๑๐. สาธุสีลชาดก
เล่มที่ ๒๗ · ข้อ ๒๔๙ · บรรทัด ๑๔๗๙เรื่องนี้ในคลังชาดก
คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
10 Sādhusīlajātakaṃ
sarīradabyaṃ vuḍḍhabyanti idaṃ satthā jetavane viharanto aññataraṃ brāhmaṇaṃ ārabbha kathesi.
Tassa kira catasso dhītaro ahesuṃ. Tā cattāro janā patthenti, tesu eko abhirūpo sarīrasampanno, eko vayappatto mahallako, eko jātisampanno, eko sīlavā. Brāhmaṇo cintesi dhītaro nivesantena kassa nu kho dātabbā, kiṃ rūpasampannassa udāhu vayappattajātisampannasīlavantānaṃ aññatarassāti. So cintentopi ajānitvā imaṃ kāraṇaṃ sammāsambuddho jānissati, taṃ pucchitvā etesaṃ antare anucchavikassa dassāmīti gandhamālādīni gāhāpetvā vihāraṃ gantvā satthāraṃ vanditvā ekamantaṃ nisinno bhagavato ādito paṭṭhāya tamatthaṃ ārocetvā bhante imesu catūsu janesu kassa dātuṃ vaṭṭatīti pucchi. Satthā pubbepi te paṇḍitā Etaṃ pañhaṃ kathayiṃsu, bhavasaṅkhepagatattā pana sallakkhetuṃ na sakkosīti vatvā tena yācito atītaṃ āhari.
Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto brāhmaṇakule nibbattitvā vayappatto takkasilāyaṃ sippaṃ uggaṇhitvā āgantvā bārāṇasiyaṃ disāpāmokkho ācariyo ahosi. Athekassa brāhmaṇassa catasso dhītaro ahesuṃ. Tā evameva cattāro janā patthayiṃsu. Brāhmaṇo kassa nu kho dātabbāti ajānanto ācariyaṃ pucchitvā dātabbayuttakassa dassāmīti tassa santikaṃ gantvā tamatthaṃ pucchanto paṭhamaṃ gāthamāha
sarīradabyaṃ vuḍḍhabyaṃ sojaccaṃ sādhusīliyaṃ
brāhmaṇante va pucchāmi kinnu 1- tesaṃ vaṇimhaseti.
Tattha sarīradabyanti ādīhi tesaṃ catunnaṃ vijjamāne guṇe pakāseti. Ayamettha adhippāyo dhītaro me cattārome janā patthenti, tesu ekassa sarīradabyaṃ atthi sarīrasampadā 2- abhirūpabhāvo saṃvijjati, ekassa vuḍḍhabyaṃ vuḍḍhabhāvo mahallakatā atthi, ekassa sojaccaṃ sujātatā jātisampadā atthi. Sujaccantipi pāṭho. Ekassa sādhusīliyaṃ sundarasīlabhāvo sīlasampadā atthi. Brāhmaṇante va pucchāmāti tesu ekassa nāmetā dātabbāti ajānantā mayaṃ bhavantaṃ brāhmaṇaññeva pucchāma. Kinnu tesaṃ vaṇimhaseti tesaṃ catunnaṃ janānaṃ kathaṃ 3- vaṇimhase icchāma, kassa tā kumārikā dadāmāti pucchatīti.
@Footnote: 1 kannūtipi. 2 sarīrasampadāyātipi. 3 kantipi.
Taṃ sutvā ācariyo rūpasampadādīsu vijjamānāsupi vipannasīlo gārayho, tasmā taṃ appamāṇaṃ, amhākaṃ sīlavantabhāvo ruccatīti imamatthaṃ pakāsento dutiyaṃ gāthamāha
attho atthi sarīrasmiṃ vuḍḍhabyassa namo kare
attho atthi sujātasmiṃ sīlaṃ asmāka ruccatīti.
Tattha attho atthi sarīrasminti rūpasampanne sarīre attho viseso vuḍḍhi atthi yeva natthīti na vadāmi. Vuḍḍhabyassa namo kareti vuḍḍhabhāvassa pana namakārameva karomi, vuḍḍhabhāvo hi vandanamānanaṃ labhati. Attho atthi sujātasminti sujātepi purise vuḍḍhi atthi, jātisampatti hi icchitabbā yeva. Sīlaṃ asmāka ruccatīti amhākaṃ pana sīlameva ruccati. Sīlavā hi ācārasampanno sarīradabyavirahitopi pujjo pāsaṃsoti.
Brāhmaṇo tassa vacanaṃ sutvā sīlavantasseva dhītaro adāsi.
Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā saccāni pakāsetvā jātakaṃ samodhānesi. Saccapariyosāne brāhmaṇo sotāpattiphale patiṭṭhahi. Tadā brāhmaṇo ayameva ahosi, disāpāmokkho ācariyo pana ahamevāti.
Sādhusīlajātakaṃ dasamaṃ.
Ruhakavaggo pañcamo.
@Footnote:
@*** hanṛ´ānīṛ´ā´mḗmīkhṛ´amūla ***
ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๓๗ จาก 84000.org
รายงานข้อผิดพลาด