๔. ทัททรชาดก

daddarajātakaṃ

imāni maṃ daddara tāpayantīti idaṃ satthā jetavane viharanto ekaṃ kodhanaṃ ārabbha kathesi.

Vatthu heṭṭhā kathitameva. Tadā hi dhammasabhāyaṃ tassa kodhanabhāvakathāya samuṭṭhitāya satthā āgantvā kāyanuttha bhikkhave etarahi kathāya sannisinnāti pucchitvā imāya nāmāti vutte taṃ bhikkhuṃ pakkosāpetvā saccaṃ kira tvaṃ bhikkhu kodhanoti pucchitvā āma bhanteti Vutte na bhikkhave idāneva pubbepesa kodhanoyeva kodhanabhāvena panassa porāṇakapaṇḍitā parisuddhanāgarājabhāve ṭhitāpi tīṇi vassāni gūthabharitāya ukkārabhūmiyaṃ vasiṃsūti vatvā atītaṃ āhari.

Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto himavantappadese daddarapabbatapāde daddaranāgabhavanaṃ nāma atthi tattha rajjaṃ kārentassa daddararañño 1- putto mahādaddaro nāma ahosi. Kaniṭṭhabhātā panassa culladaddaro nāma. So kodhano pharuso nāgamāṇavake akkosanto paharanto vicarati. Nāgarājā tassa pharusabhāvaṃ ñatvā taṃ nāgabhavanato nīharāpetuṃ āṇāpesi. Mahādaddaro pana pitaraṃ khamāpetvā nivāresi. Dutiyampi rājā tassa kujjhi. Dutiyampi khamāpesi. Tatiyavāre pana tvaṃ maṃ imaṃ anācāraṃ nīharāpentaṃ vāresi gacchatha dvepi tumhe imamhā nāgabhavanā nikkhamitvā bārāṇasiyaṃ ukkārabhūmiyaṃ tīṇi vassāni vasathāti nāgabhavanā nikkaḍḍhāpesi. Te tattha gantvā vasiṃsu. Atha te ukkārabhūmiyaṃ udakapariyante gocaraṃ pariyesamāne gāmadārakā disvā paharantā leḍḍudaṇḍādayo khipanti. Ke ime puthulasīsā sūcinaṅguṭṭhā udakamaṇḍūkabhakkhāti 2- ādīni vatvā akkosanti. Culladaddaro caṇḍapharusatāya tesaṃ taṃ avamānaṃ asahanto bhātika ime dārakā amhe paribhavanti āsīvisabhāvaṃ no na jānanti ahaṃ etesaṃ avamānaṃ sahituṃ na sakkomi nāsāvātena ne nāseyyāmīti bhātarā

@Footnote: 1 sūradaddararañño . 2 udakadeḍḍubhā. Saddhiṃ sallapanto paṭhamaṃ gāthamāha

imāni maṃ daddara tāpayanti

vācāduruttāni manussaloke

maṇḍūkabhakkhā udakantasevī

āsīvisaṃ maṃ avisā sapantīti.

Tattha tāpayantīti dukkhāpenti. Maṇḍūkabhakkhā udakantasevīti maṇḍūkabhakkhāti ca udakantasevīti ca vadantā ete avisā gāmadārakā maṃ āsīvisaṃ samānaṃ sapanti akkosantīti.

Tassa vacanaṃ sutvā mahādaddaro sesagāthā abhāsi

sakā raṭṭhā pabbājito aññaṃ janapadaṃ gato

mahantaṃ koṭṭhaṃ kayirātha duruttānaṃ nidhetave

yattha posaṃ na jānanti jātiyā vinayena vā

na tattha mānaṃ kayirātha vasaṃ aññātake jane

videsavāsaṃ vasato jātavedasamenapi

khamitabbaṃ sapaññena api dāsassa tajjitanti.

Tattha duruttānaṃ nidhetaveti yathā dhaññānaṃ nidhānatthāya mahantaṃ koṭṭhaṃ katvā pūretvā kicce uppanne dhaññaṃ balañjenti evameva videsaṃ gato antohadaye paṇḍito poso duruttānaṃ nidhānatthāya mahantaṃ koṭṭhaṃ kayirātha tattha tāni duruttāni nidahitvā puna attano pahonakakāle kattabbaṃ karissati. Jātiyā vinayena vāti ayaṃ khattiyo ayaṃ brāhmaṇoti vā sīlavā bahussuto Guṇasampannoti vā evaṃ yattha jātiyā vinayena vā na jānantīti attho. Mānanti evarūpaṃ maṃ lāmakavohārena voharanti na sakkaronti na garukarontīti mānaṃ na kareyya. Vasaṃ aññātake janeti attano jātigottāni ajānantassa janassa santike vasanto. Vasatoti vasatā. Ayameva vā pāṭho.

Evante tattha tīṇi vassāni vasiṃsu. Atha ne pitā pakkosāpesi. Te tato paṭṭhāya nīhaṭamānā jātā.

Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā saccāni pakāsesi. Saccapariyosāne kodhano bhikkhu anāgāmiphale patiṭṭhahi. Tadā culladaddaro kodhano bhikkhu ahosi. Mahādaddaro pana ahamevāti.

Daddarajātakaṃ catutthaṃ

-------