๑๐. สีลวีมังสชาดก

sīlavīmaṃsajātakaṃ

sīlaṃ kireva kalyāṇanti idaṃ satthā jetavane viharanto ekaṃ sīlavīmaṃsakaṃ brāhmaṇaṃ ārabbha kathesi.

Vatthu pana paccupannampi atītampi heṭṭhā ekanipāte sīlavīmaṃsajātake vitthāritameva. Idha pana bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente tassa purohito attano sīlaṃ vīmaṃsissāmīti hiraññaphalakato dve divase ekekaṃ kahāpaṇaṃ gaṇhi. Atha naṃ Tatiyadivase coroti gahetvā rañño santikaṃ nayiṃsu. So antarāmagge ahituṇḍike sappaṃ kīḷāyante addasa. Atha naṃ rājā disvā kasmā evarūpaṃ akāsīti pucchi. Brāhmaṇo attano sīlaṃ vīmaṃsitukāmatāyāti vatvā imaṃ gāthamāha

sīlaṃ kireva kalyāṇaṃ sīlaṃ loke anuttaraṃ

passa ghoraviso nāgo sīlavāti na haññati

sohaṃ sīlaṃ samādissaṃ loke anumataṃ sivaṃ

ariyavuttisamācāro yena vuccati sīlavā

ñātīnañca piyo hoti mittesu ca virocati

kāyassa bhedā sugatiṃ upapajjati sīlavāti.

Tattha sīlanti ācāro. Kirāti anussavanaṭṭhe nipāto. Kalyāṇanti sobhanaṃ. Sīlaṃ kireva kalyāṇanti evaṃ paṇḍitā vadantīti attho. Passāti attānameva vadati. Na haññatīti parampi na viheṭheti parepi na viheṭheyyāti 1-. Samādissanti samādayissāmi. Anumataṃ sivanti khemaṃ nibbhayanti evaṃ paṇḍitehi sampaṭicchitaṃ. Yena vuccatīti yena sīlena sīlavā puriso ariyānaṃ buddhādīnaṃ paṭipattiṃ samācaranto ariyavuttisamācāroti vuccati tamahaṃ samādayissāmīti attho. Virocatīti pabbatamatthake aggikkhandho viya virocati.

Evaṃ bodhisatto tīhi gāthāhi sīlassa vaṇṇaṃ pakāsento rañño dhammaṃ desetvā mahārāja mama gehe pitu santakaṃ (2)- attanā

@Footnote: 1 parena pana na viheṭhīyati . 2 mātu santakaṃ. Uppāditaṃ tayā dinnañca bahu dhanaṃ atthi pariyanto na paññāyati ahaṃ pana sīlaṃ vīmaṃsanto hiraññaphalakato kahāpaṇe gaṇhiṃ idāni mayā imasmiṃ loke jātigottakulappadesānaṃ lāmakabhāvo sīlasseva ca jeṭṭhakabhāvo ñāto ahaṃ pabbajissāmi pabbajjaṃ me anujānāhīti pabbajjaṃ anujānāpetvā raññā punappunaṃ yāciyamānopi nikkhamma himavantaṃ pavisitvā isipabbajjaṃ pabbajitvā abhiññā ca samāpattiyo ca nibbattetvā brahmalokaparāyano ahosi.

Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā jātakaṃ samodhānesi tadā sīlavīmaṃsako purohito brāhmaṇo ahamevāti.

Sīlavīmaṃsajātakaṃ dasamaṃ

abbhantaravaggo catuttho