๓. มูสิกชาดก

๓. มูสิกชาดก (๓๗๓)

ว่าด้วยหนูถูกฆ่าตาย

(เวลาจะไปสระโบกขรณีเพื่อสรงสนาน พระราชาตรัสว่า)

คนบ่นเพ้ออยู่ว่า นางหนูไปไหน ไปที่ไหน

เราคนเดียวเท่านั้นรู้ว่า นางหนูถูกฆ่าอยู่ในบ่อน้ำ

(เวลาเสด็จเข้าไปยังปราสาท พระราชาเสด็จดำเนินสาธยายไปว่า)

เหตุที่เจ้าเที่ยวมองข้างโน้นข้างนี้ไปมาเสมือนหนึ่งลา

ทำให้เรารู้ว่า เจ้าฆ่านางหนูที่บ่อน้ำแล้ว

ยังปรารถนาจะกินพระเจ้ายวะอีก

(พระราชาเสด็จดำเนินท่องบ่นจนถึงหัวบันไดว่า)

นี่เจ้าโง่ เจ้ายังเป็นเด็กเล็กนัก ยังเป็นวัยรุ่น

มายืนถือท่อนไม้ยาว เราจักไม่ยอมให้ชีวิตแก่เจ้า

(พระราชารอดพ้นจากความตาย ทรงร่าเริงยินดี ทรงเปล่งอุทานว่า)

เราผู้ถูกบุตรปองฆ่า รอดพ้นจากความตาย

เพราะอยู่บนวิมานในอากาศก็หาไม่

เพราะบุตรสุดที่รักเสมอด้วยอวัยวะก็หาไม่

แต่เราพ้นจากความตายเพราะคาถาที่อาจารย์ผูกให้

บุคคลควรเรียนสูตร ๑- ทุกอย่าง

ไม่ว่าจะเป็นชั้นต่ำ ชั้นสูง หรือปานกลาง

และควรรู้จุดมุ่งหมายของวิชาทุกอย่าง

แต่ว่าไม่ควรใช้วิชาทุกอย่าง

เวลาที่สูตรซึ่งได้ศึกษามาแล้วนำประโยชน์มาให้ก็ยังมีอยู่

มูสิกชาดกที่ ๓ จบ

๔. จูฬธนุคคหชาดก (๓๗๔)

ว่าด้วยจูฬธนุคคหบัณฑิต

(ภรรยาของจูฬธนุคคหบัณฑิตกล่าวกับนายโจรว่า)

พราหมณ์ ท่านถือเอาห่อเครื่องประดับทั้งหมดข้ามฝั่งไปแล้ว

จงรีบกลับมารับฉันข้ามไปจากฝั่งนี้โดยเร็ว ณ บัดนี้

(นายโจรได้ฟังดังนั้นยืนอยู่ที่ฝั่งโน้นกล่าวว่า)

นางผู้เจริญได้เปลี่ยนเอาเราผู้ไม่เคยเชยชิด

กับชายผู้เคยเชยชิดกันมานาน

นางผู้เจริญคงจะเปลี่ยนเอาชายอื่นผู้ไม่ใช่ขาประจำ

กับเราผู้เป็นขาประจำแน่นอน เราจะไปจากที่นี้ให้ไกลแสนไกล

(สุนัขจิ้งจอกได้ฟังดังนั้น จึงได้กล่าวว่า)

นี่ใครหัวเราะดังลั่นอยู่ที่พุ่มตะไคร่น้ำ

ที่นี้ไม่มีการฟ้อนรำ ขับร้อง ปรบมือ ประโคมดนตรี

นางผู้มีตะโพกอันผึ่งผาย งดงาม

เหตุไรหนอ ในเวลาที่ควรร้องไห้ เจ้ากลับหัวเราะ

(ภรรยาของจูฬธนุคคหบัณฑิตกล่าวว่า)

นี่สุนัขจิ้งจอกผู้ต่ำทราม โง่เขลา เจ้ามีปัญญาน้อย

เสื่อมสิ้นทั้งปลาทั้งชิ้นเนื้อแล้วซบเซาอยู่เหมือนคนกำพร้า

@เชิงอรรถ :

@๑ คำว่า สูตร ในที่นี้ได้แก่ปริยัติ (ขุ.ชา.อ. ๔/๑๒๗/๕๐๕)