๑๐. สีลานิสังสชาดก

10 Sīlānisaṃsajātakaṃ

passa saddhāya sīlassāti idaṃ satthā jetavane viharanto ekaṃ saddhaṃ upāsakaṃ ārabbha kathesi.

So kira saddho pasanno ariyasāvako ekadivasaṃ jetavanaṃ gacchanto sāyaṃ aciravatīnadītīraṃ gantvā nāvike nāvaṃ tīre ṭhapetvā dhammassavanatthāya gate titthe nāvaṃ adisvā buddhārammaṇaṃ pītiṃ daḷhaṃ gahetvā nadiṃ otari. Tassa pādā udakamhi na osīdiṃsu. So paṭhavītale gacchanto viya vemajjhagatakāle vīciṃ passati. Athassa buddhārammaṇapīti mandā jātā, tassa pādā osīdituṃ ārabhiṃsu. So puna buddhārammaṇaṃ pītiṃ daḷhaṃ katvā udakapiṭṭheneva gantvā jetavanaṃ pavisitvā satthāraṃ vanditvā ekamantaṃ nisīdi. Satthā tena saddhiṃ paṭisanthāraṃ katvā upāsaka kacci maggaṃ āgacchanto appakilamathena āgatosīti pucchitvā bhante buddhārammaṇaṃ pītiṃ gahetvā udakapiṭṭhe patiṭṭhaṃ labhitvā paṭhaviṃ maddanto viya āgatomhīti vutte na kho upāsaka tvaññeva buddhaguṇe anussaritvā patiṭṭhaṃ Laddho, pubbepi upāsakā samuddamajjhe nāvāya bhinnāya buddhaguṇe anussarantā patiṭṭhaṃ labhiṃsūti vatvā tena yācito atītaṃ āhari.

Atīte kassapasammāsambuddhakāle sotāpanno ariyasāvako ekena nahāpitakuṭumbikena saddhiṃ nāvaṃ abhirūhi. Tassa nahāpitassa bhariyā ayya imassa sukhadukkhaṃ tava bhāroti nahāpitampi tassa hatthe nikkhipi. Athassa nāvā sattame divase samuddamajjhe bhinnā. Tepi dve janā ekasmiṃ phalake nipannā ekadīpakaṃ pāpuṇiṃsu. Tattha so nahāpito sakuṇe māretvā pacitvā khādanto upāsakassa deti. Upāsako alaṃ mayhanti na khādati. So cintesi imasmiṃ ṭhāne amhākaṃ ṭhapetvā tīṇi saraṇāni aññā patiṭṭhā natthīti. So tiṇṇaṃ ratanānaṃ guṇe anussari. Athassa anussarantassa tasmiṃ dīpake nibbatto nāgarājā attano sarīraṃ mahānāvaṃ katvā māpesi. Samuddadevatā niyāmako māṇavo ahosi. Nāvā sattaratanehi pūrayittha. Tayo kūpakā indanīlamaṇimayā ahesuṃ, sovaṇṇamayo lakāro rajatamayāni yottāni sovaṇṇamayāni yaṭṭhiyāni. Samuddadevatā nāvāya ṭhatvā atthi jambudīpaṃ gamikāti ghoseti. Upāsako mayaṃ gamissāmāti āha. Tena hi ehi nāvaṃ abhirūhāti. So nāvaṃ abhirūhitvā nahāpitaṃ pakkosi. Samuddadevatā tuyhaññeva labbhati na etassāti āha. Kiṃkāraṇāti. Etassa sīlācāraguṇā natthi, taṃ kāraṇaṃ, ahaṃ tuyhaṃ nāvaṃ āharāmi na etassāti. Hotu, ahaṃ attano dinnadānena rakkhitasīlena Bhāvitabhāvanāya etassa pattiṃ dammīti. Nahāpito anumodāmīti āha. Devatā idāni gaṇhissāmīti tampi āropetvā ubhopi jane samuddā nikkhamitvā nadiyā bārāṇasiṃ patvā attano ānubhāvena dvinnampi tesaṃ gehe dhanaṃ patiṭṭhāpetvā paṇḍiteheva saddhiṃ saṃsaggo nāma kātabbo, sace imassa nahāpitassa iminā upāsakena saddhiṃ saṃsaggo nābhavissa, samuddamajjhe yeva nassissatīti paṇḍitasaṃsaggassa guṇe kathayamānā imā gāthā avoca

passa saddhāya sīlassa cāgassa ca ayaṃ phalaṃ,

nāgo nāvāya vaṇṇena saddhaṃ vahati upāsakaṃ.

Sabbhi reva samāsetha, sabbhi kubbetha santhavaṃ,

sataṃ hi sannivāsena sotthiṃ gacchati nahāpitoti.

Tattha passāti kañci aniyamitvā passathāti ālapati. Saddhāyāti lokiyalokuttarāya saddhāya. Sīlepi eseva nayo. Cāgassāti deyyadhammapariccāgassa ceva kilesapariccāgassa ca. Ayaṃ phalanti idaṃ phalaṃ guṇaṃ ānisaṃsanti attho. Atha vā cāgassa phalaṃ passa ayaṃ nāgo nāvāya vaṇṇenāti evamettha attho daṭṭhabbo. Nāvāya vaṇṇenāti nāvāya saṇṭhānena. Saddhanti tīsu saraṇesu patiṭṭhitasaddhaṃ. Sabbhi revāti paṇḍitehi yeva. Samāsethāti ekato avaseyya upavaseyyāti attho. Kubbethāti kareyya. Santhavanti mittasanthavaṃ. Taṇhāsanthavo pana kenaci saddhiṃ na kātabbo. Nahāpitoti nahāpitakuṭumbiko. Nhāpitotipi pāṭho.

Evaṃ samuddadevatā ākāse ṭhatvā dhammaṃ desetvā ovaditvā nāgarājānaṃ gaṇhitvā attano vimānameva agamāsi.

Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā saccāni pakāsetvā jātakaṃ samodhānesi. Saccapariyosāne upāsako sakadāgāmiphale patiṭṭhahi. Tadā sotāpanno upāsako uttariṃ maggaṃ bhāvetvā parinibbāyi. Nāgarājā sāriputto ahosi, samuddadevatā pana ahamevāti.

Sīlānisaṃsajātakaṃ dasamaṃ.

Asadisavaggo catuttho.

@Footnote:

@*** hanṛ´ānīṛ´ā´mḗmīkhṛ´amūla ***