๑๐. วินีลกชาดก

๑๐ วินีลกชาตกํ

เอวเมว นูน ราชานนฺติ อิทํ สตฺถา เวฬุวเน วิหรนฺโต เทวทตฺตสฺส สุคตาลยํ อารพฺภ กเถสิ ฯ

เทวทตฺเต หิ คยาสีสํ อาคตานํ ทฺวินฺนํ อคฺคสาวกานํ สุคตาลยํ ทสฺเสตฺวา นิปนฺเน อุโภปิ เถรา ธมฺมํ เทเสตฺวา อตฺตโน นิสฺสิตเก อาทาย เวฬุวนํ อาคมึสุ ฯ เต สตฺถารา สาริปุตฺต เทวทตฺโต ตุมฺเห ทิสฺวา กึ อกาสีติ ปุฏฺฐา ภนฺเต สุคตาลยํ ทสฺเสตฺวา มหาวินาสํ ปาปุณีติ อาโรเจสุํ ฯ สตฺถา น โข สาริปุตฺต เทวทตฺโต อิทาเนว มม อนุกิริยํ กโรนฺโต มหาวินาสํ ปาปุณิ, ปุพฺเพปิ ปตฺโต เยวาติ วตฺวา เถเรน ยาจิโต อตีตํ อาหริ ฯ

อตีเต วิเทหรฏฺเฐ มิถิลายํ วิเทเห รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต ตสฺส อคฺคมเหสิยา กุจฺฉิสฺมึ นิพฺพตฺโต วยปฺปตฺโต ตกฺกสิลายํ สพฺพสิปฺปานิ อุคฺคณฺหิตฺวา ปิตุ อจฺจเยน รชฺเช ปติฏฺฐาสิ ฯ ตทา เอกสฺส สุวณฺณราชหํสสฺส โคจรภูมิยํ กากิยา สทฺธึ สํวาโส อโหสิ ฯ สา ปุตฺตํ วิชายิ ฯ โส เนว มาตุ ปฏิรูปโก อโหสิ น ปิตุ ฯ อถสฺส วินีลกธาตุกตฺตา วินีลโกเตฺวว นามํ อกํสุ ฯ หํสราชา อภิณฺหํ คนฺตฺวา ปุตฺตํ ปสฺสติ ฯ อปเร ปนสฺส เทฺว หํสโปตกา ปุตฺตา อเหสุํ ฯ เต ปิตรํ อภิณฺหํ มนุสฺสปถํ คจฺฉนฺตํ ทิสฺวา ปุจฺฉึสุ ตาต ตุมฺเห กสฺมา อภิณฺหํ มนุสฺสปถํ คจฺฉถาติ ฯ ตาต เอกาย เม กากิยา สทฺธึ สํวาสมนฺวาย เอโก ปุตฺโต ชาโต, วินีลโกติสฺส นามํ, ตมหํ ทฏฺฐุํ คจฺฉามีติ ฯ กหํ ปเนเต วสนฺตีติ ฯ วิเทหรฏฺเฐ มิถิลายํ อวิทูเร อมุกสฺมึ นาม ฐาเน เอกสฺมึ ตาลคฺเค วสนฺตีติ ฯ ตาต มยํ คนฺตฺวา อาเนสฺสามาติ อาหํสุ ฯ ตาต มนุสฺสปโถ นาม สาสงฺโก สปฺปฏิภโย, ตุมฺเห มา คจฺฉถ, มยํ คนฺตฺวา ตํ อาเนสฺสามาติ อาห ฯ เทฺว หํสโปตกา ปิตุ วจนํ อนาทยิตฺวา ปิตรา อาจิกฺขิตสญฺญาย ตตฺถ คนฺตฺวา ตํ วินีลกํ เอกสฺมึ ทณฺฑเก นิสีทาเปตฺวา มุขตุณฺฑเกน ทณฺฑกโกฏิยํ ฑํสิตฺวา มิถิลนครมตฺถเกน ปายึสุ ฯ ตสฺมึ ขเณ วิเทหราชา สพฺพเสตจตุสินฺธวยุตฺตรถวเร นิสีทิตฺวา นครํ ปทกฺขิณํ กโรติ ฯ วินีลโก ตํ ทิสฺวา จินฺเตสิ มยฺหํ วิเทหรญฺญา สทฺธึ กึ นานากรณํ, เอโส จตุสินฺธวยุตฺเต รเถ นิสีทิตฺวา นครํ อนุสญฺจรติ, อหํ ปน หํสยุตฺเต รเถ นิสีทิตฺวา คจฺฉามีติ ฯ โส อากาเสน คจฺฉนฺโต ปฐมํ คาถมาห

