ข้ามไปยังเนื้อหา
ธรรมคลัง
หน้าแรกหนังสือบทสวดพระไตรปิฎกชาดกหมวดธรรม
ENเข้าสู่ระบบสมัครสมาชิก
ธรรมคลัง

แหล่งรวมหนังสือ พระสูตร บทสวด และพระไตรปิฎก เพื่อการเรียนรู้ ฝึกฝน และการใช้ชีวิตอย่างมีสติในทุกวัน

เมนูหลัก

  • หน้าแรก
  • หนังสือ
  • บทสวด
  • พระไตรปิฎก
  • ชาดก
  • หมวดธรรม
  • ค้นหา

เกี่ยวกับเรา

  • เกี่ยวกับโครงการ
  • แหล่งที่มาของเนื้อหา
  • ร่วมสนับสนุน

บริการช่วยเหลือ

  • ที่เก็บไว้
  • สำรวจคลังธรรมะ
  • ฟังธรรม
  • API สำหรับนักพัฒนา
“
“สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ”การให้ธรรมเป็นทานย่อมชำนะการให้ทั้งปวง
ธรรมบท ๓๕๔

© ๒๕๖๙ ธรรมคลัง สงวนลิขสิทธิ์

  1. หน้าแรก
  2. /
  3. พระไตรปิฎก
  4. /
  5. เล่มที่ ๒๗
  6. /
  7. …
  8. /
  9. ติกนิบาตชาดก
  10. /
  11. ๓. อุทปานทูสกวรรค
  12. /
  13. ๘. มหิสชาดก

๘. มหิสชาดก

เล่มที่ ๒๗ · ข้อ ๔๓๓ · บรรทัด ๒๓๑๙เรื่องนี้ในคลังชาดก

คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org

ฉบับหลวงฉบับมหาจุฬาฯบาลีอักษรไทยPALI ROMANอรรถกถาอรรถกถาบาลีอักษรไทยAtthakatha PaliRoman
พรีวิว / พิมพ์ PDFโหมดอ่านต่อเนื่อง

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

mahisajātakaṃ

kimatthamabhisandhāyāti idaṃ satthā jetavane viharanto ekaṃ lolamakkaṭaṃ ārabbha kathesi.

Sāvatthiyaṃ kirekasmiṃ kule eko posāvaniyalolamakkaṭo hatthisālaṃ gantvā ekassa sīlavantahatthissa piṭṭhe nisīditvā uccārapassāvaṃ karoti piṭṭhiyaṃ caṅkamati. Hatthī attano sīlavantatāya Khantisampadāya na kiñci karoti. Athekadivasaṃ tassa hatthissa ṭhāne añño duṭṭhahatthipotako aṭṭhāsi. Makkaṭo soyeva ayanti saññāya duṭṭhahatthissa piṭṭhiṃ abhirūhi. Atha naṃ so vegena soṇḍāya gahetvā bhūmiyaṃ pātetvā pādena akkamitvā sañcuṇṇesi. Sā pavutti bhikkhusaṅghassa pākaṭā jātā. Athekadivasaṃ bhikkhū dhammasabhāyaṃ kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ āvuso lolamakkaṭo kira sīlavantahatthisaññāya duṭṭhahatthipiṭṭhiṃ abhiruḷho atha naṃ so jīvitakkhayaṃ pāpesīti. Satthā āgantvā kāyanuttha bhikkhave etarahi kathāya sannisinanāti pucchitvā imāya nāmāti vutte na bhikkhave idāneva so lolamakkaṭo evaṃsīlo porāṇato paṭṭhāya evaṃsīloyevāti vatvā atītaṃ āhari.

Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto himavantappadese mahisayoniyaṃ nibbattitvā vayappatto thāmasampanno mahāsarīro pabbatapādapabbhāragiriduggavanaghaṭesu vicaranto ekaṃ phāsukaṃ rukkhamūlaṃ disvā gocaraṃ gahetvā divā tasmiṃ rukkhamūle aṭṭhāsi. Atheko lolamakkaṭo rukkhā otaritvā tassa piṭṭhiṃ abhirūhitvā uccārapassāvaṃ katvā siṅgesu gahetvā olambanto naṅguṭṭhe gahetvā dolāyantova kīḷi. Bodhisatto khantimettānudayasampadāya taṃ tassa anācāraṃ na manasākāsi. Makkaṭo punappunaṃ tatheva karoti. Athekadivasaṃ tasmiṃ rukkhe adhivaṭṭhā devatā rukkhakkhandhe ṭhatvā naṃ mahisarāja kasmā imassa duṭṭhamakkaṭassa avamānaṃ sahasi Nisedhehi nanti vatvā etamatthaṃ pakāsentī purimā dve gāthā avoca

kimatthamabhisandhāya lahucittassa dubbhino

sabbakāmaduhasseva imaṃ dukkhaṃ titikkhasi

siṅgena nīharāsetaṃ padasāva adhiṭṭhaha

bhiyyo bālā pakuṭṭeyyuṃ 1- no cassa paṭisedhakoti.

Tattha kimatthamabhisandhāyāti kinnukho kāraṇaṃ paṭicca kiṃ sampassamāno. Dubbhinoti mittadubbhino. Sabbakāmaduhassevāti sabbakāmadadassa sāmikassa viya. Titikkhasīti adhivāsesi. Padasāva adhiṭṭhahāti pādeneva naṃ tikhiṇakhuraggena yathā ettheva marati evaṃ akkama. Bhiyyo bālāti sace hi paṭisedhako na bhaveyya bālā aññāṇasattā punappunaṃ kuṭṭeyyuṃ ghaṭṭeyyuṃ viheṭheyyumevāti dīpeti.

Taṃ sutvā bodhisatto rukkhadevate sacāhaṃ iminā jātigottavassādīhi adhiko samāno 2- imassa dosaṃ na sahissāmi kathaṃ me manoratho nipphattiṃ gamissati ayaṃ pana maṃ viya aññampi maññamāno evaṃ anācāraṃ karissati tato yesaṃ caṇḍamahisānaṃ esa evaṃ karissati teyeva etaṃ vadhissanti sā etassa aññehi māraṇā mayhaṃ dukkhato ca pāṇātipātato ca vimutti bhavissatīti vatvā tatiyaṃ gāthamāha

mamevāyaṃ maññamāno aññaṃpevaṃ karissati

te naṃ tattha vadhissanti sā me mutti bhavissatīti.

@Footnote: 1 pakujjheyyuṃ . 2 avikkosamāno.

Katipāhaccayena pana bodhisatto aññattha gato. Añño caṇḍamahiso tattha āgantvā aṭṭhāsi. Duṭṭhamakkaṭo soyeva ayanti saññāya tassa piṭṭhiṃ abhirūhitvā tatheva anācāraṃ cari. Atha naṃ so vidhūnanto bhūmiyaṃ pātetvā siṅgena hadaye vijjhitvā pādehi madditvā sañcuṇṇesi.

Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā saccāni pakāsetvā jātakaṃ samodhānesi tadā duṭṭhamahiso ayaṃ duṭṭhahatthī ahosi duṭṭhamakkaṭo ayaṃ makkaṭo sīlavā mahisarājā pana ahamevāti.

Mahisajātakaṃ aṭṭhamaṃ

ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๓๘ จาก 84000.org

รายงานข้อผิดพลาด
หัวข้อก่อนหน้า๗. โรมชาดกกลับไปยังสารบัญเล่มที่ ๒๗๓. อุทปานทูสกวรรคหัวข้อถัดไป๙. สตปัตตชาดก