๔. โลลชาดก

๔. โลลชาดก (๒๗๔)

ว่าด้วยโทษของความโลเล

(นกพิราบโพธิสัตว์เห็นกานั้นทอดถอนใจอยู่ เมื่อจะล้อเล่น จึงกล่าวว่า)

นกยางอะไรนี่มีหงอน เป็นโจร มีเมฆเป็นปู่ ๑-

แม่นกยาง เจ้าจงลงมาข้างล่างนี้เถิด

กาสหายของเราเป็นสัตว์ดุร้าย

(กาได้ฟังดังนั้น จึงตอบว่า)

เรามิใช่นกยางมีหงอนหรอก

เราเป็นกาโลเล ไม่เชื่อฟังคำของท่าน

ท่านจงมาดูเถิด เรากลายเป็นกามีขนเกรียนไปแล้ว

(พระโพธิสัตว์กล่าวว่า)

เพื่อนเอ๋ย เจ้าจักประสบความชั่วร้ายเช่นนี้อีก

เพราะปกติของเจ้าเป็นเช่นนั้น

อาหารของมนุษย์เป็นของที่นกไม่ควรกิน

โลลชาดกที่ ๔ จบ

๕. รุจิรชาดก (๒๗๕)

ว่าด้วยเรื่องนกกาที่น่ารัก

(พระโพธิสัตว์กล่าวคาถาเหล่านี้ว่า)

นกยางตัวนี้ช่างน่ารักเสียนี่กระไร

มาอาศัยอยู่ในรังกา

นั่นเป็นรังของกาดุร้ายสหายของเรา

@เชิงอรรถ :

@๑ มีก้อนเมฆเป็นปู่ ในที่นี้หมายถึงนกยางทั้งหลายจะตั้งครรภ์ (มีไข่) ได้ ต้องได้ยินเสียงเมฆครางกระหึ่ม

@เสียก่อน จึงตั้งครรภ์ได้ (ดู อธิบาย วิ.อ. ๑/๒๒๒-๒๒๓) นี้เป็นธรรมดาของนกยาง (ขุ.ชา.อ. ๔/๗๐/๑๑๒)