๖. สมุททชาดก

สมุทฺทชาตกํ

โก นฺวายนฺติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต อุปนนฺทตฺเถรํ

@เชิงอรรถ: ๑ ปริยาหิ ฯ ๒ โกตฺถุโก ฯ อารพฺภ กเถสิ ฯ

โส หิ มหคฺฆโส มหาตณฺโห อโหสิ ฯ สกฏปูเรหิ ปจฺจเยหิปิ สนฺตปฺเปตุํ น สกฺกา ฯ วสฺสุปนายิกกาเล ทฺวีสุ ตีสุ วิหาเรสุ วสฺสํ อุปคนฺตฺวา เอกสฺมึ อุปาหนา ฐเปสิ เอกสฺมึ อุทกตุมฺพํ เอกสฺมึ กตฺตรยฏฺฐึ ฐเปสิ เอกสฺมึ สยํ วสติ ชนปทวิหารํ คนฺตฺวา ปณีตปริกฺขาเร ภิกฺขู ทิสฺวา อริยวํสกถํ กเถตฺวา เต ปํสุกูลานิ คาหาเปตฺวา เตสํ จีวรานิ คณฺหติ มตฺติกาปตฺเต คาหาเปตฺวา มนาปมนาเป ปตฺเตเยว ถาลกาทีนิ จ คเหตฺวา ยานกํ ปูเรตฺวา เชตวนํ อาคจฺฉติ ฯ อเถกทิวสํ ภิกฺขู ธมฺมสภายํ กถํ สมุฏฺฐาเปสุํ อาวุโส อุปนนฺโท สกฺยปุตฺโต มหคฺฆโส มหิจฺโฉ อญฺเญสํ ปฏิปตฺตึ กเถตฺวา สมณปริกฺขาเรหิ ยานกํ ปูเรตฺวา อาคจฺฉตีติ ฯ สตฺถา อาคนฺตฺวา กายนุตฺถ ภิกฺขเว เอตรหิ กถาย สนฺนิสินฺนาติ ปุจฺฉิตฺวา อิมาย นามาติ วุตฺเต อยุตฺตํ ภิกฺขเว อุปนนฺเทน กตํ ปเรสํ อริยวํสกถํ กเถนฺเตน ปฐมตรํ หิ อตฺตนา อปฺปิจฺเฉน หุตฺวา ปจฺฉา ปเรสํ อริยวํสกถํ กเถตุํ วฏฺฏตีติ

อตฺตานเมว ปฐมํ ปฏิรูเป นิเวสเย

อถญฺญมนุสาเสยฺย น กิลิสฺเสยฺย ปณฺฑิโตติ อิมํ ธมฺมปเท คาถํ ทสฺเสตฺวา อุปนนฺทํ ครหิตฺวา น ภิกฺขเว อิทาเนว อุปนนฺโท มหิจฺโฉ ปุพฺเพปิ มหาสมุทฺเทปิ อุทกํ รกฺขิตพฺพํ มญฺญตีติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต สมุทฺทเทวตา หุตฺวา นิพฺพตฺติ ฯ อเถโก อุทกกาโก สมุทฺทสฺส อุปริภาเค วิจรนฺโต สมุทฺเท อุทกํ ปมาเณน ปิวถ รกฺขนฺตา ปิวถาติ มจฺฉสงฺฆสกุณสงฺเฆ วาเรนฺโต วิจรติ ฯ ตํ ทิสฺวา สมุทฺทเทวตา ปฐมํ คาถมาห

โก นฺวายํ โลณโตยสฺมึ สมนฺตา ปริธาวติ

มจฺเฉ มกเร จ วาเรนฺโต ๑- อูมีสุ จ วิหญฺญตีติ ฯ

ตตฺถ โก นฺวายนฺติ โก นุ อยํ ฯ

ตํ สุตฺวา สมุทฺทกาโก ทุติยํ คาถมาห

อนนฺตปายี สกุโณ อติตฺโตติ ทิสา สุโต

สมุทฺทํ ปาตุมิจฺฉามิ สาครํ สริตปฺปตินฺติ ฯ

ตสฺสตฺโถ อหํ อนนฺตสาครํ ปาตุมิจฺฉามิ เตนมฺหิ อนนฺตปายี นาม สกุโณ มหติยา ปน อปูรณียตณฺหาย สมนฺนาคตตฺตา อติตฺโตติปิ อหํ ทิสา สุโต วิสฺสุโต ปากโฏ สฺวาหํ อิมํ สกลํ สมุทฺทํ สุนฺทรานํ รตนานํ อากรตฺตา สาคเรน จ ขณิตตฺตา สาครํ สริตานํ ปติภาเวน สริตปฺปตึ ปาตุมิจฺฉามีติ ฯ

ตํ สุตฺวา สมุทฺทเทวตา ตติยํ คาถมาห

โสยํ หายตี เจว ปูรเตว มโหทธิ

นาสฺส นายติ ปีตนฺโต อเปยฺโย กิร สาคโรติ ฯ

ตตฺถ โสยนฺติ โส อยํ ฯ หายตี เจวาติ อุทกสฺส

@เชิงอรรถ: ๑ วาเรติ ฯ โอสกฺกนเวลาย ปหายติ นิกฺขมนเวลาย ปูรติ ฯ นาสฺส นายตีติ อสฺส มหาสมุทฺทสฺส สเจปิ นํ สกลโลโก ปิเวยฺย ตถาปิ อิโต เอตฺตกํ นาม อุทกํ ปีตนฺติปิ ปริยนฺโต น ปญฺญายติ ฯ อเปยฺโย กิราติ เอส กิร สาคโร น สกฺกา เกนจิ อุทกํ เขเปตฺวา ปาตุนฺติ ฯ

เอวญฺจปน วตฺวา เภรวรูปารมฺมณํ ทสฺเสตฺวา สมุทฺทกากํ ปลาเปสิ ฯ

สตฺถา อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ ตทา สมุทฺทกาโก อุปนนฺโท อโหสิ เทวตา ปน อหเมวาติ ฯ

สมุทฺทชาตกํ ฉฏฺฐมํ