๖. กักการุชาดก

กกฺการุชาตกํ

กาเยน โย นาวหเรติ อิทํ สตฺถา เวฬุวเน วิหรนฺโต เทวทตฺตํ อารพฺภ กเถสิ ฯ

ตสฺส หิ สงฺฆํ ภินฺทิตฺวา ตถาคตสฺส ๑- อคฺคสาวเกหิ สทฺธึ ปริสาย ปกฺกนฺตาย อุณฺหโลหิตํ มุขโต อุคฺคญฺฉิ ฯ อถ ภิกฺขู ธมฺมสภายํ กถํ สมุฏฺฐาเปสุํ อาวุโส เทวทตฺโต มุสาวาทํ กตฺวา สงฺฆํ ภินฺทิตฺวา อิทานิ คิลาโน หุตฺวา มหาทุกฺขํ อนุโภตีติ ฯ สตฺถา อาคนฺตฺวา กายนุตฺถ ภิกฺขเว เอตรหิ กถาย สนฺนิสินฺนาติ ปุจฺฉิตฺวา อิมาย นามาติ วุตฺเต น ภิกฺขเว อิทาเนว ปุพฺเพเปส มุสาวาทีเยว น เจส อิทาเนว มุสาวาทํ กตฺวา สงฺฆํ ภินฺทิตฺวา คิลาโน หุตฺวา มหาทุกฺขํ อนุโภติ ปุพฺเพปิ อนุโภสิเยวาติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต ตาวตึสภวเน อญฺญตโร เทวปุตฺโต อโหสิ ฯ เตน โข ปน สมเยน พาราณสิยํ มหาอุสฺสโว อโหสิ ฯ พหู นาคา สุปณฺณา จ ภุมฺมฏฺฐกา จ เทวตา อาคนฺตฺวา อุสฺสวํ โอโลกยึสุ ฯ ตาวตึสภวนโตปิ จตฺตาโร เทวปุตฺตา กกฺการูนิ นาม ทิพฺพปุปฺผานิ เตหิ กตจุมฺพิตกํ ปิลนฺธิตฺวา อุสฺสวทสฺสนํ อาคมึสุ ฯ ทฺวาทสโยชนิกํ นครํ เตสํ ปุปฺผานํ คนฺเธน เอกคนฺธํ อโหสิ ฯ มนุสฺสา อิมานิ ปุปฺผานิ เกน ปิลนฺธานีติ อุปธาเรนฺตา วิจรนฺติ ฯ เต เทวปุตฺตา

@เชิงอรรถ: ๑ คตสฺส ฯ อมฺเห เอเต อุปธาเรนฺตีติ ญตฺวา ราชงฺคเณ อุปฺปติตฺวา มหนฺเตน เทวานุภาเวน อากาเส อฏฺฐํสุ ฯ มหาชโน สนฺนิปติ ฯ ราชาปิ เสฏฺฐิอุปราชาทโยปิ อาคมึสุ ฯ อถ เน กตรเทวโลกโต สามิ อาคจฺฉถาติ ปุจฺฉึสุ ฯ ตาวตึสเทวโลกโต อาคจฺฉามาติ ฯ เกน กมฺเมน อาคตตฺถาติ ฯ อุสฺสวทสฺสนตฺถายาติ ฯ กึ ปุปฺผานิ นาเมตานีติ ฯ ทิพฺพานิ กกฺการุปุปฺผานิ นามาติ ฯ สามิ ตุมฺเห เทวโลเก อญฺญานิ ปิลนฺเธยฺยาถ อิมานิ อมฺหากํ เทถาติ ฯ เทวปุตฺตา อิมานิ ทิพฺพปุปฺผานิ มหานุภาวานิ เทวานญฺเญว อนุจฺฉวิกานิ มนุสฺสโลเก ลามกานํ ทุปฺปญฺญานํ หีนาธิมุตฺติกานํ ทุสฺสีลานํ อนนุจฺฉวิกานิ เย ปน มนุสฺสา อิเมหิ จ คุเณหิ สมนฺนาคตา เตสํ เอตานิ อนุจฺฉวิกานีติ ฯ เอวญฺจ ปน วตฺวา เตสุ เชฏฺฐกเทวปุตฺโต ปฐมํ คาถมาห

