๙. สาลกชาดก

๙ สาลกชาตกํ

เอกปุตฺตโก ภวิสฺสสีติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต อญฺญตรํ มหาเถรํ อารพฺภ กเถสิ ฯ

โส กิเรกํ กุมารกํ ปพฺพาเชตฺวา ปีเฬนฺโต ตตฺถ วิหรติ ฯ โส สามเณโร ปีฬํ สหิตุํ อสกฺโกนฺโต อุปฺปพฺพชิ ฯ เถโร คนฺตฺวา ตํ อุปลาเปติ กุมารก ตว จีวรํ ตเวว ภวิสฺสติ, ปตฺโตปิ ตว สนฺตโก, ปตฺตจีวรมฺปิ ตเวว ภวิสฺสติ, เอหิ, ปพฺพชาหีติ ฯ โส นาหํ ปพฺพชิสฺสามีติ วตฺวาปิ ปุนปฺปุนํ วุจฺจมาโน ปพฺพชิ ฯ อถ นํ ปพฺพชิตทิวสโต ปฏฺฐาย ปุน เถโร วิเหเฐสิ ฯ โส ปีฬํ อสหนฺโต ปุน อุปฺปพฺพชิตฺวา อเนกวารํ ยาจนฺเตปิ ตสฺมึ ตฺวํ เนว มํ สหสิ, น มํ วินาวตฺติตุํ สกฺโกสิ, คจฺฉ, น ปพฺพชิสฺสามีติ น ปพฺพชิ ฯ ภิกฺขู ธมฺมสภายํ กถํ สมุฏฺฐาเปสุํ อาวุโส สุหทโย วต โส ทารโก มหาเถรสฺส อาสยํ ญตฺวา น ปพฺพชีติ ฯ สตฺถา อาคนฺตฺวา กายนุตฺถ ภิกฺขเว เอตรหิ กถาย สนฺนิสินฺนาติ ปุจฺฉิตฺวา อิมาย มามาติ วุตฺเต น ภิกฺขเว อิทาเนเวส สุหทโยว, ปุพฺเพปิ สุหทโย เอกวารํ เอตสฺส โทสํ ทิสฺวา ปุน น อุปคจฺฉีติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต กุฏุมฺพิกกุเล นิพฺพตฺติตฺวา วยปฺปตฺโต ธญฺญวิกฺกเยน ชีวิตํ กปฺเปสิ ฯ อญฺญตโรปิ อหิคุณฺฑิโก ๑- เอกํ มกฺกฏํ สิกฺขาเปตฺวา โอสธํ คาหาเปตฺวา เตน สปฺปํ กีฬาเปนฺโต ชีวิตํ กปฺเปสิ ฯ โส พาราณสิยํ อุสฺสเว สงฺฆุฏฺเฐ อุสฺสวํ กีฬิตุกาโม อิมํ มา ปมชฺชีติ ตํ มกฺกฏํ ตสฺส ธญฺญวาณิชกสฺส หตฺเถ ฐเปตฺวา อุสฺสวํ กีฬิตฺวา สตฺตเม ทิวเส ตสฺส สนฺติกํ คนฺตฺวา กหํ มกฺกโฏติ ปุจฺฉิ ฯ มกฺกโฏ สามิกสฺส สทฺทํ สุตฺวา ว ธญฺญาปณโต เวเคน นิกฺขมิ ฯ อถ นํ โส เวฬุเปสิกาย ปิฏฺฐิยํ โปเถตฺวา อาทาย อุยฺยานํ คนฺตฺวา เอกมนฺเต พนฺธิตฺวา นิทฺทํ โอกฺกมิ ฯ มกฺกโฏ ตสฺส นิทฺทายนภาวํ ญตฺวา อตฺตโน พนฺธนํ โมเจตฺวา ปลายิตฺวา อมฺพรุกฺขํ อารุยฺห อมฺพปกฺกํ ขาทิตฺวา อฏฺฐึ อหิคุณฺฑิกสฺส สรีเร ปาเตสิ ฯ โส ปพุชฺฌิตฺวา โอโลเกนฺโต ตํ ทิสฺวา มธุรวาจาย นํ วญฺเจตฺวา รุกฺขา โอตาเรตฺวา คณฺหิสฺสามีติ ตํ อุปลาเปนฺโต ปฐมํ คาถมาห

เอกปุตฺตโก ภวิสฺสสิ

ตฺวญฺจ โน เหสฺสสิ อิสฺสโร กุเล,

@เชิงอรรถ: ๑ อหิคุณฺฐิโกติปิ ฯ

โอโรหิ ทุมสฺมา สาลก

เอหิ, ทานิ ฆรกํ วเชมเสติ ฯ

ตสฺสตฺโถ ตฺวํ มยฺหํ เอกปุตฺตโก ภวิสฺสสิ กุเล จ เม โภคานํ อิสฺสโร, เอตมฺหา รุกฺขา โอตร เอหิ, อมฺหากํ ฆรํ คมิสฺสาม ฯ สาลกาติ นาเมน อาลปนฺโต อาห ฯ

ตํ สุตฺวา มกฺกโฏ ทุติยํ คาถมาห

นนุ มํ สุหทโยติ มญฺญสิ

ยญฺจ มํ หนสิ เวฬุยฏฺฐิยา,

ปกฺกมฺพวเน รมามเส,

คจฺฉ ตฺวํ ฆรกํ ยถาสุขนฺติ ฯ

ตตฺถ นนุ มํ สุหทโยติ มญฺญสีติ นนุ ตฺวํ มํ สุหทโยติ มญฺญสิ สุหทโย อยนฺติ มญฺญสีติ อตฺโถ ฯ ยญฺจ มํ หนสิ เวฬุยฏฺฐิยาติ ยํ มํ เอวํ อติมญฺญสิ ยญฺจ เวฬุเปสิกาย หนสิ, เตนาหํ น คจฺฉามีติ ทีเปติ ฯ อถ นํ มยํ อิมสฺมึ ปกฺกมฺพวเน รมามฺหเส, คจฺฉ ตฺวํ ฆรกํ ยถาสุขนฺติ วตฺวา อุปฺปติตฺวา วนํ ปาวิสิ ฯ อหิคุณฺฑิโกปิ อนตฺตมโน เคหํ อคมาสิ ฯ

สตฺถา อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ ฯ ตทา มกฺกโฏ สามเณโร อโหสิ, อหิคุณฺฑิโก มหาเถโร, ธญฺญวาณิโช ปน อหเมวาติ ฯ

สาลกชาตกํ นวมํ ฯ