว อุปฺปติตฺวา ตสฺส คีวายํ ปติตฺวา หนุกสฺส เหฏฺฐา อนฺโตคลนาฬิยํ ฑํสิตฺวา ชีวิตกฺขยํ ปาเปสิ ฯ มูสิกคโณ นิวตฺติตฺวา สิคาลํ มุรุมุราติ ขาทิตฺวา อคมาสิ ฯ ปฐมาคตาปิ กิรสฺส มํสํ ลภึสุ ปจฺฉา อาคตา น ลภึสุ ฯ ตโต ปฏฺฐาย มูสิกคโณ นิพฺภโย ชาโต สุขลาโภ ฯ
สตฺถา อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ ตทา สิคาโล กุหกภิกฺขุ อโหสิ มูสิกราชา ปน อหเมวาติ ฯ
มูสิกชาตกํ อฏฺฐมํ ฯ
-------
ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรไทย เล่มที่ ๓๖ จาก 84000.org
รายงานข้อผิดพลาด