๒. สันถวชาดก

๒ สนฺถวชาตกํ

น สนฺถวสฺมา ปรมตฺถิ ปาปิโยติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต อคฺคิชุหนํ อารพฺภ กเถสิ ฯ

วตฺถุ เหฏฺฐา นงฺคุฏฺฐชาตเก กถิตสทิสเมว ฯ

ภิกฺขู เต อคฺคึ ชุหนฺเต ทิสฺวา ภนฺเต ชฏิลา นานปฺปการํ มิจฺฉาตปํ กโรนฺติ, อตฺถิ นุ โข เอตฺถ วุฑฺฒีติ ภควนฺตํ ปุจฺฉึสุ ฯ น ภิกฺขเว เอตฺถ กาจิ วุฑฺฒิ นาม อตฺถิ, โปราณกปณฺฑิตาปิ อคฺคิชุหเนน วุฑฺฒิ อตฺถีติ สญฺญาย จิรํ อคฺคึ ชุหิตฺวา ตสฺมึ กมฺเม อวุฑฺฒิเมว ทิสฺวา อคฺคึ อุทเกน นิพฺพาเปตฺวา สาขาทีนิ โปเถตฺวา ปุน นิวตฺติตฺวาปิ ตํ น โอโลเกสุนฺติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต พฺราหฺมณกุเล นิพฺพตฺติ ฯ มาตาปิตโร ตสฺส ชาตคฺคึ คเหตฺวา ตํ โสฬสวสฺสุทฺเทสิกํ อาหํสุ กินฺตาต ชาตคคึ คเหตฺวา อรญฺเญ อคฺคึ ปริจริสฺสสิ อุทานุ ตโย เวเท อุคฺคณฺหิตฺวา กุฏุมฺพํ สณฺฐเปตฺวา ฆราวาสํ วสิสฺสสีติ ฯ โส น เม ฆราวาเสน อตฺโถ, อรญฺเญ อคฺคึ ปริจริตฺวา พฺรหฺมโลกปรายโน ภวิสฺสามีติ ชาตคฺคึ คเหตฺวา มาตาปิตโร วนฺทิตฺวา อรญฺเญ ปวิสิตฺวา ปณฺณสาลาย วาสํ กปฺเปตฺวา อคฺคึ ปริจริ ฯ โส เอกทิวสํ นิมนฺตนฏฺฐานํ คนฺตฺวา สปฺปินา ปายาสํ ลภิตฺวา อิมํ ปายาสํ มหาพฺรหฺมุโน ทสฺสามีติ ๑- ตํ ปายาสํ

@เชิงอรรถ: ๑ ยชิสฺสามีตีติปิ ฯ อาหริตฺวา อคฺคึ สริตฺวา อคฺคึ ปูชยิตฺวา อคฺคึ ตาว ภควนฺตํ สปฺปิยุตฺตํ ปายาสํ ปาเยมีติ ปายาสํ อคฺคิมฺหิ ปกฺขิปิ ฯ พหุสิเนเห ปายาเส อคฺคิมฺหิ ปกฺขิตมตฺเต เยว อคฺคิ ชลิตฺวา อจฺจุคฺคตานิ อจฺฉีหิ ปณฺณสาลํ ฌาเปสิ ฯ พฺราหฺมโณ ภีตตสิโต ปลายิตฺวา พหิ ฐตฺวา กาปุริเสหิ นาม สนฺถโว น กาตพฺโพ, อิทานิ เม อิมินา อคฺคินา กิจฺเฉน กตา ปณฺณสาลา ฌาปิตาติ วตฺวา ปฐมํ คาถมาห

น สนฺถวสฺมา ปรมตฺถิ ปาปิโย

โย สนฺถโว กาปุริเสน โหติ,

สนฺตปฺปิโต สปฺปินา ปายาเสน

กิจฺฉา กตํ ปณฺณกุฏึ อทฑฺฑหีติ ฯ

ตตฺถ น สนฺถวสฺมาติ ตณฺหาสนฺถวาปิ มิตฺตสนฺถวาปิ ทุวิธาปิ เอตสฺมา สนฺถวา ปรํ อุตฺตรึ อญฺญํ ปาปตรํ ลามกตรํ นาม นตฺถีติ อตฺโถ ฯ โย สนฺถโว กาปุริเสนาติ โย ปาปเกน กาปุริเสน สทฺธึ ทุวิโธปิ เอส สนฺถโว ตโต ปาปตรํ อญฺญํ นตฺถิ ฯ กสฺมา ฯ สนฺตปฺปิโต อทฑฺฑหีติ ยสฺมา สปฺปินา จ ปายาเสน จ สนฺตปฺปิโตปิ อยํ อคฺคิ มยา กิจฺเฉน กตํ ปณฺณสาลํ ฌาเปสีติ อตฺโถ ฯ

โส เอวํ วตฺวา น เม มิตฺตทุพฺภินา อตฺโถติ ตํ อคฺคึ อุทเกน นิพฺพาเปตฺวา สาขาหิ โปเถตฺวา อนฺโตหิมวนฺตํ ปวิสิตฺวา เอกํ สามํ นาม มิคึ สีหสฺส จ พฺยคฺฆสฺส จ ทีปิโน จ มุขํ เลหนฺตึ ทิสฺวา สปฺปุริเสหิ สทฺธึ สนฺถวา ปรํ เสยฺโย นาม นตฺถีติ จินฺเตตฺวา ทุติยํ คาถมาห

น สนฺถวสฺมา ปรมตฺถิ เสยฺโย

โย สนฺถโว สปฺปุริเสน โหติ,

สีหสฺส พฺยคฺฆสฺส จ ทีปิโน จ

สามา มุขํ เลหติ สนฺถเวนาติ ฯ

ตตฺถ สามา มุขํ เลหติ สนฺถเวนาติ สามา นาม มิคี อิเมสํ ติณฺณํ ชนานํ สนฺถเวน สิเนเหน มุขํ เลหตีติ ฯ

เอวญฺจ ปน วตฺวา โพธิสตฺโต อนฺโตหิมวนฺตํ ปวิสิตฺวา อิสิปพฺพชฺชํ ปพฺพชิตฺวา อภิญฺญา จ สมาปตฺติโย จ นิพฺพตฺเตตฺวา ชีวิตปริโยสาเน พฺรหฺมโลกูปโค อโหสิ ฯ

สตฺถา อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ ฯ อหนฺเตน สมเยน ตาปโส อโหสินฺติ ฯ

สนฺถวชาตกํ ทุติยํ ฯ