๒. วานรชาดก

vānarajātakaṃ

asakkhiṃ vata attānanti idaṃ satthā veḷuvane viharanto devadattassa vadhāya parisakkanaṃ ārabbha kathesi. Vatthu vitthāritameva.

Atīte pana bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto himavantappadese kapiyoniyaṃ nibbattitvā vayappatto gaṅgātīre vasi. Athekā antogaṅgāya suṃsumārī bodhisattassa hadayamaṃse dohaḷaṃ uppādetvā suṃsumārassa kathesi. So taṃ kapiṃ udake nimmujjāpetvā māretvā hadayamaṃsaṃ suṃsumāriyā dassāmīti cintetvā mahāsattaṃ āha ehi samma antaradīpake ambaphalaṃ 2- khādituṃ gacchāmāti. Ahaṃ kathaṃ gamissāmīti āha. Taṃ mama piṭṭhiyaṃ nisīdāpetvā nessāmīti. So tassa cittaṃ ajānanto laṅghitvā

@Footnote: 1 kaṇḍarijātakaṃ . 2 phalāphale. Piṭṭhiyaṃ nisīdi. Suṃsumāro thokaṃ gantvā nimmujjituṃ ārabhi. Atha naṃ bānaro kiṃ maṃ bho udake nimmujjāpesīti āha. Ahantaṃ māretvā tava hadayamaṃsaṃ mama bhariyāya dassāmīti. Handa 1- tvaṃ mama hadayamaṃsaṃ ureti maññasīti. Atha kahaṃ te ṭhapitanti. Etaṃ udumbare olambantaṃ na passasīti. Passāmi dassasi pana meti. Āma dassāmīti. Suṃsumāro dandhatāya naṃ gahetvā nadītīre udumbaramūlaṃ gato. Bodhisatto tassa piṭṭhito laṅghitvā udumbararukkhe nisinno imā gāthā abhāsi

asakkhiṃ vata attānaṃ uṭṭhātuṃ udakā thalaṃ

nadānāhaṃ puna tuyhaṃ vasaṃ gacchāmi vārija

alametehi ambehi jambūhi panasehi ca

yāni pāraṃ samuddassa varaṃ mayhaṃ udumbaro

yo ca uppatitaṃ atthaṃ na khippamanubujjhati

amittavasamanveti pacchā ca anutappati

yo ca uppatitaṃ atthaṃ khippameva nibodhati

muccate sattusambādhā na ca pacchānutappatīti.

Tattha asakkhiṃ vatāti samattho vata ahosiṃ. Uṭṭhātunti uddharituṃ. Vārijāti suṃsumāraṃ ālapati. Yāni pāraṃ samuddassāti gaṅgaṃ samuddanāmenālapanto yāni samuddassa pāraṃ gantvā khāditabbāni alantehīti vadati. Pacchā ca anutappatīti uppannaṃ

@Footnote: 1 dandha. Atthaṃ khippaṃ ajānanto amittavasaṃ gacchati pacchā ca anutappatīti.

Iti so catūhi gāthāhi lokiyakiccānaṃ nipphattikāraṇaṃ kathetvā vanasaṇḍameva gato.

Satthā imaṃ dhammedesanaṃ āharitvā jātakaṃ samodhānesi tadā suṃsumāro devadatto ahosi bānaro pana ahamevāti.

Vānarajātakaṃ dutiyaṃ