เอวเมว นูน ราชานํ เวเทหํ มิถิลคฺคหํ

อสฺสา วหนฺติ อาชญฺญา ยถา หํสา วินีลกนฺติ ฯ

ตตฺถ เอวเมวาติ เอวเมว ฯ นูนาติ ปริวิตกฺเก นิปาโต เอกํเสปิ วตฺตติเยว ฯ เวเทหนฺติ วิเทหรฏฺฐิสฺสรํ ฯ มิถิลคฺคหนฺติ มิถิลคฺเคหํ มิถิลาย ฆรํ ปริคฺคเหตฺวา วสมานนฺติ อตฺโถ ฯ อาชญฺญาติ การณาการณํ ชานนกา ฯ ยถา หํสา วินีลกนฺติ ยถา อิเม หํสา มํ วินีลกํ วหนฺติ เอวเมว วหนฺตีติ ฯ

หํสโปตกา ตสฺส วจนํ สุตฺวา กุชฺฌิตฺวา อิเธว นํ ปาเตตฺวา คมิสฺสามาติ จิตฺตํ อุปฺปาเทตฺวาปิ เอวํ กเตปิ ปิตา โน กึ วกฺขตีติ ครหภเยน ปิตุ สนฺติกํ เนตฺวา เตน กตกิริยํ ปิตุ อาจิกฺขึสุ ฯ อถ นํ ปิตา กุชฺฌิตฺวา กึ ตฺวํ มม ปุตฺเตหิ อธิกตโรสิ โย มม ปุตฺเต อภิภวิตฺวา รเถ ยุตฺตสินฺธเว วิย กโรสิ, อตฺตโน ปมาณํ น ชานาสิ, อิมํ ฐานํ ตว อโคจโร, อตฺตโน มาตุ วสนฏฺฐานเมว คจฺฉาหีติ ตชฺเชตฺวา ทุติยํ คาถมาห

วินีล ทุคฺคํ ภชสิ, อภูมึ ตาต เสวสิ,

คามนฺตกานิ เสวสฺสุ เอตํ มาตาลยนฺตุวนฺติ ฯ

ตตฺถ วินีลาติ ตํ นาเมน อาลปติ ฯ ทุคฺคํ ภชสีติ อิเมสํ วสนํ คิริทุคฺคํ ภชสิ ฯ อภูมึ ตาต เสวสีติ ตาต คิริวิสมํ นาม ตว อภูมึ ตํ เสวสิ อุปคจฺฉสิ ฯ เอตํ มาตาลยนฺตุวนฺติ เอตํ คามนฺตํ อุกฺการฏฺฐานํ อามกสุสานฏฺฐานญฺจ ตว มาตุ อาลยํ เคหํ วสนฏฺฐานํ, ตตฺถ คจฺฉาติ ฯ

เอวนฺตํ ตชฺเชตฺวา คจฺฉถ นํ มิถิลนครสฺส อุกฺการภูมิยญฺเญว โอตาเรตฺวา เอถาติ ปุตฺเต อาณาเปสิ ฯ เต ตถา อกํสุ ฯ

สตฺถา อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ ฯ ตทา วินีลโก เทวทตฺโต อโหสิ, เทฺว หํสโปตกา เทฺว อคฺคสาวกา, ปิตา อานนฺโท, วิเทหราชา ปน อหเมวาติ ฯ

วินีลกชาตกํ ทสมํ ฯ

ทฬฺหวคฺโค ปฐโม ฯ

@เชิงอรรถ:

@*** หน้านี้ไม่มีข้อมูล ***