๗. ลฏุกิกชาดก

๗. ลฏุกิกชาดก (๓๕๗)

ว่าด้วยนางนกไส้

(นางนกไส้ประคองปีกยืนข้างหน้าพญาช้างโพธิสัตว์แล้วกล่าวว่า)

พญาช้าง ข้าพเจ้าขอไหว้ท่าน

ผู้มีกำลังเสื่อมถอยโดยกาลที่มีอายุ ๖๐ ปี

ผู้อยู่ในป่า เป็นจ่าโขลง เพียบพร้อมด้วยยศ ๑-

ข้าพเจ้าขอไหว้ท่านด้วยปีกทั้ง ๒ ข้าง

ขอท่านอย่าได้ฆ่าลูกน้อยผู้ด้อยกำลังของข้าพเจ้า

(นางนกไส้นั้นกล่าวต้อนรับพญาช้างนั้นผู้เที่ยวไปตามลำพังเชือกเดียวว่า)

พญาช้าง ๒- ข้าพเจ้าขอไหว้ท่านผู้เที่ยวไปผู้เดียว

อยู่ในป่า หากินตามเชิงเขา

ข้าพเจ้าขอไหว้ท่านด้วยปีกทั้ง ๒ ข้าง

ขอท่านอย่าได้ฆ่าลูกน้อยผู้ด้อยกำลังของข้าพเจ้า

(พญาช้างไดัฟังคำของนางนกไส้นั้น จึงกล่าวว่า)

นี่นางนกไส้ เราจะฆ่าลูกน้อยของเจ้า

เจ้ามีกำลังน้อยจะทำอะไรได้

เราจะใช้เท้าซ้ายบดขยี้นกไส้เช่นเจ้า

แม้ตั้ง ๑๐๐,๐๐๐ ตัวให้แหลกราญ

(นางนกไส้แอบอยู่ที่กิ่งไม้กล่าวคุกคามพญาช้างนั้นว่า)

กำลังไม่ใช่ว่าจะทำกิจให้สำเร็จทุกอย่าง

เพราะว่า คนโง่เขลามีกำลังไว้เพื่อฆ่าผู้อื่นและตนเอง

พญาช้าง ข้าพเจ้าจะทำความหายนะให้แก่ท่าน

ที่ฆ่าลูกน้อยผู้ด้อยกำลังของเรา

@เชิงอรรถ :

@๑ คำว่า ยศ หมายถึงบริวาร (ขุ.ชา.อ. ๔/๓๙/๔๔๗)

@๒ พญาช้าง ในที่นี้ชาติต่อมาคือพระเทวทัต (ขุ.ชา.อ. ๔/๔๓/๔๕๐)

(พระศาสดาทรงประมวลชาดก ตรัสพระคาถานี้ว่า)

ท่านจงดูกา นางนกไส้ กบ และแมลงวันหัวเขียว

สัตว์เหล่านี้ได้ฆ่าช้างแล้ว จงดูการจองเวรของคนคู่เวรทั้งหลาย

เพราะฉะนั้น พวกเธออย่าก่อเวรกับใครๆ แม้กับคนไม่เป็นที่รักเลย

ลฏุกิกชาดกที่ ๗ จบ