๗. สาเกตชาดก
เล่มที่ ๒๗ · ข้อ ๓๒๓ · บรรทัด ๑๘๓๙เรื่องนี้ในคลังชาดก
คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรไทย ตัวบทจาก 84000.org
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
๗ สาเกตชาตกํ
โก นุ โข ภควา เหตูติ อิทํ สตฺถา สาเกตํ อุปนิสฺสาย วิหรนฺโต สาเกตพฺราหฺมณํ อารพฺภ กเถสิ ฯ วตฺถุ ปเนตฺถ อตีตมฺปิ ปจฺจุปฺปนฺนมฺปิ เหฏฺฐา เอกนิปาเต กถิตเมว ฯ
ตถาคตสฺส ปน วิหารํ คตกาเล ภิกฺขู สิเนโห นาเมส ภนฺเต กถํ ปติฏฺฐาตีติ ปุจฺฉนฺตา ปฐมํ คาถมาหํสุ
โก นุ โข ภควา เหตุ เอกจฺเจ อิธ ปุคฺคเล
อตีว หทยํ นิพฺพาติ จิตฺตํ วาปิ ๑- ปสีทตีติ ฯ
ตสฺสตฺโถ โก นุ โข เหตุ เยน อิเธกจฺเจ ปุคฺคเล ทิฏฺฐมตฺเต เยว หทยํ อติวิย นิพฺพาติ ๒- สุวาสิตสฺส อุทกสฺส ฆฏสหสฺเสน ปริสิตฺตํ วิย สีตลํ โหติ, เอกจฺเจ น นิพฺพาติ, เอกจฺเจ ทิฏฺฐมตฺเต เยว จิตฺตํ ปสีทติ มุทุ โหติ เปมวเสน อลลิยติ, เอกจฺเจ น อลฺลิยตีติ ฯ
อถ เนสํ สตฺถา เปมการณํ ทสฺเสนฺโต ทุติยํ คาถมาห
ปุพฺเพ ว สนฺนิวาเสน ปจฺจุปฺปนฺนหิเตน วา
เอวนฺตํ ชายเต เปมํ อุปฺปลํว ยโถทเกติ ฯ
ตสฺสตฺโถ ภิกฺขเว เปมํ นาเมตํ ทฺวีหิ การเณหิ ชายติ, ปุพฺเพ ปุริมภเว มาตา วา ปิตา วา ธีตา วา ปุตฺโต วา ภาตา
@เชิงอรรถ: ๑ จิตฺตญฺจาปีติปิ ฯ ๒ นิพฺพายตีติปิ ฯ วา ภคินี วา ปติ วา ภริยา วา สหาโย วา มิตฺโต วา หุตฺวา โย เยน สทฺธึ เอกฏฺฐาเน วุฏฺฐปุพฺโพ ตสฺส อิมินา ปุพฺเพ ว สนฺนิวาเสน ภวนฺตเรปิ อนุพนฺธนฺโต โสปิ สิเนโห น วิชหติ, อิมสฺมึ อตฺตภาเว กเตน ปจฺจุปฺปนฺนหิเตน วา เอวํ ตํ ชายเต เปมํ, อิเมหิ ทฺวีหิ การเณหิ ตํ เปมํ ชายติ ฯ ยถา กึ ฯ อุปฺปลํ ว ยโถทเกติ ฯ วการสฺส รสฺสตฺตํ กตํ ฯ สมุจฺจยตฺเถ เจส วุตฺโต ฯ ตสฺมา อุปฺปลญฺจ เสสญฺจ ชลชปุปฺผํ ยถา อุทเก ชายมานํ เทฺว การณานิ นิสฺสาย ชายติ อุทกญฺเจว กลลญฺจ, ตถา เจเตหิ ทฺวีหิ การเณหิ เปมํ ชายตีติ ฯ เอวเมตฺถ อตฺโถ ทฏฺฐพฺโพ ฯ
สตฺถา อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ ฯ ตทา พฺราหฺมโณ จ พฺราหฺมณี จ อิเมว เทฺว ชนา อเหสุํ, ปุตฺโต ปน อหเมวาติ ฯ
สาเกตชาตกํ สตฺตมํ ฯ
ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรไทย เล่มที่ ๓๗ จาก 84000.org
รายงานข้อผิดพลาด