๕. โคธชาดก

godhajātakaṃ

samaṇantaṃ maññamānoti idaṃ satthā jetavane viharanto kuhakaṃ bhikkhuṃ ārabbha kathesi.

Vatthu heṭṭhā vitthāritameva. Idhāpi bhikkhū taṃ bhikkhuṃ ānetvā ayaṃ bhante kuhakoti satthu dassesuṃ. Satthā na bhikkhave idāneva pubbepi esa kuhakoyevāti vatvā atītaṃ āhari.

Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto godhayoniyaṃ nibbattitvā vayappatto kāyupapanno araññe vasati. Eko dussīlatāpaso tassa avidūre paṇṇasālaṃ māpetvā vāsaṃ kappesi. Bodhisatto gocarāya caranto taṃ disvā sīlavantatāpasassa paṇṇasālā bhavissatīti tattha gantvā taṃ vanditvā attano vasanaṭṭhānameva gato. Athekadivasaṃ so kūṭatāpaso upaṭṭhākakulesu sampāditaṃ madhuramaṃsaṃ labhitvā kiṃ maṃsannāmetanti pucchitvā Godhamaṃsanti sutvā rasataṇhāya abhibhūto mayhaṃ assamapadaṃ nibaddhaṃ āgacchamānaṃ godhaṃ māretvā yathāruciṃ pacitvā khādissāmīti sappidadhikaṭukabhaṇḍādīni gahetvā tattha gantvā muggaraṃ kāsāvena paṭicchādetvā bodhisattassāgamanaṃ olokento paṇṇasāladvāre upasantupasanto viya nisīdi. So āgantvā taṃ paduṭṭhindriyaṃ disvā iminā amhākaṃ sajātikamaṃsaṃ khāditaṃ bhavissati pariggaṇhāmi nanti adhovāte ṭhatvā sarīragandhaṃ ghāyitvā sajātikamaṃsassa khāditabhāvaṃ ñatvā tāpasaṃ anupagamma paṭikkamitvā cari. Sopi tassa anāgamanaṃ ñatvā muggaraṃ khipi. Muggaro sarīre apatitvā naṅguṭaṭhakoṭiṃ pāpuṇi. Tāpaso gaccha viraddhosmīti āha. Bodhisatto maṃ tāva viraddhosi cattāro pana apāye na viraddhosīti palāyitvā caṅkamanakoṭiyaṃ ṭhitavammikaṃ pavisitvā aññena chiddena sīsaṃ nīharitvā tena saddhiṃ sallapanto dve gāthā abhāsi

samaṇantaṃ maññamāno upāgañchiṃ asaññataṃ

so maṃ daṇḍena pāhāsi yathā assamaṇo tathā

kinte jaṭāhi dummedha kinte ajinasāṭiyā

abbhantarante gahanaṃ bāhiraṃ parimajjasīti.

Tattha asaññatanti kāyādīhi asaññataṃ assamaṇameva samānaṃ taṃ samaṇo esoti samitapāpatāya samatāya samaṇoti maññamāno upagañchiṃ. Pāhāsīti pahari. Ajinasāṭiyāti ekaṃsaṃ katvā pārutena ajinacammena tuyhaṃ ko attho. Abbhantaranteti tava sarīrabbhantaraṃ Visapūraṃ viya alābu gūthapūro viya āvāṭo āsīvisapūro viya vammiko kilesagahanaṃ. Bāhiranti kevalaṃ bahi sarīraṃ parimajjasī (ti) anto pharusatāya bahi maṭṭhatāya hatthilaṇḍaṃ viya assalaṇḍaṃ viya ca hoti.

Taṃ sutvā tāpaso tatiyaṃ gāthamāha

ehi godha nivattassu bhuñja sālīnamodanaṃ

telaṃ loṇañca me atthi pahutaṃ mayhaṃ pipphalīti.

Tattha pahutaṃ mayhaṃ pipphalīti na kavalaṃ sālīnamodanaṃ telaloṇameva hiṅgujirakasiṅgiveramaricapipphalippabhedaṃ kaṭukabhaṇḍampi mayhaṃ bahu atthi tenābhisaṅkhataṃ sālīnamodanaṃ bhuñja ehīti.

Taṃ sutvā bodhisatto catutthaṃ gāthamāha

esa bhiyyo pavekkhāmi vammikaṃ sataporisaṃ

telaṃ loṇañca kintesi ahitaṃ mayhaṃ pipphalīti.

Tattha pavekkhāmīti pavisissāmi. Ahitanti yaṃ etaṃ tava kaṭukabhaṇḍasaṅkhātaṃ pipphali etaṃ mayhaṃ ahitaṃ asappāyanti.

Evañcapana vatvā are kūṭajaṭila sace idha vasissasi gocaragāmamanusseva taṃ ayaṃ coroti gāhāpetvā vippakāraṃ pāpessāmi khippaṃ palāyassūti taṃ tajjesi. Kūṭajaṭilo tato palāyi.

Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā jātakaṃ samodhānesi tadā kūṭajaṭilo ayaṃ kuhakabhikkhu ahosi godharājā pana ahamevāti.

Godhajātakaṃ pañcamaṃ