กาเยน โย นาวหเร วาจาย น มุสา ภเณ

ยโส ลทฺธา น มชฺเชยฺย สเว กกฺการุมรหตีติ ฯ

ตสฺสตฺโถ กาเยน ปรสฺส สนฺตกํ ติณสลากมฺปิ นาวหรติ วาจาย จ ชีวิตํ ปริจฺจชมาโนปิ มุสาวาทํ น ภเณยฺย ฯ เทสนาสีสเมเวตํ ฯ กายทฺวารวจีทฺวารมโนทฺวาเรหิ ปน โย ทสปิ อกุสลกมฺมปเถ น กโรตีติ อยเมตฺถ อธิปฺปาโย ฯ ยโส ลทฺธาติ อิสฺสริยมฺปิ ลภิตฺวา โย อิสฺสริยมทมตฺโต สตึ โอสชฺเชตฺวา ปาปกมฺมํ น กโรติ สเว เอวรูโป อิเมหิ คุเณหิ ยุตฺโต ปุคฺคโล อิมํ ทิพฺพปุปฺผํ อรหติ ตสฺมา โย อิเมหิ คุเณหิ สมนฺนาคโต โส อิมานิ ปุปฺผานิ ยาจิตุํ อรหติ ทสฺสามสฺสาติ ฯ

ตํ สุตฺวา ปุโรหิโต จินฺเตสิ มยฺหํ อิเมสุ คุเณสุ เอโกปิ นตฺถิ มุสาวาทํ ปน กตฺวา เอตานิ ปุปฺผานิ คเหตฺวา ปิลนฺธิสุสามิ เอวํ มํ มหาชโน คุณสมฺปนฺโน อยนฺติ ชานิสฺสตีติ ฯ โส อหํ เอเตหิ คุเณหิ สมนฺนาคโตมฺหีติ วตฺวา ตานิ ปุปฺผานิ (อาหราติ) อาหราเปตฺวา ปิลนฺธิตฺวา ทุติยํ เทวปุตฺตํ ยาจิ ฯ โส ทุติยํ คาถมาห

ธมฺเมน วิตฺตเมเสยฺย น นิกตฺยา ธนํ หเร

โภเค ลทฺธา น มชฺเชยฺย สเว กกฺการุมรหตีติ ฯ

ตสฺสตฺโถ ธมฺเมน ปริสุทฺธาชีเวน สุวณฺณรชตาทิวิตฺตํ ปริเยเสยฺย น นิกตฺยาติ น วญฺจนาย ธนํ หเรยฺย วตฺถาภรณาทิเก โภเค ลภิตฺวา ปมาทํ น มชฺเชยฺย เอวรูโป อิมานิ ปุปฺผานิ อรหตีติ ฯ

ปุโรหิโต อหํ เอเตหิ คุเณหิ สมนฺนาคโตมฺหีติ วตฺวา อาหราเปตฺวา ปิลนฺธิตฺวา ตติยํ เทวปุตฺตํ ยาจิ ฯ โส ตติยํ คาถมาห

ยสฺส จิตฺตํ อหาลิทฺทํ สทฺธา จ อวิราคินี

เอโก สาธุํ น ภุญฺเชยฺย สเว กกฺการุมรหตีติ ฯ

ตสฺสตฺโถ ยสฺส ปุคฺคลสฺส จิตฺตํ อหาลิทฺทํ หลิทฺทราโค วิย ขิปฺปํ น วิรชฺชติ ถิรเปมํ โหติ สทฺธา จ อวิราคินีติ กมฺมํ วา วิปากํ วา โอกปฺปนียสฺส วา ปุคฺคลสฺส วจนํ สุตฺวา สทฺทหิตฺวา อปฺปมตฺตเกเนว น วิรชฺชติ น ภิชฺชติ โย ยาจเก วา อญฺเญ วา สํวิภาคารเห ปุคฺคเล พหิ อกตฺวา เอโกว สาธุรสโภชนํ น ภุญฺชติ เนสํ สํวิภชิตฺวา ภุญฺชติ โส อิมานิ ปุปฺผานิ อรหตีติ ฯ

ปุโรหิโต อหํ เอเตหิ คุเณหิ สมนฺนาคโตมฺหีติ วตฺวา ตานิ ปุปฺผานิ อาหราเปตฺวา ปิลนฺธิตฺวา จตุตฺถํ เทวปุตฺตํ ยาจิ ฯ โส จตุตฺถํ คาถมาห

