๗. กามวิลาปชาดก
เล่มที่ ๒๗ · ข้อ ๔๙๐ · บรรทัด ๒๕๔๖เรื่องนี้ในคลังชาดก
คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรไทย ตัวบทจาก 84000.org
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
กามวิลาปชาตกํ
อุจฺเจ สกุณ เฑมานาติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต ปุราณทุติยิกปโลภนํ อารพฺภ กเถสิ ฯ
ปจฺจุปฺปนฺนวตฺถุ ปุปฺผรตฺตชาตเก กถิตํ ฯ อตีตวตฺถุ อินฺทฺริยชาตเก อาวิภวิสฺสติ ฯ
ตํ ปน ปุริสํ ชีวสูเล อุตฺตาเปสุํ ๑- ฯ โส ตตฺถ นิสินฺโน อากาเสน อาคจฺฉนฺตํ กากํ ทิสฺวา ตาว ขรมฺปิ เวทนํ อคเณตฺวา ปิยภริยาย สาสนํ เปเสตุํ ตํ กากํ อามนฺเตนฺโต อิมา คาถา อภาสิ
อุจฺเจ สกุณ เฑมาน ปตฺตยาน วิหงฺคม
วชฺชาสิ โข ตฺวํ วามูรุํ จิรํ โข สา กริสฺสติ
@เชิงอรรถ: ๑ อุตฺตาเสสุํ ฯ
อิทํ โข สา น ชานาติ อสิสตฺติญฺจ โอฑิตํ
สา จณฺฑี กาหตี โกธํ ตํ เม ตปฺปติ โน อิธ
เอส อุปฺปลสนฺนาโห นิกฺขญฺจุสฺสีสเก กตํ
กาสิกญฺจ มุทุํ วตฺถํ ตปฺเปตุ ธนกามิยาติ ฯ
ตตฺถ เฑมานาติ เฑยมาน คจฺฉมาน ฯ ปตฺตยานาติ ตเมว อาลปติ ตถา วิหงฺคมาติ ฯ โส หิ ปตฺเตหิ ยานํ กตฺวา คมนโต ปตฺตยาโน อากาเสน คมนโต วิหงฺคโม ฯ วชฺชาสีติ วเทยฺยาสิ ฯ วามูรุนฺติ กทลิกฺขนฺธสมานอูรุํ มม สูเล นิสินฺนภาวํ วเทยฺยาสิ ฯ จิรํ โข สา กริสฺสตีติ สา อิมํ ปวุตฺตึ อชานมานา มม อาคมนํ จิรํ กริสฺสติ จิรเมว คตสฺส ปิยสฺส น จ อาคจฺฉตีติ เอวํ จินฺเตสฺสตีติ อตฺโถ ฯ อสิสตฺติญฺจาติ อสิสมานตาย สตฺติสมานตาย จ สูลเมว สนฺธาย วทติ ฯ ตญฺหิ ตสฺส อุตฺตาสนตฺถาย โอฑิตํ ฐปิตํ ฯ จณฺฑีติ โกธนา ฯ กาหตี โกธนฺติ อติจิรายตีติ มยฺหํ โกธํ กริสฺสติ ฯ ตํ เม ตปฺปตีติ ตํ ตสฺสา กุชฺฌนํ มํ ตปฺปติ ฯ โน อิธาติ อิธ ปน อิมํ สูลํ มํ น ตปฺปตีติ ทีเปติ ฯ เอส อุปฺปลสนฺนาโหติ อาทีหิ ฆเร อุสฺสีสเก ฐปิตํ อตฺตโน ภณฺฑํ อาจิกฺขติ ฯ ตตฺถ อุปฺปลสนฺนาโหติ อุปฺปโล จ สนฺนาโห จ อุปฺปลสทิโส กณโย จ สนฺนาหปฺปตฺโต ๑- จาติ อตฺโถ ฯ นิกฺขญฺจาติ ปญฺจหิ สุวณฺเณหิ กตํ องฺคุลิยกํ ฯ กาสิกญฺจ มุทุํ วตฺถนฺติ มุทุกาสิกสาฏกยุคํ สนฺธายาห เอตฺตกํ กิร เตน อุสฺสีสเก นิกฺขิตฺตํ ฯ
@เชิงอรรถ: ๑ สนฺนาหสชฺโช ฯ ตปฺเปตุ ธนกามิยาติ เอตํ สพฺพํ คเหตฺวา สา มม ปิยา ธนตฺถิกา อิมินา ธเนน ตปฺเปตุ ปูเรตุ สนฺตุฏฺฐา โหตูติ ฯ
เอวํ โส ปริเทวมาโนว กาลํ กตฺวา นิรเย นิพฺพตฺติ ฯ
สตฺถา อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา สจฺจานิ ปกาเสตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ ฯ สจฺจปริโยสาเน อุกฺกณฺฐิตภิกฺขุ โสตาปตฺติผเล ปติฏฺฐหิ ฯ ตทา ภริยา จ เอตรหิ ภริยา ฯ เยน เทวปุตฺเตน ตํ การณํ ทิฏฺฐํ โส อหเมวาติ ฯ
กามวิลาปชาตกํ สตฺตมํ
ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรไทย เล่มที่ ๓๘ จาก 84000.org
รายงานข้อผิดพลาด