๙. กักกรชาดก

๙ กกฺกรชาตกํ ๑-

ทิฏฺฐา มยา วเน รุกฺขาติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต ธมฺมเสนาปติสาริปุตฺตสฺส สทฺธิวิหาริกํ ทหรภิกฺขุํ อารพฺภ กเถสิ ฯ

โส กิร อตฺตโน สรีรสฺส คุตฺติกมฺเม เฉโก อโหสิ ฯ สรีรสฺส เม สุขํ น ภเวยฺยาติ ภเยน อติสีตํ อติอุณฺหํ ปริโภคํ น กโรติ, สีตุณฺเหหิ สรีรํ กิลเมยฺยาติ ภเยน พหิ น นิกฺขมติ, อติกิลินฺนอุตฺตณฺฑุลาทีนิ น ภุญฺชติ ฯ ตสฺส สรีรคุตฺติกุสลตา สงฺฆมชฺเฌ ปากฏา ชาตา ฯ ธมฺมสภายํ ภิกฺขู กถํ สมุฏฺฐาเปสุํ อาวุโส อสุกทหโร กิร สรีรคุตฺติกมฺเม เฉโกติ ฯ สตฺถา อาคนฺตฺวา กายนุตฺถ ภิกฺขเว เอตรหิ กถาย สนฺนิสินฺนาติ ปุจฺฉิตฺวา อิมาย นามาติ วุตฺเต น ภิกฺขเว อยํ ทหโร อิทาเนว สรีรคุตฺติกมฺเม เฉโก, ปุพฺเพปิ เฉโก เยว อโหสีติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต

@เชิงอรรถ: ๑ กกรชาตกนฺติปิ ฯเปฯ อรญฺญายตเน รุกฺขเทวตา อโหสิ ฯ อเถโก สกุณลุทฺทโก เอกํ กกฺกรํ อาทาย วาลรชฺชุญฺจ ยฏฺฐิญฺจ คเหตฺวา อรญฺเญ กกฺกเร พนฺธนฺโต เอกํ ปลายิตฺวา อรญฺญํ ปวิฏฺฐํ ปุราณกกฺกรํ พนฺธิตุํ อารภิ ฯ โส วาลปาเส กุสลตาย อตฺตานํ พนฺธิตุํ น เทติ, อุฏฺฐายุฏฺฐาย นิลียติ ฯ ลุทฺทโก อตฺตานํ สาขาปลฺลเวหิ ปฏิจฺฉาเทตฺวา ปุนปฺปุนํ ยฏฺฐิญฺจ ปาสญฺจ โอฑฺเฑติ ฯ กกฺกโร ตํ ลชฺชาเปตุกาโม มานุสิวาจํ นิจฺฉาเรตฺวา ปฐมํ คาถมาห

ทิฏฺฐา มยา วเน รุกฺขา อสฺสกณฺณวิเภทกา,

น ตานิ เอวํ สกฺกนฺติ ยถา ตฺวํ รุกฺขํ สกฺกสีติ ฯ

ตสฺสตฺโถ สมฺม ลุทฺทก มยา อิมสฺมึ วเน ชาตา พหู อสฺสกณฺณา จ วิเภทกา จ รุกฺขา ทิฏฺฐปุพฺพา, ตานิ รุกฺขานิ ยถา ตฺวํ สกฺกสิ สงฺกมสิ อิโต จิโต จ วิจรสิ, เอวํ น สกฺกนฺติ น สงฺกมนฺติ น วิจรนฺติ ฯ

เอวํ วตฺวา จ ปน โส กกฺกโร ปลายิตฺวา อญฺญตฺถ อคมาสิ ฯ ตสฺส ปลายิตฺวา คตกาเล ลุทฺทโก ทุติยํ คาถมาห

ปุราณกกฺกโร อยํ เภตฺวา ปญฺชรมาคโต

กุสโล วาลปาสานํ อปกฺกมติ ภาสตีติ ฯ

ตตฺถ กุสโล วาลปาสานนฺติ วาลมเยสุ ปาเสสุ กุสโล อตฺตานํ พนฺธิตุํ อทตฺวา ปกฺกมติ เจว ภาสติ จ, ภาสิตฺวา จ ปน ปลาโตติ ฯ

เอวํ วตฺวา ลุทฺทโก อรญฺเญ วิจริตฺวา ยถาลทฺธํ อาทาย เคหเมว คโต ฯ

สตฺถา อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ ฯ ตทา ลุทฺทโก เทวทตฺโต อโหสิ, กกฺกโร กายคุตฺติกุสโล ทหรภิกฺขุ, ตสฺส ปน การณสฺส ปจฺจกฺขการิกา รุกฺขเทวตา ปน อหเมวาติ ฯ

กกฺกรชาตกํ นวมํ ฯ

-------