สมฺมุขา วา ติโรกฺขา วา โย สนฺเต น ปริภาสติ

ยถาวาที ตถาการี สเว กกฺการุมรหตีติ ฯ

ตสฺสตฺโถ โย ปุคฺคโล สมฺมุขา วา ปรมฺมุขา วา สีลาทิคุณยุตฺเต สนฺเต อุตฺตมปณฺฑิตปุริเส น อกฺโกสติ น ปริภาสติ ยํ วาจาย วทติ ตเทว กาเยน กโรติ โส อิมานิ ปุปฺผานิ อรหตีติ ฯ

ปุโรหิโต อหํ เอเตหิ คุเณหิ สมนฺนาคโตมฺหีติ วตฺวา ตานิปิ อาหราเปตฺวา ปิลนฺธิ ฯ จตฺตาโร เทวปุตฺตา จตฺตาริ ปุปฺผจุมฺพิตกานิ ปุโรหิตสฺส ทตฺวา เทวโลกเมว คตา ฯ เตสํ คตกาเล ปุโรหิตสฺส สีเส มหตี เวทนา อุปฺปชฺชิ ฯ ติณฺเหน สิขเรน นิมฺมถิตํ วิย อยปฏฺเฏน ๑- ปีฬิตํ วิย สีสํ อโหสิ ฯ โส เวทนาปตฺโต อปราปรํ ปริวตฺตมาโน มหาสทฺเทน วิรวิ กิเมตนฺติ จ วุตฺเต อหํ มมนฺตเร อวิชฺชมาเนเยว คุเณ อตฺถีติ มุสาวาทํ กตฺวา เต เทวปุตฺเต อิมานิ ปุปฺผานิ ยาจึ นีหรเถตานิ มม

@เชิงอรรถ: ๑ อยยนฺเตน ฯ สีสโตติ อาห ฯ ตานิ หรนฺตาปิ นีหริตุํ นาสกฺขึสุ ฯ อยปฏฺเฏน พนฺธานิ ปุปฺผานิ วิย อเหสุํ ฯ อถ นํ อุกฺขิปิตฺวา เคหํ นยึสุ ฯ ตสฺส ตตฺถ วิรวนฺตสฺส สตฺต ทิวสา วีติวตฺตา ฯ ราชา อมจฺเจ อามนฺเตตฺวา ทุสฺสีลพฺราหฺมโณ มริสฺสติ กึ กโรมาติ อาห ฯ เทว ปุน อุสฺสวํ กาเรม เทวปุตฺตา ปุนาคจฺฉิสฺสนฺตีติ ฯ ราชา ปุน อุสฺสวํ กาเรสิ ฯ เทวปุตฺตา ปุนาคนฺตฺวา สกลนครํ ปุปฺผคนฺเธน เอกคนฺธํ กตฺวา ตเถว ราชงฺคเณ อฏฺฐํสุ ฯ มหาชโน สนฺนิปติตฺวา ทุสฺสีลพฺราหฺมณํ อาเนตฺวา เตสํ ปุรโต อุตฺตานํ นิปชฺชาเปสิ ฯ โส ชีวิตํ เม เทถ สามีติ เทวปุตฺเต ยาจิ ฯ เต เทวปุตฺตา ตุยฺหํ ลามกสฺส ทุสฺสีลสฺส ปาปธมฺมสฺส อนนุจฺฉวิกาเนตานิ ปุปฺผานิ ตฺวํ อิเม วญฺจิสฺสามีติ สญฺญี อโหสิ อโห อตฺตโน เต มุสาวาทผลํ ลทฺธนฺติ ตํ มหาชนสฺส มชฺเฌ ครหิตฺวา สีสโต ปุปฺผจุมฺพิตกํ อปเนตฺวา มหาชนสฺโสวาทํ ทตฺวา สกฏฺฐานเมว อคมํสุ ฯ

สตฺถา อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ ตทา พฺราหฺมโณ เทวทตฺโต อโหสิ เตสุ เทวปุตฺเตสุ เอโก กสฺสโป เอโก โมคฺคลฺลาโน เอโก สารีปุตฺโต เชฏฺฐกเทวปุตฺโต ปน อหเมวาติ ฯ

กกฺการุชาตกํ ฉฏฺฐํ