๑. ปทุมชาดก

ปทุมวคฺควณฺณนา

------

ปทุมชาตกํ

ยถา เกสา จ มสฺสุ จาติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต อานนฺทโพธิมฺหิ มาลาปูชาการเก ภิกฺขู อารพฺภ กเถสิ ฯ วตฺถุ กาลิงฺคโพธิชาตเก อาวิภวิสฺสติ ฯ

โส ปน อานนฺทตฺเถเรน โรปิตตฺตา อานนฺทโพธิ นาม ชาโต ฯ เถเรน หิ เชตวนทฺวารโกฏฺฐเก โพธิโน โรปิตภาโว สกลชมฺพูทีปํ ปตฺถริ ฯ อเถกจฺเจ ชานปทวาสิโน ภิกฺขู อานนฺทโพธิมฺหิ มาลาปูชํ กริสฺสามาติ เชตวนํ คนฺตฺวา สตฺถารํ วนฺทิตฺวา ปุนทิวเส สาวตฺถิยํ ปวิสิตฺวา อุปฺปลวีถึ คนฺตฺวา มาลํ อลภิตฺวา อาคนฺตฺวา อานนฺทตฺเถรสฺส อาโรเจสุํ อาวุโส มยํ โพธิมฺหิ มาลาปูชํ กริสฺสามาติ อุปฺปลวีถึ คนฺตฺวา เอกํ มาลมฺปิ น ลภิมฺหาติ ฯ เถโร อหํ โว อาวุโส อาหริสฺสามีติ อุปฺปลวีถึ คนฺตฺวา พหู นีลุปฺปลกลาเป อุกฺขิปาเปตฺวา อาคมฺม เตสํ เปเสสิ ฯ เต ตานิ คเหตฺวา โพธิมฺหิ ปูชํ กรึสุ ฯ ตํ ปวุตฺตึ ญตฺวา ธมฺมสภายํ ภิกฺขู เถรสฺส คุณกถํ สมุฏฺฐาเปสุํ อาวุโส ชานปทา ภิกฺขู อปฺปปุญฺญา อุปฺปลวีถึ คนฺตฺวา มาลํ น ลภึสุ เถโร ปน คนฺตฺวาว อาหราเปสีติ ฯ สตฺถา อาคนฺตฺวา กายนุตฺถ ภิกฺขเว เอตรหิ กถาย สนฺนิสินฺนาติ ปุจฺฉิตฺวา อิมาย นามาติ วุตฺเต น ภิกฺขเว อิทาเนว วุตฺตจฺเฉกา กถากุสลา มาลํ ลภนฺติ ปุพฺเพปิ ปณฺฑิตา ลภึสุเยวาติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต เสฏฺฐิปุตฺโต อโหสิ ฯ อนฺโตนคเร จ เอกสฺมึ สเร ปทุมานิ ปุปฺผนฺติ ฯ เอโก ฉินฺนนาโส ปุริโส ตํ สรํ รกฺขติ ฯ อเถกทิวสํ พาราณสิยํ อุสฺสเว สงฺฆุฏฺเฐ มาลํ ปิลนฺธิตฺวา อุสฺสวํ กีฬิตุกามา ตโย เสฏฺฐิปุตฺตา นาสจฺฉินฺนสฺส อภูเตน คุเณ วณฺเณตฺวา มาลํ ยาจิสฺสามาติ ตสฺส ปทุมานิ ภญฺชนกาเล สรสฺส สนฺติกํ คนฺตฺวา เอกมนฺตํ อฏฺฐํสุ ฯ เตสุ เอโก ตํ อามนฺเตตฺวา ปฐมํ คาถมาห

ยถา เกสา จ มสฺสุ จ ฉินฺนํ ฉินฺนํ วิรูหติ

เอวํ รูหตุ เต นาสา ปทุมํ เทหิ ยาจิโตติ ฯ

โส ตสฺส กุชฺฌิตฺวา ปทุมํ น อทาสิ ฯ อถสฺส ทุติโย ทุติยํ คาถมาห

ยถา สารทิกํ วีชํ เขตฺเต วุตฺตํ วิรูหติ

เอวํ รูหตุ เต นาสา ปทุมํ เทหิ ยาจิโตติ ฯ ตตฺถ สารทิกนฺติ สรทสมเย คเหตฺวา นิกฺขิตฺตํ สารสมฺปนฺนํ วีชํ ฯ

โส ตสฺสปิ กุชฺฌิตฺวา ปทุมํ น อทาสิ ฯ อถสฺส ตติโย ตติยํ คาถมาห

อุโภปิ วิลปนฺเตเต อปิ ปทฺมานิ ทสฺสติ

วชฺชุํ วา เต น วา วชฺชุํ นตฺถิ นาสาย รูหนา

เทหิ สมฺม ปทุมานิ ปทฺมา เม เทหิ ยาจิโตติ ฯ

ตตฺถ อุโภปิ วิลปนฺเตเตติ เอเต เทฺวปิ มุสา วทนฺติ ฯ อปิ ปทฺมานีติ อปิ นาม โน ปทุมานิ ทสฺสตีติ จินฺเตตฺวา เอวํ วทนฺติ ฯ วชฺชุํ วา เต น วา วชฺชุนฺติ ตว นาสา รูหตูติ เอวํ เอเต วเทยฺยุํ วา น วา วเทยฺยุํ เอเตสํ วจนํ นาม อปฺปมาณํ สพฺพถาปิ นตฺถิ นาสาย รูหนา อหํ ปน เต นาสํ ปฏิจฺจ น กิญฺจิ วทามิ เกวลํ ยาจามิ ตสฺส เม เทหิ สมฺม ปทุมานิ ยาจิโตติ ฯ

ตํ สุตฺวา ปทุมโคปโก อิเมหิ ทฺวีหิ มุสาวาโท กโต ตุมฺเหหิ สภาโว กถิโต ตุมฺหากํ อนุจฺฉวิกานิ ปทุมานีติ มหนฺตํ ปทุมกลาปํ อาทาย ตสฺส ทตฺวา อตฺตโน ปทุมสรเมว คโต ฯ

สตฺถา อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ ตทา ปทุมลาภี เสฏฺฐิปุตฺโต อหเมว อโหสีติ ฯ

ปทุมชาตกํ ปฐมํ